Презентация: Эмоция

#1 слайд
 ЭМОЦИЯ ЖӘНЕ СЕЗІМ

1 слайд

#2 слайд
 ЖОСПАР: 1.Сезім жөнінде түсінік; 2.Сезімнің түрлері; 3.Сезімнің пайда болу себептері; 4.Сезімнің негізгі ерекшеліктері; 5.Сезімнің қызметі; 6.Эмоция; 7.Эмоцияның түрлері; 8.Эмоция мен сезім арасындағы айырмашылықтар; 9.Қорытынды; 10. Пайдаланған әдебиеттер.

2 слайд

#3 слайд
  Сезiм - бұл адамның қоршаған болмыс заттары жəне құбылыстарымен қатынас жасауынан туындаған əрқилы формада көр iнiс беретiнтолғаныс, күйзелiстерi. Адам сезiмi тiршiлiк үшiн керектi де пайдалы қасиет. Толғаныссыз өмiр - өшкен өмiр. Ұлы ғұлама Ə. Науаи "Сезiмсiз адам - кесек, махаббатсыз адам – есек", - деген екен. Көп сезiмдерге адамның өзi құштар. Егер сол сезiмдер қандай да себептермен болмай қалса, адам "эмоциялық ашырқауға" келiп, оның орнын толтыру үшiн əн- күй тыңдайды, əсерлi фильмдер көрiп не қым- қиғаш оқиғалы кiтаптар оқиды. Сезім жөнінде түсінік

3 слайд

#4 слайд

4 слайд

#5 слайд
 Сезімнің түрлері Субьектив толғаныстарға байланысты сезімдер 2 топқа бөлінеді: тiршiлiк қажеттiлiктердi қанағаттандырып, рахатқа бөлеуш i ұнамды сезiмдер тiршiлiк қажеттiлiктердiң орындалмауынан қанағаттанбау кейп iне түсiретiн жағымсыз сезiмдер

5 слайд

#6 слайд
Орындалып жатқан адам қажеттiлiктерiнiң деңгейiне орай сезiмдер қарапайы м күрделі қарапайы м ашу уайым қызғаныш күрделі моральді к Эстетикалық отан сүйгіштік

6 слайд

#7 слайд
 Жоғары деңгейдегі сезімдер Жоғары деңгейдегі сезімдер тек адамға ғана тән: Ақыл-ой сезiмi адамның таным əрекетiмен байланысты. Сезiмнiң бұл түрi -балалардың оқып б iлiм алуға, ересектерд iң өз қызметiне, шығармашылық пен өнерге деген көң iл-күй қатынасы. Адамның шындықты тануға деген ақыл-ой сез iмi ең алдыментаңданудан басталады. Эстетикалық сез iм - объектив шындықты бейнелеп, оның əсемдiгi мен сұлулығын, жарасымдылығы мен сен iм-дiлiгiн қабылдап, оған əсерленудегi көңiл-күй. Əсемдiктiқабылдап, оған сүйс iну, лəззаттанып, рухани күш iн арттыру сезiмi - адамның өм iр тiршiлiгiнде бiртiндеп қалыптасатын жағдай. Əсемдiктi қабылдау туа пайда болмайды. Адамгерш iлiк-моральдық сез iмдер қоғам талабына орай адамның өз мiнезiнiң лайық не лайық емест iгiн сезiнген көңiл-күйiн бiлдiредi. Адамгерш iлiк сезiмi моральдық сезiм деп те айтылады. "Мораль" - "морале" деген француз сөзi. Мағынасы - адамгершiлiк. Адамгершiлiк сезiм қоғамның тарихи дамуына байланысты.

7 слайд

#8 слайд
 Сезімнің пайда болу себептері Сезімнің негізгі пайда болу себептеріне мыналар жатады: 1.адамның объектiге қатынасын айқындайтын қажеттiлiктер; 2.адамның осы нысанның ти iстi қасиеттерiн түсiнiп, оны санада бейнелеу қабiлеті. Объектив жəне субъектив жағдайлардың өзара байланысынан адамның қоршаған дүниеге саналы баға беруiмен қатар жеке эмоционал көз-қарасының себептерi ашылады. Сезiмдердiң өзiндiк ерекшелiгi олардың қарама-қарсылықты сипатынан көрiнедi

8 слайд

#9 слайд
 Сезімнің негізгі ерекшеліктері  Сезiмдердiң өзiндік ерекшелiгi олардың қарама-қарсылықты сипатынан көрiнедi. Мұндай сипат қарапайым əсерленуге де (рахаттану-қысылу), сондай-ақ күрдел i толғаныстарға да (ұнату-жеккөру, қуаныш-мұң, көң iлдi-қайғылы т.б.) тəн.  Сезiмдерге ғана тəн аса маңызды сипат - олардың бiрiгiмдi (интегралды) келуi. Сезiм бүкiл дененi билеп, адам кейпiн ерекше əсерге бөлейдi. Барша дене қызметтер iнiң басын бiр сəтте бiрiктiрумен сезiм өздiгiнен организмге пайдалы не зиян əсердiң хабаршы қызметiн атқарады. Сезiмдiк сигнал əсер орны мен дененiң жауап əрекетi айқындалмай жатып та санаға жетуi мүмкiн.  Сезiмдердiң жəне бiр маңызды ерекшел iгi - олардың денедегi тiршiлiк əрекеттермен тiкелей байланыста болуы. Сез iм ықпалынан адамның iшкi тəн қызметi өзгерiске түседi: қан айналымы, дем алыс, ас қорыту, iшкi жəне сыртқы секреция бездер i. Шектен тыс ұзақ уақыт жəне қарқынды болған көң iл-күй толғаныстары организмдi сырқатқа шалдықтырады: қорқыныш - жүрек ауруларына соқтырып, ашу - бауырды, жабырқау мен мұң - асқазанды бұзады

9 слайд

#10 слайд
 Сезімнің қызметтері бейнелеу қызметi ниеттеу немесе ынталандыру қуаттау, қолдау қызметi ауысу қызмет i икемдесу қызмет i коммуникативтік Адам сезiмдерi ұзаққа созылған филогенетикалық даму тарихына байланысты көптеген ерекше сипаттағы мынадай қызметтерд i атқаратын болды:

10 слайд

#11 слайд
 Эмоция (фр. emotion, лат. enoveo — толғану) — адам мен жануарлардың сыртқы және ішкі тітіркендіргіштер әсеріне реакциясы; қоршаған ортамен қарым-қатынас негізінде пайда болатын көңіл-күй. Эмоция организмнің әр түрлі қажетсінулерге қанағаттануына (ұнамды эмоция) немесе қанағаттанбауына (ұнамсыз эмоция) байланысты. Адамның жоғары әлеуметтік қажетсінулері негізінде пайда болатын тұрақты змоция. Эмоция жоғары түрі адамның іс-әрекетінің өнімді болуына мүмкіндік туғызады. Оларға қуаныш, сүйіспеншілік және т.б. эмоциялар жатады. Жағымсыз эмоция адамның іс-әрекетіне азды-көпті зиян келтіреді. Оларға қорқыныш, қайғы, абыржу, үмітсіздену, үрейлену және т.с.с. эмоциялар жатады. Эмоция

11 слайд

#12 слайд

12 слайд

#13 слайд
ЭМОЦИЯ ІС-ӘРЕКЕТКЕ ЫҚПАЛ ЖАСАУ ТҰРҒЫСЫНАН СТЕНИКАЛЫ Қ АСТЕНИКАЛЫ Қ Жауапкершілі к Жолдастық Достық Айбаттылық Уайым Енжарлық Көңілсіздік

13 слайд

#14 слайд
Эмоция тудыратын стрестің пайда болу ағымында биологиялық танымдықтың 3 буыны болатыны белгілі болды:  Күйзеліс тудыратын бағалар; күйзелістің анық қаталдығы, онша үлкен мөлшерде болмағанымен проблема оны өз еліне, біліміне және түсінігіне қарай бағалануында;  Оқиғаның өзіне немесе оның бағасына деген физиологиялық-биохимиялық және биологиялық жауабы. Адренологиялық-биохимиялық әсер етеді;  Алдағы уақытта күйзелісті болдырмайтын, оның неше түрлі себептерін жоюға арналған іс-әрекет (мінез-құлық)

14 слайд

#15 слайд
ЭМОЦИЯЛАР СЕЗІМДЕР 1. Эмоция адамның түрлі органикалық қажеттеріне туып отыратын қысқа ситуациялы көңіл күйі адам қуанғаннан, қамыққаннан көзіне жас алса не болмаса бір нәрсеге мәз болса, мұндай жағдайдың ұзаққа созылмайтыны белгілі. 1. Сезімдер – адамдардың бір- бірімен қарым-қатынас жасау қажетінен туатын және біртіндеп дамып отыратын бір сыдырғы тұрақты процесс. 2. Эмоция мәнерлі қозғалыстардан көбірек байқалады. Мұнда адам өзін тек организм тұрғысынан көре алады. 2. Сезімдерде мәнерлі қозғалыстар жөнді байқалмайды. Тұрақты, терең әсерлі сезім жеке адам психологиясының басты белгілерінің бірі. 3. Эмоциялардың қызметін лимби жүйесі мен гипоталамус бөлігі басқарып отырады. 3. Сезім ми қабығының жұмысынан, атап айтқанда динамикалық стереотиптердің әркез жасалып өзгеріп отыруынан жақсы көрінеді. 4. Эмоциялар жануарларда да кездеседі. Жануарлар эмоциясы биологиялық сипаттағы реакциялардың жиынтығы. Адам сезімдеріне лайықты көріністер жануарлар психикасында кездеспейді 4. Адамдардың эмоциялары мен сезімдері қоғамдық-тарихи сипатта болып отырады ЭМОЦИЯ МЕН СЕЗІМ АРАСЫНДАҒЫ АЙЫРМАШЫЛЫҚТАР

15 слайд

#16 слайд
 Қорытынды Сезімдерде мәнерлі қозғалыстар жөнді байқалмайды, тұрақты терең әсерлі сезім адам психологиясындағы басты белгілердің бірі, ал эмоция болса мәнерлі қозғалыстарға бай келеді, мұyда адам өзін тек организм тұрғысынан көрсете алады. Жоғары сезімдердің қалыптасуына, адамның өскен ортасы, отбасы, ұжымы елеулі әсер етеді, өсіресе халқымыз айтқандай "Сөз сүйектен өтеді ..." т.б. мәтелдері сезімді тәрбиелеу қажет екеніне дәлел болады. Осы тұрғыдан алғанда, сезім ми қабығының жұмысынан, ондағы динамикалық стереотип жасалып отыратындығынан тәуелді. Ал, эмоцияға келсек, мұның физиологиялық негізі ретикулярлық формацияның лимби жүйесінің, соңдай-ақ, ондағы гипоталамус бөлігінің (дененің зат алмасуы, температурасын реттестіретін жүйке) орталығымен ұштастырамыз. Мәселен, осы жүйке қызметінің орталықтарына зақым келсе, адам тойғанын білмейтін, немесе шөлі қанбайтын жағдайға ұшырайды. Бұл жерде де сезімдер мен эмоцияның бір-бірінен айырмашылығы байқалады. Адамның сезімдері ылғи да қоғамдық-тарихи сипатта болады. Мәселен, адамның адамгершілік сезімдері қоғамдағы өзгелерге байланысты өзгеріп отыратыны белгілі. Сезім — адамның өзіне, өзге адамдарға, айналасындағы заттар мен құбылыстарға көңіл-күйінің қатынасын білдіретін және оларды бейнелейтін психикалық үрдіс. Сезімінің психикалық үрдіс екендігін білдіретін тағы бір ерекшелігі — оның адам көңіл-күйіне байланысты әрбір үрдіске белгілі бір түрде рең беріп тұратындығы.. Сезім мен эмоцияның адам іс- әрекеті мен көңіл-күйіне ұнамды әсер етуі стеникалық — күшті сезім тудырса, ал ұнамсыз не теріс әсер етуі астеникалық — әлсіз, жағымсыз сезім тудырады. Адам сезімінің қайнар бұлағы — бізді қоршаған болмыс, объективтік шындық.

16 слайд

#17 слайд
 Пайдаланған әдебиеттер 1.Сəбет Балтаұлы Бап-Баба (Бабаев) ««Жалпы психология»; 2.Жарықбаев Қ. « Психология негіздері»293-297-беттер; 3.http://kk.wikipedia.org/wiki/ %D0%A1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BC

17 слайд