Презентация Өзгелік етісті оқыту жолдары

#1 слайд

1 слайд

#2 слайд
Мазмұны:   Кіріспе  І. Өзгелік етісті оқыту жолдары : 1.1. Өзгелік етіс туралы түсінік 1.2. Өзгелік етістің жасалу жолын түсіндіру II. Қорытынды

2 слайд

#3 слайд
Кіріспе: Зертте у тақыр ыбын ың өзекті лігі: •өзгелік етістің жасалу жолдарын, ерекшелігін, сөйлемдегі қызметін айыруды үйрету және осы білімді оқушылардың қарым-қатынас қабілеті мен сөйлеу мәдениетін қалыптастырудың негізі ретінде игерту; Зертте у нысан ы: •өзгелік етіс туралы білімді қалыптастыру, оның анықтамасын жүйелі талдап, санаға сіңіру, нақты мысалдар арқылы оны еркін дәлелдеуге төселдіру ; Мақса ты: •өзгелік етісті оқытудың мақсаты мен міндеттерін айқындап, өзгелік етісті қазақ тілінің заңдылықтары мен принциптеріне сай оқытып, өзгелік етісті оқытудағы әдіс- тәсілдер мен жаңа технологияларды іріктеп, оларды оқушылардың жас және дербес ерекшеліктеріне сай таңдап алу арқылы өзгелік етісті оқытудың тиімділігін пайымдау.

3 слайд

#4 слайд
Міндеті: •Өзгелік етістің және оның жұрнақтары мен жасалу жолының ерекшеліктерін таныту арқылы тілдік машықтарын арттыру; •- оқушыларға өзгелік етістің жалпы тіл жүйесіндегі орнын таныта отырып, олардың лингвистикалық дүниетанымын кеңейту; •- өзгелік етісті оқыту барысында оқушылардың логикалық ойлау қабілеттерін шыңдау; •- өзгелік етістен алған білімдерін күнделікті қарым-қатынас жасауда қолдана білуге үйрету; •- өзгелік етістен алған білімдерін ауызша, жазбаша сөйлеу тілдерінде орынды қолдануға төселдіру; Зерттеу мәні: •Бүгінгі таңда қазақ тілін оқытуда қолданылып жүрген жаңа технологиялардың, әдіс-тәсілдердің сипатын ерешелігін, тиімдігін, маңызын атап көрсетіп, дәстүлі тәсілдерден айырмашылығының ара жігін ажырату. Әр жаңа технологияға, әдіс- тәсілдерге сипаттама беріп, мысалдар келтіру. Осы орайда ғалым-әдіскерлердің, тәжірибелі ұстаздардың еңбектерін, зерттеулерін, іс- тәжірибелерін басшылыққа алу ;

4 слайд

#5 слайд
Қимыл, іс- әрекет

5 слайд

#6 слайд
Қызығушылықты ояту Жазғыз, жаздыр, жаздырт

6 слайд

#7 слайд
Билет, билеткіз, билеттір Іс-әрекет, қимылдың өзі емес, өзге біреу арқылы іске асатындығын білдіретін етістің түрі өзгелік етіс деп аталады.

7 слайд

#8 слайд
1-ғыз, -гіз, -қыз, -кіз:Сыз-ғыз, жаз-ғыз,ал-ғыз, ки-гіз, кір-гіз, бер-гіз, айт-қыз, аш-қыз, жат-қыз, ек-кіз, күт-кіз, т.б. 2-дыр, -дір, -тыр, -тір, -ыр, -ір Ал-дыр, сен-дір, айт-тыр, ас-тыр, кел-тір, тік-тір, бат-ыр, кет-ір, біт-ір, т.б. 3-т: (дауыстыдан кейін) Оқы-т, таны-т, панала-т, дүрілде-т, арала-т, т.б. Кей жағдайда бір түбірге өзгелік етістің бірнеше жұрнағы бірінен кейін бірі жалғана береді. Мысалы: сат-қыз-дыр-т, сөйле-т-кіз, ал-дыр-т-қыз .

8 слайд

#9 слайд
Оқушыларға өзгелік етіске берілген анықтама, оның жұрнақтары, жасалу жолы түсіндіріліп біткеннен кейін, оқушылардың өздерін қатыстыра отырып, анализ – синтез методы бойынша өзгелік етістің өзіндік ерекшелігіне қарай талданып, жеке қасиеттерін саралап, оқушылардың өздерін қатыстыра отырып ереже қорытып шығарылады. Өзгелік етіс тақырыбын анализдеу: •Сөйлемдегі қимылдың иесі субъектінің өзі болмайды; •Қимыл басқа бір орындаушы арқылы істелінетінін білдіреді; •Белгілі бір жұрнақтар арқылы жасалады. Өзгелік етіс тақырыбын синтездеу: Өзгелік етіс қимылдың, іс-әрекеттің сөйлемдегі іс иесі яғни субъектінің өзі емес, екінші бір басқа субъект, қимылды орындаушы арқылы істелінетінін білдіріп, белгілі бір жұрнақтар арқылы жасалады. 

9 слайд

#10 слайд
Тақырыпқа байланысты ақпараттарды қайта анықтау мақсатында «Үш сөзбен тұжырымдау» әдісімен сабақты қорытындылау. Топтық жұмыс Оқушылар топ болып берілген постерге «Үш сөзбен тұжырымдау» әдісі бойынша бүгінгі өткен сабақты қорытындылайды. Мысалы: Ережесі   Қимылды біреу орындайды Жұрнақтары: -ғыз, -тыр, -т   Мысалы: Айт-қыз, тарт-тыр, түсір-т  

10 слайд

#11 слайд

11 слайд