Психологиялық-педагогикалық диагностика әдістерін жіктеу
Психологиялық-педагогикалық диагностика әдістерін жіктеу

#1 слайд
Психологиялық-
педагогикалық диагностика
әдістерін жіктеу
Дайындаған: Қуекесова Г.
1 слайд
Психологиялық- педагогикалық диагностика әдістерін жіктеу Дайындаған: Қуекесова Г.
#2 слайд
Жоспар
1. Психодиагностикалық әдістемелердің
жіктемесі.
2 слайд
Жоспар 1. Психодиагностикалық әдістемелердің жіктемесі.
#3 слайд
Кіріспе
Қазіргі кезде жеткілікті түрде психодиагностикалық
әдістемелердің классификациясы бар. Диагностикалық әдістемелерді
тапмырмалардың негізіне қарай классификациялауға болады, яғни
тапсырмалар жауаптарының дұрыстығына не керісінше,
бұрыстығына қарай топтастыруға болады. Бірінші топқа көптеген
интеллект, арнаулы қабілет тесттерін немесе жеке тұлғалық
ерешеліктер тесттерін жатқызуға болады. Екінші топты тапсырмалар
жауаптарының бағыттылығына қарай классификациялайды. Мұндай
тесттерге жеке тұлғалық сауалнамаларды жатқызуға болады.
3 слайд
Кіріспе Қазіргі кезде жеткілікті түрде психодиагностикалық әдістемелердің классификациясы бар. Диагностикалық әдістемелерді тапмырмалардың негізіне қарай классификациялауға болады, яғни тапсырмалар жауаптарының дұрыстығына не керісінше, бұрыстығына қарай топтастыруға болады. Бірінші топқа көптеген интеллект, арнаулы қабілет тесттерін немесе жеке тұлғалық ерешеліктер тесттерін жатқызуға болады. Екінші топты тапсырмалар жауаптарының бағыттылығына қарай классификациялайды. Мұндай тесттерге жеке тұлғалық сауалнамаларды жатқызуға болады.
#4 слайд
Жаңашыл психологиядағы
психодиагностикалық әдістер
өздерінің сапасы бойынша екі
үлкен топқа бөлінеді: 1. Формализацияның жоғары деңгейлі әдістері - зерттеудің
нақты ригламенттік процедурасына (инсрукциясы нақты
сақталған, материалды белгілі әдістермен шешу)
стандартизация (нәтижені бағалаудың басқа нормаларын немесе
критерилердің болуы) сенімділік пен нақтылық кіреді. Бұл
әдістер аз уақыт ішінде дигностикалық ақпаратты алуға,
индивид пен адамдарды саналы салыстыруға мүмкіндік береді.
2. Аз формализденген әдістер - клиент туралы құнды
мәліметтер береді. Соған қоса, аз формализденген
әдістер көп еңбекті қажет етеді. Мысалы, бақылау
бірнеше айға созылуы мүмкін.
4 слайд
Жаңашыл психологиядағы психодиагностикалық әдістер өздерінің сапасы бойынша екі үлкен топқа бөлінеді: 1. Формализацияның жоғары деңгейлі әдістері - зерттеудің нақты ригламенттік процедурасына (инсрукциясы нақты сақталған, материалды белгілі әдістермен шешу) стандартизация (нәтижені бағалаудың басқа нормаларын немесе критерилердің болуы) сенімділік пен нақтылық кіреді. Бұл әдістер аз уақыт ішінде дигностикалық ақпаратты алуға, индивид пен адамдарды саналы салыстыруға мүмкіндік береді. 2. Аз формализденген әдістер - клиент туралы құнды мәліметтер береді. Соған қоса, аз формализденген әдістер көп еңбекті қажет етеді. Мысалы, бақылау бірнеше айға созылуы мүмкін.
#5 слайд
Тест
Сауалнама
Жобалы
техника әдісіПсихофизиол
огиялық әдісАппаратурал
ық мінез-
құлықтық
әдісФормализацияның
жоғары деңгейлі
әдістері
5 слайд
Тест Сауалнама Жобалы техника әдісіПсихофизиол огиялық әдісАппаратурал ық мінез- құлықтық әдісФормализацияның жоғары деңгейлі әдістері
#6 слайд
•
Бұл стандартталған қысқа, көбіне уақыт бойынша шектелген
бақылау.
•
Сандық және сапалық айырмашылықтарды анықтауға
бағытталған.1. Тест
•
Психодиагностиканың бұл әдісінде тапсырма сұрақ пен ойлар
түрінде беріледі. Бұл әдіс зерттелушінің сөздерінен ақпарат алуға
негізделген.
•
Сауалнамалар диагностикалық инструменттердің ішіндегі ең көп
таралған түрі болып есептелінеді.2. Сауалнама
•
ол баланың мақсатқа жетуде қоршаған ортасын кезеңді
процестер мен алдын-ала жоспарланған тәжірибелік іс-
әрекеттер арқылы қабылдайтын әдіс.
•
мәселені жете зерттеу арқылы нақтылы нәтиже бере алатын,
рәсімделген дидактикалық мақсатқа жету тәсілі.3 . Ж обалы
техника әдісі
6 слайд
• Бұл стандартталған қысқа, көбіне уақыт бойынша шектелген бақылау. • Сандық және сапалық айырмашылықтарды анықтауға бағытталған.1. Тест • Психодиагностиканың бұл әдісінде тапсырма сұрақ пен ойлар түрінде беріледі. Бұл әдіс зерттелушінің сөздерінен ақпарат алуға негізделген. • Сауалнамалар диагностикалық инструменттердің ішіндегі ең көп таралған түрі болып есептелінеді.2. Сауалнама • ол баланың мақсатқа жетуде қоршаған ортасын кезеңді процестер мен алдын-ала жоспарланған тәжірибелік іс- әрекеттер арқылы қабылдайтын әдіс. • мәселені жете зерттеу арқылы нақтылы нәтиже бере алатын, рәсімделген дидактикалық мақсатқа жету тәсілі.3 . Ж обалы техника әдісі
#7 слайд
4. Психофизиологиялық
әдістер
Ол адамның табиғи ерекшеліктерін
диагностикалайды.
Бұл әдістің айырмашылығы анық теориялық
негіздері бар.
Б ұл әдіс көбіне мектеп пен мектепке дейінгі
білім беру ұйымдарында қолданылады. 5 . Аппаратуралық мінез-
құлықтық әдіс
Б ұл әдістің көмегімен қарапайым психикалық
қызметтерді (мысалы, теңдік) және жүйке
жүйесінің қасиеттерін диагностикалауға
болады.
Сол сияқты диагностикалық аппаратуралық
диагностика арқылы психологиялық
сәйкестілікті жүзеге асыруға болады.
А ппаратуралық әдістерде белгілі бір кәсіби
қабілеттерді диагностикалау үшін тест-
тренажерлер бар.
7 слайд
4. Психофизиологиялық әдістер Ол адамның табиғи ерекшеліктерін диагностикалайды. Бұл әдістің айырмашылығы анық теориялық негіздері бар. Б ұл әдіс көбіне мектеп пен мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында қолданылады. 5 . Аппаратуралық мінез- құлықтық әдіс Б ұл әдістің көмегімен қарапайым психикалық қызметтерді (мысалы, теңдік) және жүйке жүйесінің қасиеттерін диагностикалауға болады. Сол сияқты диагностикалық аппаратуралық диагностика арқылы психологиялық сәйкестілікті жүзеге асыруға болады. А ппаратуралық әдістерде белгілі бір кәсіби қабілеттерді диагностикалау үшін тест- тренажерлер бар.
#8 слайд
Бақылау
Іс-әрекет
нәтижесін
анализдеу әдістері
Контент-анализРөлдік ойынЭксперименттік
әдісАз
формализденген
әдістер
8 слайд
Бақылау Іс-әрекет нәтижесін анализдеу әдістері Контент-анализРөлдік ойынЭксперименттік әдісАз формализденген әдістер
#9 слайд
•
психодиагностикалық ежелгі әдіс. Ол арқылы адам туралы ауқымды ақпарат
алуға болады. Ол стандартталған процедуралар белгісі з , анық емес кезде
қажет.
•
Бақылау – белгілі бір мақсат қойып обьектіні әдейі қабылдау. Зерттеуші басқа
адамның іс-әрекетін, мінез-құлқын, психикасын жүйелі, жоспарлы түрде
бақылайды.1. Бақылау
•
(«контент» сөзі құжаттың мағынасы деген түсінікті береді) құжаттардағы зерттеп
отырған құбылыс немесе процес жайлы сандық мәліметтерді жинау әдісі. Ол
түрлі әлеуметтік зерттеулерде соның ішінде әлеуметтік психологияда кең
қолданылады.
•
Контент-анализдің мақсаты – құжат мәтінінің негізінде нақты адамдар мен
құбылыстар туралы, олардың әлеуметтік-психологиялық қасиеттері туралы
қорытынды жасау.2. Контент-анализ
•
Зерттелушінің жазбаша жұмыстары, оның
шығармалары, хаттары сараланады. 3. Іс-әрекет
нәтижесін
анализдеу әдістері
9 слайд
• психодиагностикалық ежелгі әдіс. Ол арқылы адам туралы ауқымды ақпарат алуға болады. Ол стандартталған процедуралар белгісі з , анық емес кезде қажет. • Бақылау – белгілі бір мақсат қойып обьектіні әдейі қабылдау. Зерттеуші басқа адамның іс-әрекетін, мінез-құлқын, психикасын жүйелі, жоспарлы түрде бақылайды.1. Бақылау • («контент» сөзі құжаттың мағынасы деген түсінікті береді) құжаттардағы зерттеп отырған құбылыс немесе процес жайлы сандық мәліметтерді жинау әдісі. Ол түрлі әлеуметтік зерттеулерде соның ішінде әлеуметтік психологияда кең қолданылады. • Контент-анализдің мақсаты – құжат мәтінінің негізінде нақты адамдар мен құбылыстар туралы, олардың әлеуметтік-психологиялық қасиеттері туралы қорытынды жасау.2. Контент-анализ • Зерттелушінің жазбаша жұмыстары, оның шығармалары, хаттары сараланады. 3. Іс-әрекет нәтижесін анализдеу әдістері
#10 слайд
4. Рөлдік ойын
•
оқытушылық іс-әркетті ұйымдастыру
барысында оған қатысушылардың өз
тәжірибесі арқылы білім, дағды
қалыптастыру мүмкіндіктерінің жүйелі
түрі. Яғни, ережелермен анықталған
жарысушылардың жеңіске жету немесе
жеңілуін айқындайтын іс-әрекет.
•
Іскерлік немесе рөлдік ойын біртұтас
әрекет ретінде сипатталатын қарым-
қатынас жүйесінің бейнесі, маманның
болашақ кәсіптік әрекетінің пәндік
және қоғамдық мазмұнының қалыптасу
формасы ретінде көрініс табады. 5. Эксперимент
•
бұл әрекет етушінің және эксперимент
жүргізушінің бір-бірімен қарым-
қатынасы. Әрекет етуші өзінің өмірін
тәжірибесімен, мотивімен
экспериментаторға келеді.
•
Зерттеушінің нәтижесі тұлғалық
эксперимент қарым-қатынасынан
көрінеді. Эксперименттік әдістің
артықшылығы – бізге керекті үрдіс пен
құбылыс қашан көрінеді деп күтіп
отырудың қажеті жоқ.
Экспериментатор өзіне қажетті үрдісті
өзі тудырады.
10 слайд
4. Рөлдік ойын • оқытушылық іс-әркетті ұйымдастыру барысында оған қатысушылардың өз тәжірибесі арқылы білім, дағды қалыптастыру мүмкіндіктерінің жүйелі түрі. Яғни, ережелермен анықталған жарысушылардың жеңіске жету немесе жеңілуін айқындайтын іс-әрекет. • Іскерлік немесе рөлдік ойын біртұтас әрекет ретінде сипатталатын қарым- қатынас жүйесінің бейнесі, маманның болашақ кәсіптік әрекетінің пәндік және қоғамдық мазмұнының қалыптасу формасы ретінде көрініс табады. 5. Эксперимент • бұл әрекет етушінің және эксперимент жүргізушінің бір-бірімен қарым- қатынасы. Әрекет етуші өзінің өмірін тәжірибесімен, мотивімен экспериментаторға келеді. • Зерттеушінің нәтижесі тұлғалық эксперимент қарым-қатынасынан көрінеді. Эксперименттік әдістің артықшылығы – бізге керекті үрдіс пен құбылыс қашан көрінеді деп күтіп отырудың қажеті жоқ. Экспериментатор өзіне қажетті үрдісті өзі тудырады.
#11 слайд
Психолог-қолданушы – психодиагностиканың жалпы
теориялық және методологиялық принциптерін білуі,
тәжірибеде қолдана алуы қажет, дифференциалды
психометриканың негіздерін меңгеруі, психологиялық
диагностика бойынша әдістемелік әдебиеттердің
жариялануын қадағалауы, өз бетінше берілген аймақта
қолдануға болатын әдістемелер картотекасы мен жеке
кітапханасын ұйымдастыру қажет.
Тестілеу негізінде қабылданған шешімдерге жауап
беруі, әдістемелердің болжамдық валидтілігі мен
репрезентативтілігіне шешімнің сәйкестігін
қамтамасыз етуі, кәсіби маманның жіберуі мүмкін
қателіктерін алдын-ала ескертіп отыруы қажет.Психолог-қолданушыға қойылатын талаптар
11 слайд
Психолог-қолданушы – психодиагностиканың жалпы теориялық және методологиялық принциптерін білуі, тәжірибеде қолдана алуы қажет, дифференциалды психометриканың негіздерін меңгеруі, психологиялық диагностика бойынша әдістемелік әдебиеттердің жариялануын қадағалауы, өз бетінше берілген аймақта қолдануға болатын әдістемелер картотекасы мен жеке кітапханасын ұйымдастыру қажет. Тестілеу негізінде қабылданған шешімдерге жауап беруі, әдістемелердің болжамдық валидтілігі мен репрезентативтілігіне шешімнің сәйкестігін қамтамасыз етуі, кәсіби маманның жіберуі мүмкін қателіктерін алдын-ала ескертіп отыруы қажет.Психолог-қолданушыға қойылатын талаптар
#12 слайд
Психодиагностиканың әдістерінің жіктелуі практик
психологқа өз жұмысын атқаруда белгілі бір әдістемелерді таңдауға
көмектеседі. Сондықтан бұндай жіктелу әдістердің байланысын
бейнелеуі керек .
Психодиагностикада әдістемелер жиынтығы - әдістер деп
аталады. Әдістеме практикалық міндеттерді шешуге арналып,
белгіленген қасиеттерді анықтауға бағытталса, әдіс технологиялық
тәсілдер мен процедуралардың жүргізілуімен сипатталады. Қорытынды
12 слайд
Психодиагностиканың әдістерінің жіктелуі практик психологқа өз жұмысын атқаруда белгілі бір әдістемелерді таңдауға көмектеседі. Сондықтан бұндай жіктелу әдістердің байланысын бейнелеуі керек . Психодиагностикада әдістемелер жиынтығы - әдістер деп аталады. Әдістеме практикалық міндеттерді шешуге арналып, белгіленген қасиеттерді анықтауға бағытталса, әдіс технологиялық тәсілдер мен процедуралардың жүргізілуімен сипатталады. Қорытынды
шағым қалдыра аласыз













