#1 слайд
ТАҚЫРЫБЫ:Қаржылық сауаттылық: негіздері,функциялары,қалай үйренуге болады Тәрбие сағаты Сынып: 11 «Ә» сынып Астана, 2025 ж

1 слайд

#2 слайд
Қаржылық сауаттылық не үшін қажет? Өз қаржыңызды басқару принциптерін ұстану арқылы сіз табысыңызға сәйкес өмір сүруді және өзіңіздің әл-ауқатыңызды жоспарлы түрде арттырып отыруды үйренетін боласыз. Қаржылық тұрғыдан сауатты адам мынаны біледі: •өзіне және жақындарына күтпеген жағдайларға арнап (ауру, экономикалық дағдарыс және т.б.) қаржылай қорғауды қамтамасыз ету; •тұрақты жұмыс болмағанның өзінде әдеттегі тіршілік деңгейін сақтап отыру, •ақшаны жинақтап және арттырып отыру, •қосымша табыс көздерін тауып отыру, •алаяқтық қаржылық сұлбаларды тану, жұмыс берушіге, зейнеткерлік реформаға, елдегі экономикалық жағдайға тәуелді болмау – және өзінің күші мен мүмкіндіктеріне ұмтылу.

2 слайд

#3 слайд
Қаржылық сауаттылық негіздері Қаржыны сауатты басқару дегеніміз - шығындар кірістен аспайды, ал бос қаражаттың барлығы "жұмыс істейді", яғни пайда әкеліп отырады. Көпшілігіне мұндай ауқаттылық деңгейі қол жетімсіз болып көрінеді: жалақыдан жалақыға дейін өмір сүріп отырсаң, бос ақшаны қайдан аламын? Шындығында, әркім үнемдеуге, инвестициялауға, пассивті кіріс алуға және қаржылық сауатты бола алады. Мұны істеу үшін сіз бюджетті бөлудің негіздерін түсініп, ақша әдеттеріңізді біртіндеп өзгерте бастауыңыз керек. Қажетсіз заттарға импульсивті шығындарды бақылау үшін, кем дегенде, кірістер мен шығыстардың есебін жүргізу.

3 слайд

#4 слайд
Бюджетті жоспарлау Бюджетті жоспарлау белгілі бір мақсатқа жету үшін қажет болады. Мақсат кез келген сипатқа ие болып отыруы мүмкін. Қартайған шақта таршылықсыз өмір сүру, ипотеканы мерзімінен бұрын төлеңіз, миллион теңге жинау үшін ақша жинай бастыңыз – сізді не ынталандыратынын таңдаңыз. Маңызды сәт: бюджетті өз шығындарыңызды талдап және өзіңіздің қаржылық әдеттеріңізді анықтағаннан кейін ғана жоспарлап отырған дұрыс.

4 слайд

#5 слайд
Қаржыға деген сауатты көзқарасты қалыптастырамыз Қаржылық сауаттылығы төмен адам, әдетте, ақшаның кепіліне айналады және келесі үлгілердің бірімен әрекет етеді: тапқан ақшасын түгелдей жұмсаумен, қаржылық қауіпсіздік жастығын жинамайды, тапқан табысынан артық ақша жұмсаумен,  қарызға батып отырады, болашағына алаңдаумен, ақша жұмсауға қорқады, осылайша барлық жағдайларда тартынып отырады, бос қаражаттан пайда табу үшін банкілік немесе ивестициялық аспаптарды қолданбайды, табысын арттыру мүмкіндігін іздестірмейді, экономикалық жүйені өзінің қиыншылықтары үшін кінәлау арқылы теріс ойлайды.

5 слайд

#6 слайд
Жиі жасалатын қателерді жібермеңіз Қаржыны басқарудағы ең кең тараған қателіктер: Кіріс пен шығыстың есебін жүргізбеу. Жеке бухгалтерия кез келген ауқаттылық деңгейінде қажет емес, айырмашылығы шығыстардың егжей-тегжейінің көрсетілу дәрежесінде ғана болуда. Қаржылық мақсаттарды отбасында талқыламау. Сіз белгілеген басымдықты өзіне отбасылық бюджет байланысты болатын адамдардың барлығының қолдап отырғанына көз жеткізіңіз. Бір ғана категория шеңберінде ой толғап отыру: тек сауда белгісіне бола қымбат смартфон сатып алу, төмен бағасына бола сапасыз сервиске келісім беру. Бірден бірнеше категориялар бойынша талдап отырыңыз: мысалы бағасын емес, баға мен сапа қатынасы тұрғысынан бағалап отырыңыз. Ақша жинақтамау. Табысыңыз мұқтажсыз күн көруге жеткен жағдайдың өзінде форс-мажор жағдайына арнап ақшалай қордың болғаны маңызды.

6 слайд

#7 слайд
ҚОРЫТЫНДЫ: Қаржылық сауаттылық болашаққа сенімділікпен қарауға және ақшамен жақсы қарым-қатынас құруға көмектеседі. Қаржылық сауаттылық — бұл байлық пен жоғары табыс туралы емес.  Өз қаржыңызды басқару принциптерін ұстану арқылы сіз табысыңызға сәйкес өмір сүруді және өзіңіздің әл-ауқатыңызды жоспарлы түрде арттырып отыруды үйренетін боласыз.

7 слайд