Қасым хан мен Хақназар хан тұсындағы қазақ хандығы ТЭУ-190

#1 слайд
: Алматы мемлекеттік энергетика және электронды технологиялар колледжі

1 слайд

#2 слайд
Сабақтың тақырыбы: Қасым хан мен Хақназар хан тұсындағы қазақ хандығы Пәні: Қазақстан тарихы Оқытушысы: Игенбаева Батика Акимхановна

2 слайд

#3 слайд
Сабақты ң мақсаты: Білімділігі : Қасым хан мен Хақназар ханның тұсындағы Қазақ хандығының өрлеуі мен күшеюінің маңызын ашып көрсету. Дамытушылық: Білімал ушыларды қорытынды жасау ға шығармашылықпен айналысуына ықпал жаса у Тәрбиелік: Хандық жорықтардың сырына үңіл іп , батырлық пен қайсарлық қа тәрбиелеу

3 слайд

#4 слайд
250 жылдық Қазақ хандығының тарихында он жеті хан билік құрды. XV ғасырда –Керей хан, Жәнібек хан, Бұрындық хан басқарса; XVII ғасырда бес хан билікте болды XVI ғасырдағы тоғыз хан билік құрып қазақ тарихында ерекше айтылатыны Қасым хан, Хақназар хан, Тәуекел хан. XVI ғасырдың екінші онжылдығында Жәнібекұлы Қасым қазақ мемлекетінің туын биікке көтеріп, әлемге танытты. Қасым хан ( 1445 — 1521 ) Қазақ хандығының негізін қалаушы — Әз-Жәнібек ханның ортаншы баласы. Бұрындық ханның атты әскерлерін басқарған дарынды қолбасшы, саясаткер. Қасым хан ел басқару ісін бір жүйеге келтіріп алғашқы заң жинағын жасаған тұңғыш реформатор Тарихшы Мұхаммед Хайдар Дулати «Тарихи – Рашиди» атты еңбегінде : «Қазақ хандары мен сұлтандары арасында Қасым хандай құдіретті ешкім болған емес» - дейді. Қасым хан Батыста Жайық, Арал, Маңғыстауға дейін Сырдарияның оң жағалауы,Ұлытау мен Жетісудың көп бөлігінде берік этникалық негізі қалыптасқан қазақ мемлекетін құрды.

4 слайд

#5 слайд
Қасым ханның тарихта үш ұлы: Мамаш, Хақназар, Әбілқайыр. 1523 жылы Мамаш хан аласапыран кезеңде билік етіп қаза тапқан. 1523-1533 жылдарда билікке немере інісі Таһир, Бұйдаш, Ахмет, Тоғым хан басқарып мемлекет бірнеше хандықтарға бөлінген. 1537-1538 жылы Шағат жеріндегі соғыста Тоғым хан 37 қазақ сұлтандармен қаза тапты. Мұхаммед Хайдар Дулати 1541-1543 жылдары жазылған атақты кітабының екінші бөліміндегі 33-тарауда 1523-1524 жылдары миллион халық болса, 1537-1538 жылы қазақтың басындағы қасіреттен халықтың саны азайды-деп жазады. Хақназар хан қиын кезеңде билікке келіп хандықтың жығылған туын қайта көтеріп, қазақтың басын біріктірді. Қазақ хандығының тарихын зерттеушілердің бірі – В.В. Вельяминов-Зернов Хақназар хандық тарихындағы «қайта өрлеудің» басты тұлғасы,- деді.

5 слайд

#6 слайд
Ташкент билеушісі Баба сұлтан 1580 жылы сәуір айында Шарабхана өзенінде кездесуге келген Жалым сұлтан мен оның екі ұлын, Хақназар ханның екі ұлын өлтіреді де, ханды өлтіруге сенімді адамдарын аттандырады.1580 жылы сәуір айында Хақназар хан қаза табады. Хақназардың Баба сұлтан өлтірген екі ұлынан басқа Мұңғытай мен Дін-Мұхаммед атты екі ұлы болған.

6 слайд

#7 слайд
Қасым хан Хақназар хан Билік құрған жылдары Қазақ жерінің аумағы Халқының саны қанша Сыртқы саясатта дипломатиялық қарым қатынасты қай мемлекеттермен жасасты 2-тапсырма. Қасым хан мен Хақназар хандарға арналған шығармаларды оқу 1-тапсырма. Кестедегі сұрақтарға жауап беріңіз .

7 слайд

#8 слайд
Қазақ хандығының тарихындағы қайта өрлеу кезеңіне жол ашқан 42 жыл билікте болған тумысынан текті әулеттің өкілі ұлы мақсат жолындағы күрестерде шыңдалып, ірі мемлекет қайраткері, мықты ұйымдастырушы, шебер дипломат, даңқты қолбасшы ретінде тарихта қалды. Хандық билікте XVI ғасырдың 60-70-жылдары Алтын Орда аумағында құрылған Қырым хандығы, Сібір хандығы, Ноғай Ордасы, Мәскеу княздігі мемлекеттерінің қатарына Қазақ хандығын енгізіп, онымен санасуға қарсыластарын мәжбүр етті.

8 слайд