Қашықтықтан сабақ. Ғұн тайпаларының бірігуі. 5-сынып Қазақстан тарихы

#1 слайд
Тарих-құқық пәнінің мұғалімі Сабдалиева Назгул Сламжанқызы * Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы Қазатком ауылы Қазатком орталау мектебі Қазақстан тарихы 5-сынып

1 слайд

#2 слайд
Зерттеу сұрағы: Неге Мөде шаньюй «Жер - мемлекеттің негізі» деді? Сабақтың тақырыбы: 5.4.Ғұндар Ғұн тайпаларының бірігуі.

2 слайд

#3 слайд
Сабақтың мақсаты:  картада тайпалық одақтардың орналасуын көрсетеміз  ежелгі мемлекеттік бірлестіктердің құрылуын түсінеміз

3 слайд

#4 слайд
* ТЕРМИНДЕР: * әскери демократия – қоғамдық құрылыстың түрі. * Шаньюй, тәңірқұт – ғұндардың мемлекет басшысы. * тайпалық одақ – бірнеше тайпалардың біріккен одағы (алғашқы мемлекеттік бірлестіктер)

4 слайд

#5 слайд
Ғұндар, хундар – ежелгі дәуірдегі тайпалар одағы, түркі халықтарының арғы тегі. Ғұндар — көшпелі халық. Ғұндар тәңіршілдік дінді ұстанып, түркі жазуын пайдаланған. Сөйлеу тілі де түркі тілі болған . Б.з.б 1-мыңжылдықта қалыптасқан. Қытай деректерінде Солтүстік Қытайда, Моңғолияда, Байкалдан Ордосқа дейінгі аралықты мекендеген ғұн тайпалар бірлестігі б.з.б 4-3 ғасырларда құрылған. Б.з.б 3 ғасырдың соңына қарай ғұндар өздерінің мемлекетін құрды. Олар 24 руға бөлінді. Қазақстан жеріне б.з.б 1 ғасырдың соңы мен б.з. 1 ғасырда келген. Қоғамдық құрылымы: 1.Жоғары билеушісі « тәңірқұты» қытай деректерінде «шаньюй» деп аталды. 2.Түменбасы-ру басшысы , он мың атты әскер басшысы (шаньюйдің ұлдары, інілері, жақын туысқандары) Түменбасыны шаньюй тағайындаған.Ал түменбасы мыңбасы, жүзбасы, онбасыны тағайындаған. Ғұндар әскерінің негізі атты әскерден тұрды. Ғұндардың жауынгерлік құдыретінен сескенген қытайлықтар Б.з.б 3 ғасырда Ұлы Қытай қорғанын салдырды. Қытайлар мен Ғұндар 300 жылдан астам соғысты.

5 слайд

#6 слайд

6 слайд

#7 слайд
* Тапсырма№ 1 Картаны қолданып, сұрақтарға жауап беріңіз. 1. Ғұндардың орналасқан аймағын сипаттаңыз. 2. Ғұндар қандай тайпалық одақтармен көрші орналасқан? Дескриптор  ғұн тайпалық бірлестігінің құрылуын айтады;  ғұндар орналасқан аймақты сипаттайды;  ғұндардың қаңлы тайпалық бірлестіктерімен көршілес орналасқаның анықтайды;  ғұндардың үйсін тайпалық бірлестіктерімен көршілес орналасқаның анықтайды.

7 слайд

#8 слайд
Тапсырма 2 Төмендегі мәтінің бос орындарына жақша ішіндегі қажетті сөздерді қойыңыз (солтүстік-батыстағы күшті бәсекелесі жауы, ғұндар, қытай жылнамаларында, Ұлы Қытай қорғаны, күшті әскери жүйесі)   Сақтардан соң Қазақстан аумағында және көрші аймақтарда үлкен мемлекет құрып, дәуірлеген халық- ____ еді Б.з.д. IV ғасырда-ақ, Қытай мемлекеті ғұндарды өздерінің "_________________" деп есептеген. Ғұндар басында тайпалық одақ болып, кейінірек күшті мемлекет құрды. Мөде тәңірқұттың тұсында ғұн тайпаларының өз территориясы, астанасы мен салық жүйесі, __________қалыптасты. Ол Ферғана мен Парфия билеушілерінен алым-салық алып тұрды. Ғұндардың мемлекеттік тарихы жөнінде жазба деректер жеткілікті. Олардың саяси-қоғамдық құрылысы жөніндегі деректер негізінен _________мол сақталған Қытай империясы ғұндардың күшеюіне қатты алаңдайды. Ғұндардан қорғану үшін Хань империясы ____________салды   Дескриптор • Ғұн мемлекетінің құрылу тарихын атайды; • Ғұндардың әскери жүйесі атайды; • Ғұндардың саяси құрлымын анықтайды; • Ғұндар туралы деректердің қайдан алынғанын анықтайды; • Ұлы Қытай қорғанының не себепті салынғаның анықтайды

8 слайд

#9 слайд
* Үйге тапсырма: «Гұндар» тақырыбын оқып, ғұндардың орналасқан аймағын кесккін картаға түсіреміз.

9 слайд