Қатты дененің балқуы және кристалдану. Меншікті балқу жылуы

#1 слайд
Тақырыбы : Қатты дененің балқуы және кристалдану. Меншікті балқу жылуы.

1 слайд

#2 слайд
Қазақша - Ағылшынша балқу – melting қатаю немесе кристалдану – hardening or crystallization кристалдану температурасы – temperature of crystallization меншікті балқу жылуы – specific heat of melting

2 слайд

#3 слайд
Оқу мақсаттары: – МКТ негізінде заттың қатты күйден сұйық күйге және керісінше өтуін б іл у; - заттың балқу және қатаю процесі кезіндегі температураның уақытқа тәуелділік графигін талдау - балқу/кристалдану кезіндегі жұтылатын/бөлінетін жылу мөлшерінің формуласын есептер шығаруда қолдану ;

3 слайд

#4 слайд
Заттың агрегаттық күйлері І топ қатты (мұз) заттың молекулаларының орналасуын айту ІІ топ сұйық заттың молекулаларының орналасуын айту ІІІ топ су буы (газ) молекулаларының орналасуын айту

4 слайд

#5 слайд
Балқу және кристалдану Заттың қатты күйі Заттың сұйық күйібалқу кристалдануЖылу жұтылады Жылу бөлінеді Q = λ mБалқу заттың қатты күйден сұйық күйге өтуі - Melting is the transition from a solid to a liquid state Кристалдану заттың сұйық күйден қатты күйге өтуі -С rystallization is the transition of a substance from a liquid state to a crystalline

5 слайд

#6 слайд
Балқу – заттың қатты күйден сұйық күйге айналу процесі Сұйықтың ішкі энергиясы қатты дененің ішкі энергиясынан артықДене энергия алады 1. Қыздыру кезінде дененің температурасы көтеріледі. 2. Бөлшектердің қозғалыс жылдамдығы артады. 3. Дененің ішкі энергиясы артады. 4. Дене температурасы балқу температурасына көтерілген кезде кристалдық тор бұзыла бастайды. 5. Қыздырғыштың энергиясы кристалдық торды бұзуға жұмсалады.

6 слайд

#7 слайд
Кристалдану – заттың сұйық күйден қатты күйге айналу процесі Сұйық энергиясын береді Кристалдың ішкі энергиясы сұйықтың ішкі энергиясынан аз 1. Салқындаған кезде сұйықтың температурасы кемиді. 2. Бөлшектердің қозғалыс жылдамдығы азаяды. 3. Сұйықтың ішкі энергиясы кемиді. 4. Дене балқу температурасына дейін салқындаған кезде, кристалдық тор қайтадан қалпына келе бастайды.

7 слайд

#8 слайд
О Q λ m Массасы 1 кг кристалл затты балқу температурасында сұйыққа айналдыру үшін жұмсалатын жылу мөлшерін көрсететін физикалық шама. Белгіленуі : λ Өлшем бірлігі : 1 Дж / кг.Ж ы л у м ө л ш е р і Specific heat of melting

8 слайд

#9 слайд
t ° , C t , мин204060 - 20 - 40 -60 Кристалдық дене (мұз) температурасының қыздыру уақытына тәуелділік графигі. Мұздың бастапқы температурасы: –40 ° С. ● А FED CB KА B – мұзды қыздыру ВС– мұздың балқуы CD – суды қыздыру DE – судың салқындауы EF – судың қатаюы FK – мұздың салқындауы ● ● ● ● ● ● Мұз еріп жатқан кезде, оның температурасы өзгермейді.Q Q t балқу = t қатаю

9 слайд

#10 слайд
Сабақты бекіту .

10 слайд

#11 слайд
1 топ. 1) Балқу температурасындағы 1 кг мұзды суға айналдыру үшін қанша жылу керек? 2) Балқу температурасындағы 200 г нафталинді балқыту үшін қандай жылу керек? 3) 20°C -та 150г қорғасынды балқыту үшін 10 кДж жылу жұмсалды. Осы жылу мөлшері қорғасынды толық балқыта ма?   2 топ. 1. Балқу температурасындағы 1кг темірді балқыту үшін қанша жылу керек? 2. Балқу температурасындағы 200 г қалайыны балқыту үшін қанша мөлшері жұмсалады? 3. 20°C болатын 2000 кг шойын балқыту пешіне салынған. Оны балқытуға қанша жылу мөлшері керек? 3 топ. 1. Балқу температурасындағы 1кг қорғасынды балқыту үшін қанша жылу керек? 2. 0°C -тағы мұз бен судың қайсысына көбірек жылу жұмсалады? Неліктен? 3. 0°C –тағы мұзды балқытып температурасы 15°C суға айналдыру үшін қанша жылу мөлшері керек?

11 слайд

#12 слайд
Рефлексия - Мен.................................. БІЛЕМІН - Мен........................... ТҮСІНЕМІН - Мен....... ............ ...... ЖАСАЙ АЛАМЫН .

12 слайд

#13 слайд
Үйге тапсырма: 1. Массасы 5 кг мырыш қатаю температурасына дейін суып, қатая келе тағы 20 0 С-қа дейін суыған. Мырыш өзін қоршаған ортаға қандай жылу мөлшерін берген? t=420 0 С мырыштың балқу температурасы, λ = 10 5 Дж/кг - мырыштың меншікті балқу жылуы. С = 380 Дж/кг* 0 С. 2. Температурасы 32 0 С, массасы 100 г қалайыны массасы 30 г темір ыдысқа салып, оны толық балқыту үшін қанша жылу қажет болады? t 0 =232 0 С, λ = 0,6 * 10 5 Дж/кг, с = 460 Дж/кг 0 С, с = 230 Дж/кг 0 С. Жауабы: 1) 12,6 * 10 5 Дж 2) 13,36 * 10 3 Дж

13 слайд