Қазақ хандығы
Қазақ хандығы

#1 слайд
ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ
1465 ж
1 слайд
ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ 1465 ж
#2 слайд
Шыңғыс хан Жошы хан Орда Ежен Ұрыс хан
Болат хан
Барақ хан
Бұрындық хан
1474–1511
Керей хан
1465
Жәнібек хан
Қасым хан 1511–1518
Хақназар хан
(1538–1580
Мамаш хан
1518-1522
Әдік сұлтан Жәніш сұлтан Жәдік сұлтан
XVI ғ 20-30 жж
Таһир, Бұйдаш
хандар
Шығай хан
1580-82
Тәуекел хан
(1583–1598)
Есім хан
1598–1628
Жәңгiр хан
1629–1652
Тәуке хан
1680–1715/18
2 слайд
Шыңғыс хан Жошы хан Орда Ежен Ұрыс хан Болат хан Барақ хан Бұрындық хан 1474–1511 Керей хан 1465 Жәнібек хан Қасым хан 1511–1518 Хақназар хан (1538–1580 Мамаш хан 1518-1522 Әдік сұлтан Жәніш сұлтан Жәдік сұлтан XVI ғ 20-30 жж Таһир, Бұйдаш хандар Шығай хан 1580-82 Тәуекел хан (1583–1598) Есім хан 1598–1628 Жәңгiр хан 1629–1652 Тәуке хан 1680–1715/18
#3 слайд
Халқы
•Түркі тілдес тайпалардың
бірігуі нәтижесінде құрылды
Хандықтар
•Ақ Орда, Әбілқайыр хандығы,
Моғолстан, Ноғай Ордасы
құрылуы маңызды кезең болды.
Хандар
•Керей мен Жәнібек
3 слайд
Халқы •Түркі тілдес тайпалардың бірігуі нәтижесінде құрылды Хандықтар •Ақ Орда, Әбілқайыр хандығы, Моғолстан, Ноғай Ордасы құрылуы маңызды кезең болды. Хандар •Керей мен Жәнібек
#4 слайд
1Қазақ мемлекетi шығу тегi, өмiр сүру салты және мәдениетi жағынан ұқсас қандай тайпалардың бірігуі
нәтижесінде құрылды?
А/ Монғол тілді В/ Түркі тілдес С/ Соғдылық Д/Араб
2 Қазақ халқы мемлекеттiлiгiнің дамуында маңызды рөл атқарған мемлекеттің қатарына жатпайтын атаңыз
А/Ақ Орда В/Моғолстан, Әбiлқайыр хандығы С/Ноғай Орда Д/Темір мемлекеті
3 Қазақ хандығы қандай екі мемлекеттің құлдырау барысында құрылды?
А/Ақ Орда В/Моғолстан, Әбiлқайыр хандығы С/Ноғай Орда сының Д/Темір мемлекеті
4 Қазақ хандығы қай ғасырда құрылды?
А/ХV ІІ- жартысы В/ХІV ІІ- жартысы С/ А/ХV І- жартысы Д/ ХVІ ІІ- жартысы
5 Қазақ хандығының қалыптасуы қай аумағындағы экономикалық және саяси үдерістердiң заңды нәтижесi
болып табылды.
А/ Сырдария, Жетісі В/ Ертістен Еділге дейінгі С/ Мағыстау Арал маңы Д/ Шығыс Дештi Қыпшақ, Жетiсу мен
Оңтүстiк Қазақстан
6 Қазақ мемлекетінiң құрылуы қандай сұлтандардың есiмдерiмен байланысты.
А/ Керей мен Жәнібек В/ Әбілқайыр С/ Есенбұға Д/ Барлығы дұрыс
7 Әбiлқайыр хандығы әлсiреген кезде Көшпелi өзбектер мемлекетiнен көшiп кеткен сұлтандар
А/А/ Керей мен Жәнібек В/ Әбілқайыр С/ Есенбұға Д/ Барлығы дұрыс
4 слайд
1Қазақ мемлекетi шығу тегi, өмiр сүру салты және мәдениетi жағынан ұқсас қандай тайпалардың бірігуі нәтижесінде құрылды? А/ Монғол тілді В/ Түркі тілдес С/ Соғдылық Д/Араб 2 Қазақ халқы мемлекеттiлiгiнің дамуында маңызды рөл атқарған мемлекеттің қатарына жатпайтын атаңыз А/Ақ Орда В/Моғолстан, Әбiлқайыр хандығы С/Ноғай Орда Д/Темір мемлекеті 3 Қазақ хандығы қандай екі мемлекеттің құлдырау барысында құрылды? А/Ақ Орда В/Моғолстан, Әбiлқайыр хандығы С/Ноғай Орда сының Д/Темір мемлекеті 4 Қазақ хандығы қай ғасырда құрылды? А/ХV ІІ- жартысы В/ХІV ІІ- жартысы С/ А/ХV І- жартысы Д/ ХVІ ІІ- жартысы 5 Қазақ хандығының қалыптасуы қай аумағындағы экономикалық және саяси үдерістердiң заңды нәтижесi болып табылды. А/ Сырдария, Жетісі В/ Ертістен Еділге дейінгі С/ Мағыстау Арал маңы Д/ Шығыс Дештi Қыпшақ, Жетiсу мен Оңтүстiк Қазақстан 6 Қазақ мемлекетінiң құрылуы қандай сұлтандардың есiмдерiмен байланысты. А/ Керей мен Жәнібек В/ Әбілқайыр С/ Есенбұға Д/ Барлығы дұрыс 7 Әбiлқайыр хандығы әлсiреген кезде Көшпелi өзбектер мемлекетiнен көшiп кеткен сұлтандар А/А/ Керей мен Жәнібек В/ Әбілқайыр С/ Есенбұға Д/ Барлығы дұрыс
#5 слайд
Қарсылықтың бір
түрі
Бағыныштылар
билеушілерін тастап
кету
Басшының жағымсыз
қасиеттері, өзара
қырқыс, билеушінің
кек алуынан қауіп т.б
1457 ж Сығанақ
маңында
Әбілқайырдың
ойраттардан жеңілуі.
Осыдан кейін ханның
беделі түсті.
Керей мен Жәнібектің
көшуіне не себеп
болды?
Ойраттардың баса
көктепк кіруі
нәтижесінде зардап
шеккен аймақтарды
қалпына келтіру үшін
Алым салықтарды не
себепті өсірді?
Қоластындағылардың
қарсылығын туғызып
мемлекеттің құлауына
әкелді. Халықтың
басым бөлігі Керей мен
Жәнібекпен бірге
Батыс Жетісуға көшті.
Нәтижесі қалай
болды?
5 слайд
Қарсылықтың бір түрі Бағыныштылар билеушілерін тастап кету Басшының жағымсыз қасиеттері, өзара қырқыс, билеушінің кек алуынан қауіп т.б 1457 ж Сығанақ маңында Әбілқайырдың ойраттардан жеңілуі. Осыдан кейін ханның беделі түсті. Керей мен Жәнібектің көшуіне не себеп болды? Ойраттардың баса көктепк кіруі нәтижесінде зардап шеккен аймақтарды қалпына келтіру үшін Алым салықтарды не себепті өсірді? Қоластындағылардың қарсылығын туғызып мемлекеттің құлауына әкелді. Халықтың басым бөлігі Керей мен Жәнібекпен бірге Батыс Жетісуға көшті. Нәтижесі қалай болды?
#6 слайд
8 Хандық билiк дала ақсүйек қауымының мүдделерiне қарсы келiп немесе оның құқықтарын
шектеген кезде бағынышты халықтың әрекеті қандай болды?
А/ Көтеріліске шықты В/ Ханды орнынан алды С/ билеушісін тастап кетеді Д/ Барлығы дұрыс
9 Өз мемлекетiнен кетуге түрлi себептер:
А/ Өз ара қырқыстар В/ басшының жағымсыз қасиеттерi С/ Билеушiнiң кек алуынан қауiп Д/
Барлығы дұрыс
10Әбiлқайыр хан билiгiнiң құлдырауына және Керей мен Жәнiбектiң көшiп кетуiне не себеп
болған оқиғаларды ретімен қойыңыз
А/ Бұл қоластындағылардың қарсылығын тудырып, мемлекеттiң құлауына әкелдi.
В/ Ханның беделi мүлдем түстi С/ 1457 жылы Сығанақ маңында Әбiлқайыр ойраттардан жеңiлдi.
Д/ Хан ойраттардың басакөктеп кiруiнен зардап шеккен иелiктерiн ретке келтiру үшін алым-
салықты өсірді.
А/ С,В,Д,А В/ А,Д,С,В С/ А,В,С,Д
11 Халықтың басым бөлігі Керей, Жәнібекпен бірге қай аймаққа көшіп кетті
А/ Батыс Жетісуға В/ Ертістен Еділге дейінгі С/ Мағыстау Арал маңы Д/ Алтайға
6 слайд
8 Хандық билiк дала ақсүйек қауымының мүдделерiне қарсы келiп немесе оның құқықтарын шектеген кезде бағынышты халықтың әрекеті қандай болды? А/ Көтеріліске шықты В/ Ханды орнынан алды С/ билеушісін тастап кетеді Д/ Барлығы дұрыс 9 Өз мемлекетiнен кетуге түрлi себептер: А/ Өз ара қырқыстар В/ басшының жағымсыз қасиеттерi С/ Билеушiнiң кек алуынан қауiп Д/ Барлығы дұрыс 10Әбiлқайыр хан билiгiнiң құлдырауына және Керей мен Жәнiбектiң көшiп кетуiне не себеп болған оқиғаларды ретімен қойыңыз А/ Бұл қоластындағылардың қарсылығын тудырып, мемлекеттiң құлауына әкелдi. В/ Ханның беделi мүлдем түстi С/ 1457 жылы Сығанақ маңында Әбiлқайыр ойраттардан жеңiлдi. Д/ Хан ойраттардың басакөктеп кiруiнен зардап шеккен иелiктерiн ретке келтiру үшін алым- салықты өсірді. А/ С,В,Д,А В/ А,Д,С,В С/ А,В,С,Д 11 Халықтың басым бөлігі Керей, Жәнібекпен бірге қай аймаққа көшіп кетті А/ Батыс Жетісуға В/ Ертістен Еділге дейінгі С/ Мағыстау Арал маңы Д/ Алтайға
#7 слайд
Бірiншiден, Есенбұғаның
сол кезде солтүстiк
көршiлерiнiң жылжуына
қарсы тұрарлықтай
мүмкiндiгi болмады
Екiншiден, Есенбұға өзiнiң
иелiктерiн қазақ
сұлтандарының Әбiлқайыр
ханнан және ойраттардан
қорғай алатынына сендi.
Үшiншiден, Есенбұға өз
билiгiн нығайту мақсатында
«Керей мен Жәнiбектің
келуiн жақсылыққа
жорыды».
Оларға Моғолстанның
батыс бөлiгiн, Шу мен
Талас өзендері алқаптарын
берді
Кейiн Әбiлқайыр
хандығынан келушiлер саны
200 мың адамға жетті.
Моғолстан ханы Есенбұғаның
сұлтандарға достық
көзқарасының
себептері:
7 слайд
Бірiншiден, Есенбұғаның сол кезде солтүстiк көршiлерiнiң жылжуына қарсы тұрарлықтай мүмкiндiгi болмады Екiншiден, Есенбұға өзiнiң иелiктерiн қазақ сұлтандарының Әбiлқайыр ханнан және ойраттардан қорғай алатынына сендi. Үшiншiден, Есенбұға өз билiгiн нығайту мақсатында «Керей мен Жәнiбектің келуiн жақсылыққа жорыды». Оларға Моғолстанның батыс бөлiгiн, Шу мен Талас өзендері алқаптарын берді Кейiн Әбiлқайыр хандығынан келушiлер саны 200 мың адамға жетті. Моғолстан ханы Есенбұғаның сұлтандарға достық көзқарасының себептері:
#8 слайд
12 Моғолстан ханы Есенбұғаның сұлтандарға достық көзқарасының себептері:
А/ Есенбұғаның сол кезде солтүстiк көршiлерiнiң жыл жуына қарсы тұрарлықтай мүм
кiндiгi болмады В/ Есенбұға өзiнiң иелiктерiн қазақ сұлтандарының Әбiлқайыр ханнан
және ойраттардан қорғай алатынына сен дi. С/ Есенбұға өз билiгiн нығайту мақсатында
«Керей мен Жәнiбектің келуiн жақ сылыққа жорыды» Д/ Барлығы дұрыс
13 Есенбұға «мәртебелi ханзадаларды игi ниетпен және құрметпен қарсы алып, оларға
Моғолстанның батыс бөлiгiн», қай өзендері алқаптарын берді.
А/ Шу мен Талас В/ Сырдария С/ Еділ мен жайық Д/ Ертіс пен Есіл
14Ұрұс ханның ұрпақтары Моғолстанға көшiп кеттi, кейiн Әбiлқайыр хандығынан
келушiлер саны қаншы адамға жетті.
А/200 мың В/ 300 мың С/ 150 мың Д/ 100 мың
8 слайд
12 Моғолстан ханы Есенбұғаның сұлтандарға достық көзқарасының себептері: А/ Есенбұғаның сол кезде солтүстiк көршiлерiнiң жыл жуына қарсы тұрарлықтай мүм кiндiгi болмады В/ Есенбұға өзiнiң иелiктерiн қазақ сұлтандарының Әбiлқайыр ханнан және ойраттардан қорғай алатынына сен дi. С/ Есенбұға өз билiгiн нығайту мақсатында «Керей мен Жәнiбектің келуiн жақ сылыққа жорыды» Д/ Барлығы дұрыс 13 Есенбұға «мәртебелi ханзадаларды игi ниетпен және құрметпен қарсы алып, оларға Моғолстанның батыс бөлiгiн», қай өзендері алқаптарын берді. А/ Шу мен Талас В/ Сырдария С/ Еділ мен жайық Д/ Ертіс пен Есіл 14Ұрұс ханның ұрпақтары Моғолстанға көшiп кеттi, кейiн Әбiлқайыр хандығынан келушiлер саны қаншы адамға жетті. А/200 мың В/ 300 мың С/ 150 мың Д/ 100 мың
#9 слайд
Қазақ хандығы
1465 жылы
Ордасы Қозыбасы
Алғашқы хан
Керей
Шу мен Талас
алқабында
2015 жылы Ұлы Далада құрылған Қазақ хандығының 550 жылдығы
атап өтіліп, оны бабалар рухының қайта түлеп, жаңғыруы деп
қабылдадық
9 слайд
Қазақ хандығы 1465 жылы Ордасы Қозыбасы Алғашқы хан Керей Шу мен Талас алқабында 2015 жылы Ұлы Далада құрылған Қазақ хандығының 550 жылдығы атап өтіліп, оны бабалар рухының қайта түлеп, жаңғыруы деп қабылдадық
#10 слайд
Махмұд ибн Уәлидiң шығармасы
«Көп әскер жиналғаны соншалық, бүкiл дала салт
аттылардың мұндай санына таршылық еткендей болды.
Әскер Жетiқұдық мекенiне келiп тоқтаған кезде нөсер
жауын құйып, қалың қар түстi, оның соңы қатты аязға
ұласып, Әбілқайыр әскерінің iс-қимылын тежедi. 1468
жылы Әбiлқайыр ауырып, қайтыс болды».
Ибн Рузбихан
«Өзбек хандарының иелiктерiнде берекесіздік пайда
болды»
10 слайд
Махмұд ибн Уәлидiң шығармасы «Көп әскер жиналғаны соншалық, бүкiл дала салт аттылардың мұндай санына таршылық еткендей болды. Әскер Жетiқұдық мекенiне келiп тоқтаған кезде нөсер жауын құйып, қалың қар түстi, оның соңы қатты аязға ұласып, Әбілқайыр әскерінің iс-қимылын тежедi. 1468 жылы Әбiлқайыр ауырып, қайтыс болды». Ибн Рузбихан «Өзбек хандарының иелiктерiнде берекесіздік пайда болды»
#11 слайд
1469–1470 жж
Керей мен Жәнiбек
Шығыс Дештi
Қыпшаққа
Қазақ хандығы
дербес мемлекет
Ұрыс хан
«Қазақ»
11 слайд
1469–1470 жж Керей мен Жәнiбек Шығыс Дештi Қыпшаққа Қазақ хандығы дербес мемлекет Ұрыс хан «Қазақ»
#12 слайд
Көршi ойрат
тайпаларының
шапқыншылықтарына
тойтарыс берді
Сырдария бойындағы
қалалар үшiн
Мұхаммед
Шайбанимен
Маңғыт әмiрлерi
және ортаазиялық
билеушiлермен
кескілескен күрес
жүргiздi.
12 слайд
Көршi ойрат тайпаларының шапқыншылықтарына тойтарыс берді Сырдария бойындағы қалалар үшiн Мұхаммед Шайбанимен Маңғыт әмiрлерi және ортаазиялық билеушiлермен кескілескен күрес жүргiздi.
#13 слайд
15 Шу мен Талас алқаптарында 1465жылыҚазақ хандығы жарияланды, оның алғашқы
ханы Керей, ордасы қай жер болды.
А/Қозыбасы С/ Сарайшық Д/ Тараз
16 Қай жылы Ұлы Далада құрылған Қазақ хандығының 550 жылдығы атап өтіліп, оны
бабалар рухының қайта түлеп, жаңғыруы деп қабылдадық.
А/ 2016 В/ 2015 С/ 2017 Д/2003
17 Әбiлқайыр өлiмiнен кейiн Көшпелi өзбектер мемлекетiндегi саяси дағдарыс ерекше
шиеленiстi. «Өзбек хандарының иелiктерiнде берекесіздік пайда болды», – деп жазады
А/ М Қашғари В/ Дулати С/ Ибн Рузбихан Д/ Қ Жалайри
18 Қай жылдары Керей мен Жәнiбек өздерiнiң қазақтарымен бiрге Моғолстаннан Дештi
Қыпшаққа оралып, Ұлы Даладағы саяси билік үшiн күресті бастады.
А/ 1469–1470 В/1569–1570 В/ 1369–1410 Д/ 1480–1490
13 слайд
15 Шу мен Талас алқаптарында 1465жылыҚазақ хандығы жарияланды, оның алғашқы ханы Керей, ордасы қай жер болды. А/Қозыбасы С/ Сарайшық Д/ Тараз 16 Қай жылы Ұлы Далада құрылған Қазақ хандығының 550 жылдығы атап өтіліп, оны бабалар рухының қайта түлеп, жаңғыруы деп қабылдадық. А/ 2016 В/ 2015 С/ 2017 Д/2003 17 Әбiлқайыр өлiмiнен кейiн Көшпелi өзбектер мемлекетiндегi саяси дағдарыс ерекше шиеленiстi. «Өзбек хандарының иелiктерiнде берекесіздік пайда болды», – деп жазады А/ М Қашғари В/ Дулати С/ Ибн Рузбихан Д/ Қ Жалайри 18 Қай жылдары Керей мен Жәнiбек өздерiнiң қазақтарымен бiрге Моғолстаннан Дештi Қыпшаққа оралып, Ұлы Даладағы саяси билік үшiн күресті бастады. А/ 1469–1470 В/1569–1570 В/ 1369–1410 Д/ 1480–1490
#14 слайд
•«Ол кезде Дештi Қыпшақта Әбiлқайыр хан билiк еттi.
Жәнібек пен Керей одан кетіп, Моғолстанға келдi.
Есенбұға хан шын көңiлмен қарсы алып, оларға Шу
мен Қозыбасы аумағын бердi. Олар осында болған кезде
Өзбек ұлысы Әбiлқайыр хан өлгеннен кейiн әбігерге
түстi. Онда үлкен қырқыстар басталды. Әбiлқайыр
ханның қол астындағы адамдардың үлкен бөлiгi Керей
хан мен Жәнiбек ханға барып қосылды. Осылайша
олардың маңына жиналған адамдар саны екi жүз мыңға
жеттi. Олар өзбек-қазақтар деп аталды. Қазақ
сұлтандарының билiгi сегiз жүз жетпiсiншi жылдан
(яғни 1465 жыл) басталады».
•Мұхаммед Хайдар Дулати
14 слайд
•«Ол кезде Дештi Қыпшақта Әбiлқайыр хан билiк еттi. Жәнібек пен Керей одан кетіп, Моғолстанға келдi. Есенбұға хан шын көңiлмен қарсы алып, оларға Шу мен Қозыбасы аумағын бердi. Олар осында болған кезде Өзбек ұлысы Әбiлқайыр хан өлгеннен кейiн әбігерге түстi. Онда үлкен қырқыстар басталды. Әбiлқайыр ханның қол астындағы адамдардың үлкен бөлiгi Керей хан мен Жәнiбек ханға барып қосылды. Осылайша олардың маңына жиналған адамдар саны екi жүз мыңға жеттi. Олар өзбек-қазақтар деп аталды. Қазақ сұлтандарының билiгi сегiз жүз жетпiсiншi жылдан (яғни 1465 жыл) басталады». •Мұхаммед Хайдар Дулати
#15 слайд
19 Шығыс Дештi Қыпшақтағы билiк қай ханның ұрпақтарының қолына өттi.
А/ Әбілқайын С/ Әмір Темір В/ Ұрыс хан Д/ Шағатай
20 ХV ғасырдың соңғы ширегiнде Керей мен Жәнібек Қазақ хандығын басқыншылардан
қорғауға мәжбүр болды, көршi қандай тайпаларының шапқын шылықтарына тойтарыс берді.
А/ ойрат В/ жоңғарлар С/ Маңғыттар Д/ Монғолдар
21Керей мен Жәнібектің жүргiзген белсендi саясаты нәтижесінде Қазақ хандығының жер
аумағы бiршама кеңейдi. Өзiнiң құрамына қай аймақтарды қосып алды.
А/ Орталық Қазақстан аймақтарын В/ Батыс Жетiсу аумағын С/ Сырдарияның Д/ Барлығы
дұрыс
22«Ол кезде Дештi Қыпшақта Әбiлқайыр хан билiк еттi. Жәнібек пен Керей одан кетіп,
Моғолстанға келдi. Есенбұға хан шын көңiлмен қарсы алып, оларға Шу мен Қозыбасы аумағын
бердi. Олар осында болған кезде Өзбек ұлысы Әбiлқайыр хан өлгеннен кейiн әбігерге түстi.
Онда үлкен қырқыстар басталды. Әбiлқайыр ханның қол астындағы адамдардың үлкен бөлiгi
Керей хан мен Жәнiбек ханға барып қосылды. Осылайша олардың маңына жиналған адамдар
саны екi жүз мыңға жеттi. Олар өзбек-қазақтар деп аталды. Қазақ сұлтандарының билiгi сегiз
жүз жетпiсiншi жылдан (яғни 1465 жыл) басталады». Деп жазған
А/ М Қашғари В/ М. Х Дулати С/ Ибн Рузбихан Д/ Қ Жалайри
15 слайд
19 Шығыс Дештi Қыпшақтағы билiк қай ханның ұрпақтарының қолына өттi. А/ Әбілқайын С/ Әмір Темір В/ Ұрыс хан Д/ Шағатай 20 ХV ғасырдың соңғы ширегiнде Керей мен Жәнібек Қазақ хандығын басқыншылардан қорғауға мәжбүр болды, көршi қандай тайпаларының шапқын шылықтарына тойтарыс берді. А/ ойрат В/ жоңғарлар С/ Маңғыттар Д/ Монғолдар 21Керей мен Жәнібектің жүргiзген белсендi саясаты нәтижесінде Қазақ хандығының жер аумағы бiршама кеңейдi. Өзiнiң құрамына қай аймақтарды қосып алды. А/ Орталық Қазақстан аймақтарын В/ Батыс Жетiсу аумағын С/ Сырдарияның Д/ Барлығы дұрыс 22«Ол кезде Дештi Қыпшақта Әбiлқайыр хан билiк еттi. Жәнібек пен Керей одан кетіп, Моғолстанға келдi. Есенбұға хан шын көңiлмен қарсы алып, оларға Шу мен Қозыбасы аумағын бердi. Олар осында болған кезде Өзбек ұлысы Әбiлқайыр хан өлгеннен кейiн әбігерге түстi. Онда үлкен қырқыстар басталды. Әбiлқайыр ханның қол астындағы адамдардың үлкен бөлiгi Керей хан мен Жәнiбек ханға барып қосылды. Осылайша олардың маңына жиналған адамдар саны екi жүз мыңға жеттi. Олар өзбек-қазақтар деп аталды. Қазақ сұлтандарының билiгi сегiз жүз жетпiсiншi жылдан (яғни 1465 жыл) басталады». Деп жазған А/ М Қашғари В/ М. Х Дулати С/ Ибн Рузбихан Д/ Қ Жалайри
шағым қалдыра аласыз













