Қазақстандағы ұлттық автономиялар

#1 слайд
Қазақстан тарихы 8-сынып Бөлім тақырыбы: 8.2 Қазақстанда кеңестік биліктің орнығуы Сабақтың тақырыбы: § 12 Қазақстандағы ұлттық автономиялар Зерттеу сұрағы: Алаш Орда үкіметі мен Түркістан (Қоқан) автономиясының идеялары неліктен жүзеге аспады?

1 слайд

#2 слайд
Бағалау критерийлері •Алаш автономиясы мен Түркістан автономиясының ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды. •Қазақстанда құрылған ұлттық автономиялардың маңыздылығына баға береді. 8.3.1.6 Қазақстанда құрылған ұлттық автономиялардың маңыздылығына баға беру; Оқу мақсаты:

2 слайд

#3 слайд
Суретте не көріп тұрсыздар? Суреттегі тұлғалар кімдер болуы мүмкін? Олар не талқылап жатыр?

3 слайд

#4 слайд
Түркістан автономиясы 1917 жылы қарашада Түркістан өлкесі халықтарының өзін-өзі басқаруын қамтамасыз ету мақсатында құрылған мемлекеттік құрылым

4 слайд

#5 слайд
•Алаш автономиясы 1917жылы 5-12 желтоқсанда Орынбор қаласында өткен Екінші жалпықазақ съезінде құрылған қазақ халқының ұлттық-аумақтық мемлекеттілігі 1917-1920 ж.

5 слайд

#6 слайд

6 слайд

#7 слайд
Мәтінмен танысу Тапсырмаларды орындау

7 слайд

#8 слайд
Түркістан автономиясы •Алаш қозғалысы 1917 ж соныңда партиялық құрылыс мәселесінен ұлттық автономия құру әрекетіне көшті. Большевиктермен жүргізілген келісім нәтиже бермеді, өйткені Алаш қайраткерлері пролетариат диктатурасы мен тап күресі идеясын қолдамады. Большевиктер ұлттық мемлекеттердің құрылуынан ғана емес, түркі халықтарының бірігуінен сақтанды. •1917 жылы желтоқсанда Орынборда Алаш партиясының Екінші жалпықазақ съезі өтті. Съезде қазақ халқының саяси тағдырына қатысты маңызды құжаттар қабылданды. Съезд Алаш атауымен қазақ автономиялық үкіметінің құрылғаны жөнінде мәлімдеді. Алашорда деген атпен Уақытша халықтық кеңес үкіметі құрылғаны айтылды. Орталығы Семей қаласы болып жарияланды. 1920 жылы 9 наурызда Алаш үкіметін тарату туралы жарлық шықты Алаш автономиясы •1917 жылы қарашада өткен 14 ші Өлкелік төтенше мұсылман орталығы Қоқан болатын Түркістан автономиясын құру жөнінде шешім қабылданды. Автономия үкіметін көрнекті қоғам -қайраткері М.Тынышбаев, кейін М. Шоқай басқарды. М. Шоқай бүкіл Түркістанды бір автономиялық республикаға біріктіріп, оны демократиялық Ресейдің құрамына енгізу идеясын қозғады. Алайда большевиктер ұлттық үкіметтің өмір сүруімен келіскісі келмеді. Орталық Азия аумағында ұлттық мемлекттілікті құрудың алғашқы әрекеті қайғылы аяқталды. 1918 жылдың 29 қаңтарында жазалау отряды қаланы басып алып, тонады. Жергілікті халықты қырғынға ұшыратты

8 слайд

#9 слайд
Венн диаграмма Дескрипторлар: Алашорда автономиясының 1-ші айырмашылығын анықтайды. Алашорда автономиясының 2-ші айырмашылығын анықтайды. Алашорда автономиясының 3-ші айырмашылығын анықтайды. Алашорда автономиясының 4-ші айырмашылығын анықтайды. Түркістан автономиясының 1-ші айырмашылығын анықтайды. Түркістан автономиясының 2-ші айырмашылығын анықтайды. Түркістан автономиясының 3-ші айырмашылығын анықтайды. Түркістан автономиясының 4-ші айырмашылығын анықтайды. Алашорда мен Түркістан автономиясының 1-ші ұқсастығын анықтайды. Алашорда мен Түркістан автономиясының 2-ші ұқсастығын анықтайды. Алашорда мен Түркістан автономиясының 3-ші ұқсастығын анықтайды. Алашорда мен Түркістан автономиясының 4-ші ұқсастығын анықтайды. Алашорда автономиясы Түркістан автономиясы

9 слайд

#10 слайд
Өз-өзінді тексер! Алашорда автономиясы ҰқсастықтарыТүркістан автономиясы Үкімет төрағасы Ә.Бөкейханов болды. Мүшелері: Ә.Бөкейханов, А.Байтұрсынов, М.Дулатов, Халел және Жаһанша Досмұхамедовтар, Х.Ғаббасаов т.б.болды. Автономияның орталығы – Семей болды. Алаш автономиясының құрамына Бөкей ордасы, Орал, Торғай, Ақмола, Семей облыстарындағы, Каспий сырты облысындағы, Алтай губерниясындағы  қазақтар мекендейтін аудандар енгізілді.   Нақты бағдарламасы болды. Мақсаттары өз халқын отарлық езгiден азат ету. 1917 жылы құрылды. Қазақстан жерінде құрылған; Мүшелері алаш зиялылары болды. Екеуіде автономия болды. Кеңес үкіметінің ықпалымен жабылды. Тәуелсіз ел болып бөлініп шығудың басты алғышарты болды. Алғашқы басшысы М.Тынышбаев, одан кейін М.Шоқай болды. Түркістан автономиясының орталығы – Ташкент болды. Оңтүстік Қазақстанның – Жетісу мен Сырдария облыстары осы Автономияға кірген. Түркістан автономиясын 1918 ж. 2 ақпанда Кеңес үкіметі қарулы күшпен таратты. Нақты бағдарламасы болмады.

10 слайд

#11 слайд
Тарихи фактілерге сүйене отырып, қазақ жерінде құрылған ұлттық автономиялардың ортақ тарихи маңызын жазады. Тарихи маңызы 1. аргумент Тарихи маңызы 2. аргументтер Дескриптор: Қазақ жерінде құрылған ұлттық автономиялардың 2-ден кем емес ортақ тарихи маңызын анықтайды.

11 слайд

#12 слайд
Өзін-өзінді тексер! Тарихи фактілерге сүйене отырып, қазақ жерінде құрылған ұлттық автономиялардың ортақ тарихи маңызын жазады. 1.Қазақ даласында пайда болған ұлттық мемлекеттік құрылымды жойса да, кеңес билігі Қазақстанның автономиялық үкімет мәртебесін сақтап, одақ құрамына дербес республика есебінде қабылдады. 2.Бұл 1991 жылы Тәуелсіз ел болып бөлініп шығудың басты алғышарты болған еді.

12 слайд

#13 слайд
Үйге тапсырма: •Қоқан автономиясы мен Алаш Орда үкіметінің ортақ идеясы неліктен жүзеге аспады? тақырыбында эссе жазу.

13 слайд