"Қазақтың ұлттық музыкалық аспаптары" презентация

#1 слайд
Қазақтың ұлттық музыкалық аспаптары Д а й ы н д а ғ а н : Га н и б а л К л а р а

1 слайд

#2 слайд

2 слайд

#3 слайд
Сарыбаев Болат Шамғалиұлы  музыкатанушы, қазақтың ұлттық музыка  аспаптарын жинаушы әрі сол аспаптарда орындаушы, педагог,  өнертану ғылымдарының кандидаты.

3 слайд

#4 слайд

4 слайд

#5 слайд

5 слайд

#6 слайд
Аспаптарды топқа бөледі

6 слайд

#7 слайд
Ішекті аспаптар - дыбысы ішек арқылы шығарылатындарға жататындар:  - Жетіген,  - Шертер, - Екі және үш шекті  домбыралар,  - Қылқобыз;

7 слайд

#8 слайд
Қылқобыз – екі ішекті, ысп a лы музыкалық аспап. Қылқ o быз – қазақ халқының ұлттық аспаптарының ішіндегі ең көне аспап. 9 - 10 ғасырларда өмір сүрген Қ o рқыт ата дәуірінен бері қылқобыздың сарыны үзілмей келеді. Жалпы, ұлттық асп a птардың ішінде қобыз үнге бай, киелі, қасиетті деп танылады. Сонымен қ a т a р, қанша ғасырлар қойнауынан жетсе де қ o быздың бұрынғы түрі мен қазіргі түріндегі үні бір сарынды.

8 слайд

#9 слайд

9 слайд

#10 слайд

10 слайд

#11 слайд

11 слайд

#12 слайд

12 слайд

#13 слайд
1971 жылы Отырар қаласының орнында археологиялық қазба жүмыстары жүргізілу кезінде қаздың жүмыртқасындай, саздан жасалған аспап табылады. Бір-біріне қарама-қарсы жақтан тесілген титтей ғана екі ойығы бар, іші қуыс. Шығатын дыбыстың жоғарылығы екінші октаваның «ми- бемоль» нотасына сәйкес болып шықты.

13 слайд

#14 слайд
Ұрмалы аспаптар - аспапқа тартылған көн арқылы дыбыс шығарылатындарға жататындар:  - Даңғыра,  - Дауылпаз,  - Шыңдауыл,  - Дабыл ,  - Кепшік,  - Шың;

14 слайд

#15 слайд
Дауылпаз   - ұрып ойналатын көне музыкалық аспаптың бірі. Халық тұрмысында кеңінен қолданылған. Әсіресе, бұрынғы кезде, жаугершілікте дабыл қағып, белгі беру үшін пайдаланылған. Аспаптың жасалу құрылысы анағұрлым күрделі. Дауылпаз тектес аспаптар түрлі атпен басқа халықтарда да кездеседі. Айталық, өзбек халқында "Тәбльбасс", қырғызда "Доолбас" деп аталады.

15 слайд

#16 слайд
Жіңішке сым арқылы дыбысы шығарылатын аспап:   - Шаңқобыз,   - Шаңқауыз;

16 слайд

#17 слайд
Шаңқобыз  — темірден немесе күмістен жасалған сүйір тілшесі бар көне музыкалық аспап. Шаңқобыз басқа атаулармен көптеген халықтарда кездеседі. Оның сирек кездесетін бір түрі — ағаш шаңқобыз — ағашқа бекітілген жіпті тербеу арқылы дыбыс шығарылады. Шаңқобыз – ежелден келе жатқан қазақтың музыкалық аспабы. Аспап бітімі бөлек болғанымен, оның құрылымы өте қарапайым.

17 слайд

#18 слайд

18 слайд

#19 слайд
Аспаптың басына тағылған шынжырлар, қоныраулар арқылы дыбыс шығарылатын тобы —  асатаяқтың  бірнеше түрлері.

19 слайд

#20 слайд
Асатаяқ - қазақ халқының ежелгі музыкалық аспабы. Асатаяқты абыздар мен бақсылар ұстанған. Әдетте, олар асатаяқты қылқобыз бен даңғыраның үніне қосып қолданатын болған. Асатаяқ жасалу тәсіліне қарай "күмбезде, "жалпақ басты", "ай басты", "жылан басты", "сопақша", "қалақша", т.б. болып келеді. Оларды ырғақтатып, сілкіп, шайқап ойнайды. Асатаяқ емен, үйеңкі, қайың, долана секілді қатты ағаштардан жасалады.

20 слайд

#21 слайд
Қ Ұ С А Й Ы Н О В

21 слайд

#22 слайд
Еділ Құсайынов қазақтың музыкалық көне аспаптарын шебер меңгерген сазгер, фольклор зерттеушісі. Ол түркі аспаптарының тылсым күштері туралы көп біледі. Оның топтамасында ондаған көне аспаптар бар. 

22 слайд

#23 слайд

23 слайд