Қобыланды батыр мемориалды кешені

#1 слайд
Қобыланды батыр мемориалды кешені

1 слайд

#2 слайд
Кешен құрылысының авторы - ҚР еңбегісіңген сәулетші Бек Ыбыраев. «Қобыланды батыр» мемориалдық кешені 2007 жылы ашылған. Мавзолейдің негізгі қабырғасы күйдірілген қызыл кірпіштен биіктігі – 7 метрлік 15 үшкіл тіреулер тәрізді қаланып, сыртқы пішіні батырдың дулығасы тәріздес күмбезделген.

2 слайд

#3 слайд
Жиренқопа – елді мекен атауы. Топонимика саласын зерттеген ғалымдардың пайымдауынша, «Жирен» сөзі үнді-парсы тілдерінде дала киіктерінің жайылатын, су ішітін жерін білдіретін атау. Ал «Қопа» сөзі төменде орналасқан батпақты алқап дегенді білдіреді. Соған қарағанда, Жиренкөл, Жиренқопа аты ерте заманнан сақталып, Қобыланды батыр жыры жырланып жүрген кезеңде батырдың меншігіне қарай орайластырылған.

3 слайд

#4 слайд
Тоқтарбайұлы Қобыланды (XV ғ.) – аты аңызға айналған халық батыры. Шыққан тегі – Қыпшақ, оның ішінде Қара Қыпшақ. Халық жадында сақталған әңгімелерде, халық шежірелерінде оны көбіне «Қара Қыпшақ Қобыланды» деп атайды. Шежіре деректеріне қарағанда, Қара Қыпшақ Қобыланды Жошы ханның Шайбан деген баласының тұқымы Әбілхайыр ханның тұсында (XV ғасыр) өмір сүрген, ханның белгілі қолбасшыларының бірі болған адам.

4 слайд

#5 слайд
Мемориалды кешенге саяхат

5 слайд

#6 слайд
Батырдың ат әбзелдері Мемориалды кешенге саяхат Батырдың 5 қаруы Ноэль Шаяхметов қазба жұмысын жүргізіп, Герасимов әдісімен бас сүйегіне қарап кескінін жасайды.

6 слайд

#7 слайд
2005 жылы жасалған қазба жұмыстарынан табылған бұйымдар. Ру таңбалары, табыт шегелері, моншақтар, сәндік әшекейлер, ілек темірлер, құрал- саймандар, жебе ұштары Мемориалды кешенге саяхат

7 слайд

#8 слайд
Табыт шегелері Моншақт ар Сәндік әшекей Бедерлі шыны Ұсақ шыны әшекейл ер Өңделген тас Қазба жұмысы кезінде табылған заттар

8 слайд

#9 слайд
Батырдың 5 қаруы Мемориалды кешенге саяхат 2005 жылы « Қобыланды батыр" кесенесін археалогиялық зерттеулер кезінде табылған номері 2 қабір. Кабірде 16-18 жасар кыз жерленген. Өмір сурген уакыты - орта ғасыр. 2005 жылы «Қобыланды батыр" кесенесіне археологиялық зерттеулер кезінде табылған номері 3 қабір. Қабірдегі мейіт ер адам, жасы анықталмаған. Өмір сүрген уакыты - орта ғасыр.

9 слайд

#10 слайд
Кесененің ішіне батырдың сүйегі жатқан жерге Қордай гранитінен қойтас қойылған. Қойтастың салмағы 2 тоннадай биіктігі 1,5 метр. Әдемі гравюрлік өрнектері бар. Кесененің сол жағында Қордай гранитінен қашалған биіктігі 1,5 метр шырақ қойылған. Тұғырға қойылған майшамды қоршап 8 барыстың бинесі соғылған. 8 барыстың жанында шырақ жанады. Ортадағы шар жерді бейнелейді. Және самұрық құсының тас мүсіні бар. Зиратта тағы бір көзе түсетін дүние - біріне қосақталып байланған үш найза. Ортасында қалқан, ұзындығы 4 метр. Бұл найзалар үш жүздің бірлігін білдереді. Қобыланды батырдың қайрақ тасы. Ғалымдардың пайымдауынша, бұл ерте дәуірлерге жетелейтін тас бейне мүсін.

10 слайд

#11 слайд
Қобыланды батыр жыры Қобыланды батыр жайында екінші бір дерек көзі — қазақ халқының қаһармандық жырларының бірі — "Қобыланды батыр" жыры. Бұл мазмұны жағынан да, басқа батырлық жырларға қарағанда шоқтығы биік тұрған халықтық шығарма, ерлік эпопеясы. Бұл халық ауыз әдебиетінің керемет туындыларының бірі. Негізгі мазмұны—шет ел басқыншыларынан елді қорғау, осы жолда асқан ерлік көрсеткен ер азаматтардың батырлық істерін көрсету. Көркемдік биік қасиеттері жағынан дүниежүзіндегі халықтардың белгілі батырлық эпостарының қатарында тұрған шығарма. «Қобыланды батыр» жырының ең көне түрі бізге жетпеген, өйткені жырды жырлаған ақын, жырау- жыршылар өзі өмір сүрген дәуір тұрғысынан толықтырып, өңдеп отырған. Жырдың бізге 29 түпнұсқасы жеткен. Осы 29 нұсқасының 26-сы Қобыланды батырдың ерлігі жайында жазылса, ал қалған 3 нұсқасы Қобыландының балалары Бөкенбай мен Киікбай батырлар туралы жазылған. «Қобыланды батыр» жырының заңды жалғасы болып есептелетін Қарлыға қыздың достығы, махаббаты, ерлік істері жайында тағы бір жыр бар. Бұл нұсқалардың көбісі кейінгі кезде жинақталған. Осы нұсқалардың барлығы да оларды алғаш хатқа түсіріп, оны жырлаған ақын- жыраулардың аттарымен аталған. Бұл нұсқалардың көпшілігі бұрыннан белгілі, халық арасына кең тараған болып есептелген, ғалымдар азды-көпті зерттеген жырлар. Кейінгі кезге дейін белгісіз болған-Дәулетше нұсқасы.

11 слайд

#12 слайд
Мемориалды кешенге келген қонақтар

12 слайд

#13 слайд
Қобыланды - қазақ тарихының алтын қазығы

13 слайд

#14 слайд
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!

14 слайд