#1 слайд
Қоршаған ортаның антропогендік өзгерістері Табиғатқа антропогендік әсерлердің түрлерін білу Өзіміз тұратын аудан табиғатының антропогендік өзгерістерін көру Қоршаған ортаның антропогендік өзгерістерін жіктеуді үйренуГеоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері 1

1 слайд

#2 слайд
Қоршаған ортаның антропогендік өзгерістері Антропогендік әсер –  қоршаған ортадағы физикалық, химиялық, биологиялық және басқа да өзгерістерге ықпал ететін экономикалық, әскери, туристік-рекреациялық, мәдени және басқа да адам мүдделерін жүзеге асыруға байланысты өзгерістер.Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері 2

2 слайд

#3 слайд
Адамның табиғатқа әсер етуі Алғашында адам биоценоздың құрамдас бөлігі ретінде табиғатқа әсері байқалмады Табиғат берген шаруашылықтан(терімшілік, аң аулау, балық аулау) өндіруші шаруашылыққа көшкен (егіншілік, мал өсіру) адамдар алдымен жергілікті аумаққа, содан кейін бүкіл әлемге кері әсер ете бастадыГеоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері 3

3 слайд

#4 слайд
Адамның табиғатқа әсер етуі Табиғат ресурстарының сарқылуы, сулардың ластануы, ормандардың жойылуы, топырақтың сортаңдауы, шөлейттену, флора мен фаунаның азаюы Антропогендік іс- әрекеттер мақсатты және стихиялық, тура және жанама, ұзақ- және қысқамерзімді, нүктелік және алаңдық және т.б. болып бөлінедіГеоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері 4Әсер ету деңгейі бойынша ең қуатты антропогендік кері әсер ХХ ғ. Екінші жартысынан пайда болды

4 слайд

#5 слайд
Адамның табиғатқа әсер етуі Оң әсерлерге табиғи ресурстарды қайта қалпына келтіру, орманды қолдан өсіру, пайдалы қазбаларды өндіретін жерлерді рекультивациялау Кері әсерлерге адамның табиғатты тұншықтыратын әрекеттерінің барлық түрлері жатады (кен өндіру, суды есепсіз қолдану, жерді тиімсіз пайдалану)Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері 5Экологиялық салдары бойынша антропогендік әсер оң және кері болып бөлінеді

5 слайд

#6 слайд
Антропогендік әсер етуГеоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері 6Жойқын Тұрақтандырғыш Конструктивті

6 слайд

#7 слайд
Қоршаған ортаның антропогендік өзгерістері Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері 7Қоршаған орта үздіксіз өзгеріске түседі. Өзгерістер әртүрлі сипатқа ие, өзінің бағыты мен көлемі бойынша, кеңістікте және уақытта біркелкі бөлінбеген Антропогендік өзгерістер жекелеген жағдайларда табиғи ортаның орташа жай-күйінің күрт және тез өзгеруіне әкеледі

7 слайд

#8 слайд
Қоршаған ортаның антропогендік өзгерістері Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері Жер беті құрылымының өзгеруі Биосфера құрамының, айналымының, заттар балансының өзгеруі 8

8 слайд

#9 слайд
Қоршаған ортаның антропогендік өзгерістері Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері 9Жекелеген аймақтардың энергетикалық және жылу балансының өзгеруі Биоалуантүрліліктегі өзгерістер

9 слайд

#10 слайд
Біз тұратын аудан табиғатының антропогендік өзгерістері Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері 10Атмосфераның ластануы Гидросфераның ластануы Автомобильдерден шығатын түтін ЖЭО моржаларынан шығатын түтін Қаланың тіршілік әрекетінен кейінгі лас сулардың қоршаған ортаға төгілуі

10 слайд

#11 слайд
Астанамыздың экологиясын жақсарту бағыттары Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері Бірінші бағыт Екінші бағыт Астана 2025 жылы толық газдандырылып болуға тиіс. Қаланы газдандыру экологияны елеулі жақсартатыны сөзсіз. Мысалы, Астананың Оңтүстік-Шығыс ауданында газ қазандығы салынуда. Елорданы жаппай көгалдандыру. Осы мақсатта 2023 жылы Астанада 1 миллион ағаш пен бұта отырғызылып, жасыл аумақтардың қатары күрт артады. 500 мыңы қалада, тағы 500 мыңы Астананың сыртындағы жасыл белдеуіне, жасыл кластерінде отырғызылады. Үшінші бағыт 11Экологиялық заңнама аясында әкімдік ауа құрамы нашарлаған жағдайда қалаға көліктердің кіруіне шектеу қою, кіреберіс жолдарды жабу. Қолайсыз метеорологиялық жағдайда, мысалы, желсіз, тымық күндері ауаны ластаушы кәсіпорындардың қызметіне уақытша шектеу енгізуге болады.

11 слайд

#12 слайд
12Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері Террикон КарьерҚоршаған ортаның антропогендік өзгерістері

12 слайд

#13 слайд
13Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері Жердің құнарлығын қалпына келтіру, жерді қайта шұрайландыруРекультивация (күресу шараларының бірі) Рекультивацияға дейін Рекультивациядан кейін

13 слайд

#14 слайд
14Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері Танымал эколог Барри Коммонер қоршаған ортаға антропогендік әсердің 5 т үрін анықтады.

14 слайд

#15 слайд
15Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері Таңдауың бойынша қоршаған ортаға әсер еткен екі антропогендік факторға инфографика құрТапсырма Төмендегі құбылыстарға байланысты мәселелердің біреуін таңдап, оған толық мысалмен рекультивация жүргізіңдер

15 слайд

#16 слайд
16Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері Тапсырма Жеке жұмыс. Түрлі-түсті қарындаштарды қолдана отырып, аймақтық (ұлттық) экологиялық проблемалары бар ел аумағын бөліп көрсет.

16 слайд

#17 слайд
18Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері Тапсырма Төменде берілген терминдерді қолдана отырып ойды жалғастырыңыз: ( географиялық қабықтың тұтастығы, мониторинг, антропогендік фактор, қоршаған орта, табиғатты ұтымды пайдалану, ресурстарды үнемдеу, қалдықсыз технологиялар, ғылыми болжау, рекультивация, себеп- салдарлық қатынастар) Экологиялық проблемаларды, әсіресе екінші және үшінші деңгейлерді шешу қиын деп саналады. Бірақ бұл проблемалардың кез-келгені жергілікті деңгейде басталды. Сонымен, олардан аулақ болу керек еді, егер..................

17 слайд

#18 слайд
Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері Тапсырма 19Топты қ жұмыс. І- топ. Берілген мәтінді қолдана отырып химиялық және физикалық ластанудың негізгі себептерін анықтап,сызбада көрсетіңіздер. ІІ- топ. Берілген сызбаны талдау негізінде қоршаған ортаны антропогендік ластанудың негізгі көздерін сипаттаңыздар. Адам мен экожүйелерге радиациялық ластану қаупін, оның зиянды жақтарын дәлелдеңіздер. ІІІ - топ. Арал теңізінің мысалында өз пікірлеріңізді білдіріп, қорытындыңызды дәлелдеңіздер.

18 слайд

#19 слайд
20Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері

19 слайд

#20 слайд
21Геоэкология Антропогендік өзгерістер Табиғатқа әсер ету Ортаның өзгерістері Үйге тапсырма: §24, 99 бет

20 слайд