Сабақ жоспары "Алюминий және оның қосылыстары"

#1 слайд
Алюминий және
оның қосылыстары
1 слайд
Алюминий және оның қосылыстары
#2 слайд
Сабақ мақсаты :
1. Алюминийдің табиғатта кездесуі, негізгі
қасиеттері, алынуы,қолданылуы туралы түсінік
бере отырып, алюминий мен оның маңызды
қосылыстарының екі жақты қасиет көрсететін
мәнін ашу .
2. Оқушылардың зейінін, танымдық
белсенділігін, өзіндік пікірін қалыптастыру,
тұлғалық қасиеттерін дамыту.
3.Оқушыларды сабақтың мазмұны бойынша
алғырттыққа, өз бетінше, топпен жұмыс
жүргізулеріне, ізденімпаздыққа және өзгенің
пікірімен санасуға тәрбиелеу.
2 слайд
Сабақ мақсаты : 1. Алюминийдің табиғатта кездесуі, негізгі қасиеттері, алынуы,қолданылуы туралы түсінік бере отырып, алюминий мен оның маңызды қосылыстарының екі жақты қасиет көрсететін мәнін ашу . 2. Оқушылардың зейінін, танымдық белсенділігін, өзіндік пікірін қалыптастыру, тұлғалық қасиеттерін дамыту. 3.Оқушыларды сабақтың мазмұны бойынша алғырттыққа, өз бетінше, топпен жұмыс жүргізулеріне, ізденімпаздыққа және өзгенің пікірімен санасуға тәрбиелеу.
#3 слайд
Д.И.Менделеевтің периодтық жүйесі
Периодтар
1
2
3
4
5
6
7
Қатар
1
2
3
4
10
9
8
7
5
6
Элемент топшасы
I II VIV VIIIII IV VIII
Сипаттамасы
1.
Оны ашқан -дат
химигі 1825 ж Қ.
Х. Эрстед
2.
Период тық
жүйеде 3 периодта,
IIIА- топта
орналасқан.
3.
Табиғатта тек
қосылыс
түрінде
кездеседі.
4.
Жер
қыртысындағы
массалық үлесі -
8.80%
5.
Валенттілігі: III.
Тотығу дәрежесі:
+3.
2
7
+1
3
0
Al
3 слайд
Д.И.Менделеевтің периодтық жүйесі Периодтар 1 2 3 4 5 6 7 Қатар 1 2 3 4 10 9 8 7 5 6 Элемент топшасы I II VIV VIIIII IV VIII Сипаттамасы 1. Оны ашқан -дат химигі 1825 ж Қ. Х. Эрстед 2. Период тық жүйеде 3 периодта, IIIА- топта орналасқан. 3. Табиғатта тек қосылыс түрінде кездеседі. 4. Жер қыртысындағы массалық үлесі - 8.80% 5. Валенттілігі: III. Тотығу дәрежесі: +3. 2 7 +1 3 0 Al
#4 слайд
4 слайд
#5 слайд
XVIII ғасырдың соңында
француз химигі А. Лавуазье
“Химиялық номенклатура
әдістері” деген еңбегінде
(1787ж) жай зат
күйіндегі алюминий болуға
тиіс деп көрсетті.
Химия тарихында
алюминийдің ашылу
мерзімі 1825 ж. Оны
ашқан -дат химигі
әрі физигі
Қ.
Х. Эрстед.
5 слайд
XVIII ғасырдың соңында француз химигі А. Лавуазье “Химиялық номенклатура әдістері” деген еңбегінде (1787ж) жай зат күйіндегі алюминий болуға тиіс деп көрсетті. Химия тарихында алюминийдің ашылу мерзімі 1825 ж. Оны ашқан -дат химигі әрі физигі Қ. Х. Эрстед.
#6 слайд
1827 ж неміс химигі
Ф. Веллер алюминий
хлоридіне металл
калийді әрекеттестіріп
қоңыр түсті алюминий
ұнтағын алды.
1865 ж Н.Н. Бекетов
алюминийді
криолиттен алудың
арзан әдісін ұсынды.
6 слайд
1827 ж неміс химигі Ф. Веллер алюминий хлоридіне металл калийді әрекеттестіріп қоңыр түсті алюминий ұнтағын алды. 1865 ж Н.Н. Бекетов алюминийді криолиттен алудың арзан әдісін ұсынды.
#7 слайд
1854 ж француз ғалымдары Р. Бунзен мен
А. Сент – Клер Девиль алюминийді
өндірістік жолмен натрий - алюминий хлоридін
электролиздеу арқылы алу әдісін ұсынды.
7 слайд
1854 ж француз ғалымдары Р. Бунзен мен А. Сент – Клер Девиль алюминийді өндірістік жолмен натрий - алюминий хлоридін электролиздеу арқылы алу әдісін ұсынды.
#8 слайд
Алюминий – адам
ағзасының 10
-5
% құрайды.
Қан ұйығанда өкпеде ,
бауырда, сүйекте, шашта,
жүйке жүйесінің ми
қыртысының құрамына
енеді және
концентрленеді. Тәуліктік
қажеттілігі адамға 47 мг.
Алюминий эпителий және
байланыстырғыш
ұлпалардың дамуына
және сүйек ұлпаларының
түзілуіне , фосфор
алмасуына әсер етеді.
8 слайд
Алюминий – адам ағзасының 10 -5 % құрайды. Қан ұйығанда өкпеде , бауырда, сүйекте, шашта, жүйке жүйесінің ми қыртысының құрамына енеді және концентрленеді. Тәуліктік қажеттілігі адамға 47 мг. Алюминий эпителий және байланыстырғыш ұлпалардың дамуына және сүйек ұлпаларының түзілуіне , фосфор алмасуына әсер етеді.
#9 слайд
Алюмосиликаттар
Каолинит Боксит
Алунит Криолит
Корунд
9 слайд
Алюмосиликаттар Каолинит Боксит Алунит Криолит Корунд
#10 слайд
Алюмосиликаттар
10 слайд
Алюмосиликаттар
#11 слайд
11 слайд
#12 слайд
12 слайд
#13 слайд
13 слайд
#14 слайд
14 слайд
#15 слайд
Аюминий- күміс түсті ақ металл ,жылуды және
электр тоғын жақсы өткізеді, соғуға икемді,
меншікті салмағы 2.7 г/см, балқу температурасы 660
С, қайнау температурасы 2500 С, коррозияға берік,
қалыпты температурада тұрақты, себебі бетіндегі
алюминий оксидінен тұратын қабыршақ оны
тотығудан қорғайды.
Физикалық қасиеті
15 слайд
Аюминий- күміс түсті ақ металл ,жылуды және электр тоғын жақсы өткізеді, соғуға икемді, меншікті салмағы 2.7 г/см, балқу температурасы 660 С, қайнау температурасы 2500 С, коррозияға берік, қалыпты температурада тұрақты, себебі бетіндегі алюминий оксидінен тұратын қабыршақ оны тотығудан қорғайды. Физикалық қасиеті
#16 слайд
Алюминиийді алюминий
оксидінің криолиттегі
балқымасын электролиздеу
арқылы алады.
Электролиздеу
процесінің қорытынды
теңдеуі:
2 Al
2
O
3
эл.
тоғы
4Al + 3O
2
Алынуы
16 слайд
Алюминиийді алюминий оксидінің криолиттегі балқымасын электролиздеу арқылы алады. Электролиздеу процесінің қорытынды теңдеуі: 2 Al 2 O 3 эл. тоғы 4Al + 3O 2 Алынуы
#17 слайд
2Al + 2NaOH + 2H
2
O = 2NaAlO
2
+ 3H
2
2 A1 + 3 C1
2
= 2A1 C1
3
;
2 A1 + 3 S = A1
2
S
3
;
2 A1 + N
2
= 2 A1 N;
4 A1 + 3 C = A1
4
C
3
2A1 + 6H
2
0 = 2A1(0H)
3
+ 3H
2
2Al + 6HCl = 2AlCl
3
+ 3H
2
Жай заттармен әрекеттесуі:
Химиялық қасиеттері
Күрделі заттармен әрекеттесуі:
2Al + 3 CuCl
2= 2AlCl
3+ 3Cu
17 слайд
2Al + 2NaOH + 2H 2 O = 2NaAlO 2 + 3H 2 2 A1 + 3 C1 2 = 2A1 C1 3 ; 2 A1 + 3 S = A1 2 S 3 ; 2 A1 + N 2 = 2 A1 N; 4 A1 + 3 C = A1 4 C 3 2A1 + 6H 2 0 = 2A1(0H) 3 + 3H 2 2Al + 6HCl = 2AlCl 3 + 3H 2 Жай заттармен әрекеттесуі: Химиялық қасиеттері Күрделі заттармен әрекеттесуі: 2Al + 3 CuCl 2= 2AlCl 3+ 3Cu
#18 слайд
Al
2O
3 + 2NaOH = 2NaAlO
2 + H
2O
Al(OH)
3 + 6HCl = 2AlCl
3 + 6H
2O
Al(OH)
3 + NaOН = NaAlO
2 + 2H
2O
Аl
2O
3 + 6HCl = 2AlCl
3 + 3H
2O
Алюминий қосылыстары
Al(OH)
3 + 3HCl = Al Cl
3 + 3H
2O
2Al(OH)
3 = Al
2O
3 + 3H
2O
18 слайд
Al 2O 3 + 2NaOH = 2NaAlO 2 + H 2O Al(OH) 3 + 6HCl = 2AlCl 3 + 6H 2O Al(OH) 3 + NaOН = NaAlO 2 + 2H 2O Аl 2O 3 + 6HCl = 2AlCl 3 + 3H 2O Алюминий қосылыстары Al(OH) 3 + 3HCl = Al Cl 3 + 3H 2O 2Al(OH) 3 = Al 2O 3 + 3H 2O
#19 слайд
Алюминий құймаларының қолданылуы
19 слайд
Алюминий құймаларының қолданылуы
#20 слайд
Ең сапалы алюминийдің ең
жоғарғы стандарты А-9
маркасы болса, бүгінде
Қазақстан электролиз зауыты
А-85 маркалы сапалы алюминий
өндірісін жолға қойған. Әдетте,
жаңа салынған өндіріс
ошақтарында А-6 маркалы
өнімдер шығаратыны белгілі. Ал
Қазақстан болса А-8 , А-85
маркалы алюминийді
шығаратын деңгейге жеткенін
мақтанышпен айтуға болады.
Қазақ жерінде өндірілген өнім
халықаралық стандартқа сай
болып, Лондонда металдар
биржасына тіркелді.
20 слайд
Ең сапалы алюминийдің ең жоғарғы стандарты А-9 маркасы болса, бүгінде Қазақстан электролиз зауыты А-85 маркалы сапалы алюминий өндірісін жолға қойған. Әдетте, жаңа салынған өндіріс ошақтарында А-6 маркалы өнімдер шығаратыны белгілі. Ал Қазақстан болса А-8 , А-85 маркалы алюминийді шығаратын деңгейге жеткенін мақтанышпен айтуға болады. Қазақ жерінде өндірілген өнім халықаралық стандартқа сай болып, Лондонда металдар биржасына тіркелді.
#21 слайд
Жер қыртысының негізгі құрам
бөлігі
Қ.Х. Эрстед
Оңай гидролизденетін ақ түсті
кристалды зат
Al
2
O
3
∙2SiO
2
∙ 2 H
2
O
Каолинит Корунд
Алюминийді 1825 ж ашқан химик Алюминий сульфиді
Боксит Na
3
AlF
6
Алюминийді 1865 ж криолиттен
алудың арзан әдісін ұсынды.
Al
2
O
3
∙ n H
2
O
Өте қатты , түссіз минерал Алюмосиликаттар
Криолит Н.Н. Бекетов
Сәйкестендіру тестісі
21 слайд
Жер қыртысының негізгі құрам бөлігі Қ.Х. Эрстед Оңай гидролизденетін ақ түсті кристалды зат Al 2 O 3 ∙2SiO 2 ∙ 2 H 2 O Каолинит Корунд Алюминийді 1825 ж ашқан химик Алюминий сульфиді Боксит Na 3 AlF 6 Алюминийді 1865 ж криолиттен алудың арзан әдісін ұсынды. Al 2 O 3 ∙ n H 2 O Өте қатты , түссіз минерал Алюмосиликаттар Криолит Н.Н. Бекетов Сәйкестендіру тестісі
#22 слайд
Венн диаграммасын толтыру
22 слайд
Венн диаграммасын толтыру
#23 слайд
( 1-деңгей. (5 ұпай) Оқытушылық
5
Химиялық диктант
1. Алюминийдің атомдық құрылысы .................
2. Алюминий
табиғатта таралуы бойынша............ орында тұр.
3. Жер
қыртысының негізгі массасын...........құрайды.
4. Қосылыстарындағы
тотығу дәрежесі............
5. Алюминийдің табиғаттағы негізгі
қосылыстары............
6. Қазақстанда бокситтердің белгілі кен орындары бар,
олар......... және...........
7. Алюминийдің кристалдық торы...............
8. Негізгі
құймалары..................
9. Болат, шойын бетін
алюминиймен қаптау.....................
10. Алюминий азот
қышқылымен әрекеттеспейді, себебі............
23 слайд
( 1-деңгей. (5 ұпай) Оқытушылық 5 Химиялық диктант 1. Алюминийдің атомдық құрылысы ................. 2. Алюминий табиғатта таралуы бойынша............ орында тұр. 3. Жер қыртысының негізгі массасын...........құрайды. 4. Қосылыстарындағы тотығу дәрежесі............ 5. Алюминийдің табиғаттағы негізгі қосылыстары............ 6. Қазақстанда бокситтердің белгілі кен орындары бар, олар......... және........... 7. Алюминийдің кристалдық торы............... 8. Негізгі құймалары.................. 9. Болат, шойын бетін алюминиймен қаптау..................... 10. Алюминий азот қышқылымен әрекеттеспейді, себебі............
#24 слайд
1.Алюминийдің мына заттармен :
a) броммен ;
б) мыс сульфаты ерітіндісімен ;
в ) күкүрт қышқылымен
( сұйытылған);
г) хром (III) оксидімен әрекеттесуінің
реакция теңдеулерін жазыңдар.
2. Химиялық реакциялардың үш типін
пайдаланып, AlCl
3
алудың реакция теңдеулерін
жазыңдар.
3. Айналуларды жүзеге асырыңдар:
Al→Al
2
O
3
→AlCl
3
→Al(NO
3
)
3
→ Al(OH)
3
→Al
2
O
3
→Al
2-деңгей. (10 ұпай) Алгоритімдік
24 слайд
1.Алюминийдің мына заттармен : a) броммен ; б) мыс сульфаты ерітіндісімен ; в ) күкүрт қышқылымен ( сұйытылған); г) хром (III) оксидімен әрекеттесуінің реакция теңдеулерін жазыңдар. 2. Химиялық реакциялардың үш типін пайдаланып, AlCl 3 алудың реакция теңдеулерін жазыңдар. 3. Айналуларды жүзеге асырыңдар: Al→Al 2 O 3 →AlCl 3 →Al(NO 3 ) 3 → Al(OH) 3 →Al 2 O 3 →Al 2-деңгей. (10 ұпай) Алгоритімдік
#25 слайд
1.Зат мөлшері 0,2 моль алюминий тұз
қышқылымен әрекеттескенде неше моль
сутек бөлінеді?
2. 10г алюминий мен мыс қоспасы тұз
қышқылымен өңделді. Бөлінген газдың
алатын көлемі 6,72л (қ.ж). Қоспадағы
әрбір металдың массалық үлесін
анықтаңдар.
3-деңгей (15 ұпай) Эвристикалық
25 слайд
1.Зат мөлшері 0,2 моль алюминий тұз қышқылымен әрекеттескенде неше моль сутек бөлінеді? 2. 10г алюминий мен мыс қоспасы тұз қышқылымен өңделді. Бөлінген газдың алатын көлемі 6,72л (қ.ж). Қоспадағы әрбір металдың массалық үлесін анықтаңдар. 3-деңгей (15 ұпай) Эвристикалық
#26 слайд
Не істелді? Не байқалды? Қорытынды
Зертханалық жұмыс.
Үш сынауықта алюминий хлоридінің,
темір (III ) хлоридінің және натрий хлоридінің
ерітінділері берілген. Осы тұздарды бір ғана
реактив көмегімен қалай анықтауға болады?
4-деңгей (20 ұпай) Шығармашылық
Не істелді ?Не байқалды? Қорытынды
26 слайд
Не істелді? Не байқалды? Қорытынды Зертханалық жұмыс. Үш сынауықта алюминий хлоридінің, темір (III ) хлоридінің және натрий хлоридінің ерітінділері берілген. Осы тұздарды бір ғана реактив көмегімен қалай анықтауға болады? 4-деңгей (20 ұпай) Шығармашылық Не істелді ?Не байқалды? Қорытынды
#27 слайд
Үйге тапсырма
Алюминий және оның
қосылыстары
№ 4- 6 есеп
Хабарлама « Алюминий »
27 слайд
Үйге тапсырма Алюминий және оның қосылыстары № 4- 6 есеп Хабарлама « Алюминий »
шағым қалдыра аласыз


