Сақ патшайымы Томирис

#1 слайд
ТОМИРИС ОРЫНДАҒАН: 6 СЫНЫП ОҚУШЫСЫ ЕРКІН ТАҢНҰР

1 слайд

#2 слайд
ТОМИРИС ТУРАЛЫ АҢЫЗ Тұмар ханша б.з.д. 570-520 жылдар аралығында өмір сүрген. Әкесінің есімі – Спарғап, ол массагет тайпасының патшасы. Анасы босану кезінде көз жұмды, ол Әби тайпасының көсемінің қызы еді. Ал әкесі болашақ ханшаның жас кезінде дәл көз алдында жау қолынан өледі. Томиристің әкесі Спарғаптың соңғы бұйрығы бойынша елден кетеді. заманда – әйел адамның патша болуға құқығы болған. Ол сапмат тайпасында өседі. Вставка рисунка

2 слайд

#3 слайд
ТҰМАР ХАНША Тұмар (Томирис) — күнгей түркі сақ халықтарының байырғы заманда ел билеген атақты әйел патшаларының бірі, массагет халқының байырғы заманда ел билеген атақты ханшайымы. Себебі грек жазбаларында оның елін "массагет" деп атайды. Тұмар ханша есімінің тарихқа еніп әлемге танылуы - Ахемен әулетінен шыққан, "төрт құбыланың тұтас билеушісі" атанған парсының әйгілі патшасы Кирдің (ж.ж.с.д. 558-530.) Орта Азияға басқыншылық жорықпен келген "жеңілуді білмейді" деп дәріптелген әскерін ашық шайқаста тас-талқанын шығарып жеңуімен тікелей байланысты.

3 слайд

#4 слайд

4 слайд

#5 слайд
ТОМИРИСТІҢ ЖАҚЫНДАРЫ

5 слайд

#6 слайд
ТОМИРИС ТУРАЛЫ АҢЫЗ Б.З.Б. VI ҒАСЫРДА ПАРСЫ ЕЛІНДЕ, АХЕМЕН ИМПЕРИЯСЫ ҚҰРЫЛДЫ. ПАРСЫ ПАТШАСЫ КИР II, МЕСОПОТАМИЯ ЕЛДЕРІН БІРІКТІРІП, БАСҚЫНШЫЛЫҚ САЯСАТЫН ЖОСПАРЛАЙ БАСТАДЫ. МЫСЫРДЫ ЖАУЛАП АЛУДЫ АРМАНДАҒАН КИР, МҰНДАЙ ҮЛКЕН МЕМЛЕКЕТПЕН СОҒЫСУ ҚИЫН БОЛАТЫНЫН БІЛДІ. СОЛ СЕБЕПТІ, АЛДЫМЕН ШЫҒЫС ШЕКАРАЛАРЫНЫҢ ҚАУІПСІЗДІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ МАҚСАТЫНДА, ШЕКСІЗ ДАЛАДАҒЫ САҚ ТАЙПАЛАРЫН БАҒЫНДЫРУДЫ ҰЙҒАРДЫ. БАСЫНДА ОЛ БИЛІКТІ СОҒЫССЫЗ, АЙЛАМЕН ТАРТЫП АЛУҒА АМАЛ ІЗДЕДІ. ТҰМАРҒА ХАТ ЖІБЕРІП, ӘЙЕЛІ БОЛУҒА ҰСЫНЫС ЖАСАДЫ. БІРАҚ, ТОМИРИС КИРДІҢ ШЫН НИЕТІ ҚАНДАЙ ЕКЕНІН БІЛІП, БАР ТАРТУҒА ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ. 530 ЖЫЛЫ ПАРСЫЛАРДЫҢ ҮЛКЕН ӘСКЕРІ ШЫҒЫСҚА АТТАНДЫ. ПАРСЫЛАР ҮШІН ЖОРЫҚ СӘТТІ БАСТАЛДЫ. КӨШПЕНДІЛЕР АРТҚА ШЕГІНУГЕ МӘЖБҮР БОЛЫП, БАСҚЫНШЫЛАРДЫҢ ӘСКЕРІ ЯКСАРТҚА КЕЛДІ. ӨЗЕННЕН ӨТКЕН СОҢ, КИР ПАТША ӘЛСІЗ ЖӘНЕ НАУҚАС САРБАЗДАРДЫҢ АЗ БӨЛІГІН ӨЗЕН ЖАҒАСЫНДА ҚАЛДЫРЫП, НЕГІЗГІ ӘСКЕРДІ ЖАСЫРЫП ҚОЙДЫ. САҚТАР ПАРСЫЛАРДЫҢ ЖАЛҒАН ӘСКЕРІНЕ ШАБУЫЛ ЖАСАП, ОЛАРДЫ ТАЛҚАНДАДЫ. ЖЕҢІСТІ ТОЙЛАУ ҮШІН УЛАНҒАН ШАРАПТАРДЫ ІШКЕН САРБАЗДАР, КӨП ҰЗАМАЙ ҰЙЫҚТАП ҚАЛДЫ. ТҮНДЕ, ПАРСЫ ӘСКЕРІ ЖАУЫНГЕРЛЕРДІҢ БАРЛЫҒЫН ДЕРЛІК ӨЛТІРІП ТАСТАДЫ. ТҰМАР ХАНШАЙЫМНЫҢ ҰЛЫ ТҰТҚЫНҒА АЛЫНДЫ. ТОМИРИС КИРГЕ ЕЛШІ ЖІБЕРІП, ОНЫҢ ҰЛЫН БОСАТУДЫ ТАЛАП ЕТТІ. ЕГЕР ҰСЫНЫС ОРЫНДАЛМАСА, «ҚАНҒА ҚАНШАЛЫҚТЫ ТОЙМАЙТЫН БОЛСАҢ ДА, БАСЫНДЫ ҚАНҒА ТҰНШЫҚТЫРАМЫН» ДЕП ҚОРҚЫТТЫ. КИР БҰЛ ҰСЫНЫСТАН БАС ТАРТЫП, ЕЛШІНІ ҚАЙТАРЫП ЖІБЕРДІ. АЛ, ТҰМАРДЫҢ ҰЛЫ ӨЗІНЕ-ӨЗІ ҚОЛ ЖҰМСАП МЕРТ БОЛДЫ. МҰНЫ ЕСТІГЕН МАССАГЕТТЕР ПАТШАЙЫМЫ ПАРСЫЛАРҒА ҚАРСЫ ШАБУЫЛ ЖАСАДЫ. ҚАТЫГЕЗ ШАЙҚАС ҰЗАҚҚА СОЗЫЛДЫ, ЕШКІМ ШЕГІНГІСІ КЕЛМЕДІ. АҚЫРЫНДА САҚТАР ЖЕҢІП ШЫҚТЫ

6 слайд

#7 слайд
ТОМИРИСТІҢ КИРДЕН КЕК АЛУЫ

7 слайд

#8 слайд

8 слайд