Шартты рай

#1 слайд
ШАРТТЫ РАЙ

1 слайд

#2 слайд
Шартты рай іс-қимылдың жүзеге асу-аспау шартын білдіреді. Көбіне екі жай сөйлемдерде кездеседі. Бірінші сөйлемі екінші сөйлемнің шартын білдіреді.

2 слайд

#3 слайд
- с а, - с е жұ рн ағ ын ың жа лғ ан уы ар қы лы - д а, - д е (ш арт ты ра йл ы еті сті кті шы ла у)

3 слайд

#4 слайд
-са, -се Мысалы : •Мен бар + са + м •Сен бар + са + ң •Біз бар + са + қ -да, -де Мысалы : •... түсінбесем де,... •... айтсам да, ...

4 слайд

#5 слайд
Егер сабақ оқысам, 1 емтиханнан бес аламын. оларға хат жазыңыз. а. Егер ата- анаңызды сағынсаңыз, ә. 2

5 слайд

#6 слайд
Егер қолың бос болса, асханаға барсын. Ц Егер қарны ашса, Егер бізге рұқсат берсең, біздің үйге кел. бүгін сенің үйіңе келеміз 4 5 6 Р Ұ С б. в. г.

6 слайд

#7 слайд
Бұйрық рай

7 слайд

#8 слайд
*Бұйрық рай сөйлеушінің бұйыруы, талап етуі, өтініші, ниеті, ұсынысы сияқты іс-әрекеттерін білдіреді. *Бұйрық рай кез-келген етістіктің бұйрық райда жіктелуі арқылы жасалады.

8 слайд

#9 слайд
Жіктеу есімдігі Мен Сен дара етістік барайын бар күрделі етістік барып келейін барып кел Сіз Ол барыңыз барсын барып келіңіз барып келсін

9 слайд

#10 слайд
Бұйрық райдағы етістікке -шы, -ші қосымшасы жалғанса, жалыну, өтіну мағынасын береді.

10 слайд

#11 слайд
Шартты рай іс-қимылдың жүзеге асу- аспау шартын білдіреді. Бұйрық рай сөйлеушінің бұйыруы, талап етуі, өтініші, ниеті, ұсынысы сияқты іс-әрекеттерін білдіреді.

11 слайд

#12 слайд
Ша ртт ы рай көбі не екі жай сөй лем дерд е кезд есед і. Бірі нші сөй лемі екін ші сөй лем нің шар тын білд іреді . Бұй ры қ рай кез- кел ген етіс тік тің бұй ры қ рай да жік тел уі арқ ыл ы жас ала ды.

12 слайд

#13 слайд
1. •Әсет аяқ киімін шешіп, үйге кірді. •Әсет, аяқ киііміңді шеш те, үйге кір. 2. •Асан ата дүкеннен Ғабит Мүсіреповтің ана туралы әңгімелерін сатып алды. •Асан ата, дүкеннен Ғабит Мүсіреповтің ана туралы әңгімесін сатып алыңызшы. 3. •Жанар апай түскі ас дайындап жатыр. •Жанар апай, түскі ас дайындаңызшы.

13 слайд

#14 слайд
3. •Мен балаларға көлге барып шомылуға ұсыныс жасадым. •Балалар, көлге барып шомылайық. 4. •Мен әкеме мені де ала кетсінші деп жалындым. •Әке, мені де алып кетіңізші. 5. •Мен бүгін қалаға барып келуді ойлап отырмын. •Мен бүгін қалаға барып келейін.

14 слайд

#15 слайд
Bagalau

15 слайд