Шерхан Мұртаза

#1 слайд
1 слайд
#2 слайд
Шерхан Мұртаза (1932 жылы 28 қыркүйекте дүниеге келді)Шерхан Мұртаза (1932 жылы 28 қыркүйекте дүниеге келді)
2 слайд
Шерхан Мұртаза (1932 жылы 28 қыркүйекте дүниеге келді)Шерхан Мұртаза (1932 жылы 28 қыркүйекте дүниеге келді)
#3 слайд
•1932 жылы 28 қыркүйекте Жамбыл облысы Жуалы ауданы Талапты 1932 жылы 28 қыркүйекте Жамбыл облысы Жуалы ауданы Талапты
• ауылында дүниеге келдіауылында дүниеге келді
•1941 жылы Талапты мектебінде 1-інші сыныптың 1941 жылы Талапты мектебінде 1-інші сыныптың
табалдырығын аттаған.Оқумен бірге табалдырығын аттаған.Оқумен бірге
еңбекке де араласты.Балалық шағы еңбекке де араласты.Балалық шағы
соғыстың қиямет,қиын- қыстау кезеңіне соғыстың қиямет,қиын- қыстау кезеңіне
тұспа-тұс.тұспа-тұс.
•1950 жылы Жамбыл қаласында Жамбыл атындағы 1950 жылы Жамбыл қаласында Жамбыл атындағы
қазақ орта мектебін бітірген соң, әуелі қазақ орта мектебін бітірген соң, әуелі
Мәскеу полеграфия институтында, үшінші Мәскеу полеграфия институтында, үшінші
курстан бастап Мәскеудің Мемлекеттік курстан бастап Мәскеудің Мемлекеттік
Ломаносов атындағы университетінде Ломаносов атындағы университетінде
оқып, журналистика факультетін 1955 оқып, журналистика факультетін 1955
жылы бітіріп шығады.Сол жылдардың жылы бітіріп шығады.Сол жылдардың
ішінде башқұрт жазушысы Мұстайішінде башқұрт жазушысы Мұстай
Кәрімнің бір повесін,Л.Лагиннің “ХоттабычКәрімнің бір повесін,Л.Лагиннің “Хоттабыч
қарт” романын қазақшаға аударды.қарт” романын қазақшаға аударды.
1955-1956 жылы Қазақ мемлекет көркем әдебиет 1955-1956 жылы Қазақ мемлекет көркем әдебиет
баспасында,баспасында,
•1956-1960 жылы “Лениншіл жас” (қазіргі “Жас алаш”)1956-1960 жылы “Лениншіл жас” (қазіргі “Жас алаш”)
•1960-1963 жылы Социалистік Қазақстан” (қазіргі “Егемен 1960-1963 жылы Социалистік Қазақстан” (қазіргі “Егемен
Қазақстан”) газеттерінде тілші,әдеби Қазақстан”) газеттерінде тілші,әдеби
қызметкер, редактор,қызметкер, редактор,
•1970-1972 жылы “Жазушы” баспасы жанындағы Балалар 1970-1972 жылы “Жазушы” баспасы жанындағы Балалар
мен жастар әдебиеті бас редакциясының мен жастар әдебиеті бас редакциясының
және “Жалын” альманахының бас және “Жалын” альманахының бас
редакторыредакторы
3 слайд
•1932 жылы 28 қыркүйекте Жамбыл облысы Жуалы ауданы Талапты 1932 жылы 28 қыркүйекте Жамбыл облысы Жуалы ауданы Талапты • ауылында дүниеге келдіауылында дүниеге келді •1941 жылы Талапты мектебінде 1-інші сыныптың 1941 жылы Талапты мектебінде 1-інші сыныптың табалдырығын аттаған.Оқумен бірге табалдырығын аттаған.Оқумен бірге еңбекке де араласты.Балалық шағы еңбекке де араласты.Балалық шағы соғыстың қиямет,қиын- қыстау кезеңіне соғыстың қиямет,қиын- қыстау кезеңіне тұспа-тұс.тұспа-тұс. •1950 жылы Жамбыл қаласында Жамбыл атындағы 1950 жылы Жамбыл қаласында Жамбыл атындағы қазақ орта мектебін бітірген соң, әуелі қазақ орта мектебін бітірген соң, әуелі Мәскеу полеграфия институтында, үшінші Мәскеу полеграфия институтында, үшінші курстан бастап Мәскеудің Мемлекеттік курстан бастап Мәскеудің Мемлекеттік Ломаносов атындағы университетінде Ломаносов атындағы университетінде оқып, журналистика факультетін 1955 оқып, журналистика факультетін 1955 жылы бітіріп шығады.Сол жылдардың жылы бітіріп шығады.Сол жылдардың ішінде башқұрт жазушысы Мұстайішінде башқұрт жазушысы Мұстай Кәрімнің бір повесін,Л.Лагиннің “ХоттабычКәрімнің бір повесін,Л.Лагиннің “Хоттабыч қарт” романын қазақшаға аударды.қарт” романын қазақшаға аударды. 1955-1956 жылы Қазақ мемлекет көркем әдебиет 1955-1956 жылы Қазақ мемлекет көркем әдебиет баспасында,баспасында, •1956-1960 жылы “Лениншіл жас” (қазіргі “Жас алаш”)1956-1960 жылы “Лениншіл жас” (қазіргі “Жас алаш”) •1960-1963 жылы Социалистік Қазақстан” (қазіргі “Егемен 1960-1963 жылы Социалистік Қазақстан” (қазіргі “Егемен Қазақстан”) газеттерінде тілші,әдеби Қазақстан”) газеттерінде тілші,әдеби қызметкер, редактор,қызметкер, редактор, •1970-1972 жылы “Жазушы” баспасы жанындағы Балалар 1970-1972 жылы “Жазушы” баспасы жанындағы Балалар мен жастар әдебиеті бас редакциясының мен жастар әдебиеті бас редакциясының және “Жалын” альманахының бас және “Жалын” альманахының бас редакторыредакторы
#4 слайд
1972-1975 жылы “Жұлдыз” журналының бас редакторы,1972-1975 жылы “Жұлдыз” журналының бас редакторы,
1975-1980 жылы “Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының 2-хатшысы,1975-1980 жылы “Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының 2-хатшысы,
1980-1989 жылы “Қазақ әдебиеті” газетінің бас редакторы,1980-1989 жылы “Қазақ әдебиеті” газетінің бас редакторы,
1989-1992 жылы “Егемен Қазақстан” газетінің бас редакторы,1989-1992 жылы “Егемен Қазақстан” газетінің бас редакторы,
1992-1994 жылы “Қазақстан” мемлекет телерадио компониясының төрағасы қызметтерін 1992-1994 жылы “Қазақстан” мемлекет телерадио компониясының төрағасы қызметтерін
атқарды,12-13 шақырылған ҚР Жоғары Кеңесінің, 2-шақырылған ҚР атқарды,12-13 шақырылған ҚР Жоғары Кеңесінің, 2-шақырылған ҚР
Парламенті мәжілісінің депутаты болды.ҚР Президенті жанындағы Парламенті мәжілісінің депутаты болды.ҚР Президенті жанындағы
Ұлттық кеңестің мүшесіҰлттық кеңестің мүшесі
Шерхан Мұртазаның әдеби шығармашылық жолыШерхан Мұртазаның әдеби шығармашылық жолы
1958 жылы1958 жылы Тұңғыш кітабы- “Құрлысшы Дәку” очерктер жинағы жарық көрдіТұңғыш кітабы- “Құрлысшы Дәку” очерктер жинағы жарық көрді
1963 жылы Қазіргі замандас бейнесі ,соғыс жылдарындағы тылдағы адамдардың 1963 жылы Қазіргі замандас бейнесі ,соғыс жылдарындағы тылдағы адамдардың
қажырлы еңбегін баяндаған “Табылған теңіз” ,қажырлы еңбегін баяндаған “Табылған теңіз” ,
1965 жылы “Бұлтсыз күнгі найзағай”,1965 жылы “Бұлтсыз күнгі найзағай”,
1967 жылы “Белгісіз солдаттың баласы”,1967 жылы “Белгісіз солдаттың баласы”,
1969 жылы “Мылтықсыз майдан”,1969 жылы “Мылтықсыз майдан”,
1972 жылы “41-жылғы келіншек”,1972 жылы “41-жылғы келіншек”,
1973 жылы “Ахметжанның анты”,т.б повестер,1973 жылы “Ахметжанның анты”,т.б повестер,
1974 жылы “Интернат наны” атты әңгімелер жинақтары жарияланды 1974 жылы “Интернат наны” атты әңгімелер жинақтары жарияланды
1976 жылы Өндірістің дамуы жөнінде,адам мен қоршаған ортаға қамқорлық туралы 1976 жылы Өндірістің дамуы жөнінде,адам мен қоршаған ортаға қамқорлық туралы
маңызды мәселелер көтерген,ғылми-техникалық төнкеріс жайын сипаттаған маңызды мәселелер көтерген,ғылми-техникалық төнкеріс жайын сипаттаған
“ “Қара маржан” романы,Қара маржан” романы,
4 слайд
1972-1975 жылы “Жұлдыз” журналының бас редакторы,1972-1975 жылы “Жұлдыз” журналының бас редакторы, 1975-1980 жылы “Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының 2-хатшысы,1975-1980 жылы “Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының 2-хатшысы, 1980-1989 жылы “Қазақ әдебиеті” газетінің бас редакторы,1980-1989 жылы “Қазақ әдебиеті” газетінің бас редакторы, 1989-1992 жылы “Егемен Қазақстан” газетінің бас редакторы,1989-1992 жылы “Егемен Қазақстан” газетінің бас редакторы, 1992-1994 жылы “Қазақстан” мемлекет телерадио компониясының төрағасы қызметтерін 1992-1994 жылы “Қазақстан” мемлекет телерадио компониясының төрағасы қызметтерін атқарды,12-13 шақырылған ҚР Жоғары Кеңесінің, 2-шақырылған ҚР атқарды,12-13 шақырылған ҚР Жоғары Кеңесінің, 2-шақырылған ҚР Парламенті мәжілісінің депутаты болды.ҚР Президенті жанындағы Парламенті мәжілісінің депутаты болды.ҚР Президенті жанындағы Ұлттық кеңестің мүшесіҰлттық кеңестің мүшесі Шерхан Мұртазаның әдеби шығармашылық жолыШерхан Мұртазаның әдеби шығармашылық жолы 1958 жылы1958 жылы Тұңғыш кітабы- “Құрлысшы Дәку” очерктер жинағы жарық көрдіТұңғыш кітабы- “Құрлысшы Дәку” очерктер жинағы жарық көрді 1963 жылы Қазіргі замандас бейнесі ,соғыс жылдарындағы тылдағы адамдардың 1963 жылы Қазіргі замандас бейнесі ,соғыс жылдарындағы тылдағы адамдардың қажырлы еңбегін баяндаған “Табылған теңіз” ,қажырлы еңбегін баяндаған “Табылған теңіз” , 1965 жылы “Бұлтсыз күнгі найзағай”,1965 жылы “Бұлтсыз күнгі найзағай”, 1967 жылы “Белгісіз солдаттың баласы”,1967 жылы “Белгісіз солдаттың баласы”, 1969 жылы “Мылтықсыз майдан”,1969 жылы “Мылтықсыз майдан”, 1972 жылы “41-жылғы келіншек”,1972 жылы “41-жылғы келіншек”, 1973 жылы “Ахметжанның анты”,т.б повестер,1973 жылы “Ахметжанның анты”,т.б повестер, 1974 жылы “Интернат наны” атты әңгімелер жинақтары жарияланды 1974 жылы “Интернат наны” атты әңгімелер жинақтары жарияланды 1976 жылы Өндірістің дамуы жөнінде,адам мен қоршаған ортаға қамқорлық туралы 1976 жылы Өндірістің дамуы жөнінде,адам мен қоршаған ортаға қамқорлық туралы маңызды мәселелер көтерген,ғылми-техникалық төнкеріс жайын сипаттаған маңызды мәселелер көтерген,ғылми-техникалық төнкеріс жайын сипаттаған “ “Қара маржан” романы,Қара маржан” романы,
#5 слайд
1978 жылы Осы шығармасы үшін ҚР мемлекет сыйлығын алған.1978 жылы Осы шығармасы үшін ҚР мемлекет сыйлығын алған.
1980 жылы Мемлекет қайраткері Т.Рысқұловтың өміріне арналған 1980 жылы Мемлекет қайраткері Т.Рысқұловтың өміріне арналған
(“Қызыл жебе”,1,2- кітабы)(“Қызыл жебе”,1,2- кітабы)
1984 жылы “Жұлдыз көпір” деген атпен 3 кітабы ,роман -трилогиясы басылды1984 жылы “Жұлдыз көпір” деген атпен 3 кітабы ,роман -трилогиясы басылды
Драматургия саласында жазушының “Қызыл жебе”, “Сталинге хат”, Драматургия саласында жазушының “Қызыл жебе”, “Сталинге хат”,
“ “Бесеудің хаты” атты песалары қойылды.Бесеудің хаты” атты песалары қойылды.
Г.Х: Андерсеннің әңгімелерін,венгр халық Г.Х: Андерсеннің әңгімелерін,венгр халық
ертегілеріне,Ш.Айтматовтың ертегілеріне,Ш.Айтматовтың
“ “Ботагөз”, “Қош бол, Гүлсары”, “Теңіз жағалап жүгірген тарғыл төбет”Ботагөз”, “Қош бол, Гүлсары”, “Теңіз жағалап жүгірген тарғыл төбет”
повестерін, “Боранды бекет”,”Жанпида” романдарын қазақ тіліне повестерін, “Боранды бекет”,”Жанпида” романдарын қазақ тіліне
аударды. Шерхан Мұртаза шығармашылық жұмыстарымен қатар аударды. Шерхан Мұртаза шығармашылық жұмыстарымен қатар
Қазақстан Республикасы тәуелсіздігі мен мемлекеттік нығайту ісіне Қазақстан Республикасы тәуелсіздігі мен мемлекеттік нығайту ісіне
де белсене араласты. Қазіргі заманның, қоғамдық өмірдің маңыздыде белсене араласты. Қазіргі заманның, қоғамдық өмірдің маңызды
мәселелерін,ел жер, тіл мәселелерін көтеретін көптеген мақал-эсселер мәселелерін,ел жер, тіл мәселелерін көтеретін көптеген мақал-эсселер
жазды.жазды.
1999 жылы Шерхан Мұртаза “Құрмет белгісі”, “Отан” ордендерімен және 1999 жылы Шерхан Мұртаза “Құрмет белгісі”, “Отан” ордендерімен және
бірнеше медалбдармен марапатталған.Жамбыл облысының , Таразы бірнеше медалбдармен марапатталған.Жамбыл облысының , Таразы
және Астана қалаларының Құрметті азаматы.және Астана қалаларының Құрметті азаматы.
5 слайд
1978 жылы Осы шығармасы үшін ҚР мемлекет сыйлығын алған.1978 жылы Осы шығармасы үшін ҚР мемлекет сыйлығын алған. 1980 жылы Мемлекет қайраткері Т.Рысқұловтың өміріне арналған 1980 жылы Мемлекет қайраткері Т.Рысқұловтың өміріне арналған (“Қызыл жебе”,1,2- кітабы)(“Қызыл жебе”,1,2- кітабы) 1984 жылы “Жұлдыз көпір” деген атпен 3 кітабы ,роман -трилогиясы басылды1984 жылы “Жұлдыз көпір” деген атпен 3 кітабы ,роман -трилогиясы басылды Драматургия саласында жазушының “Қызыл жебе”, “Сталинге хат”, Драматургия саласында жазушының “Қызыл жебе”, “Сталинге хат”, “ “Бесеудің хаты” атты песалары қойылды.Бесеудің хаты” атты песалары қойылды. Г.Х: Андерсеннің әңгімелерін,венгр халық Г.Х: Андерсеннің әңгімелерін,венгр халық ертегілеріне,Ш.Айтматовтың ертегілеріне,Ш.Айтматовтың “ “Ботагөз”, “Қош бол, Гүлсары”, “Теңіз жағалап жүгірген тарғыл төбет”Ботагөз”, “Қош бол, Гүлсары”, “Теңіз жағалап жүгірген тарғыл төбет” повестерін, “Боранды бекет”,”Жанпида” романдарын қазақ тіліне повестерін, “Боранды бекет”,”Жанпида” романдарын қазақ тіліне аударды. Шерхан Мұртаза шығармашылық жұмыстарымен қатар аударды. Шерхан Мұртаза шығармашылық жұмыстарымен қатар Қазақстан Республикасы тәуелсіздігі мен мемлекеттік нығайту ісіне Қазақстан Республикасы тәуелсіздігі мен мемлекеттік нығайту ісіне де белсене араласты. Қазіргі заманның, қоғамдық өмірдің маңыздыде белсене араласты. Қазіргі заманның, қоғамдық өмірдің маңызды мәселелерін,ел жер, тіл мәселелерін көтеретін көптеген мақал-эсселер мәселелерін,ел жер, тіл мәселелерін көтеретін көптеген мақал-эсселер жазды.жазды. 1999 жылы Шерхан Мұртаза “Құрмет белгісі”, “Отан” ордендерімен және 1999 жылы Шерхан Мұртаза “Құрмет белгісі”, “Отан” ордендерімен және бірнеше медалбдармен марапатталған.Жамбыл облысының , Таразы бірнеше медалбдармен марапатталған.Жамбыл облысының , Таразы және Астана қалаларының Құрметті азаматы.және Астана қалаларының Құрметті азаматы.
#6 слайд
Шерхан Шерхан
МұртазаМұртаза
драматург
Қоғам қайраткері
аудармашы
Ел азаматы
жазушы
Көркемсөз шебері
публицист
6 слайд
Шерхан Шерхан МұртазаМұртаза драматург Қоғам қайраткері аудармашы Ел азаматы жазушы Көркемсөз шебері публицист
#7 слайд
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
СөзжұмбақСөзжұмбақ
7 слайд
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 СөзжұмбақСөзжұмбақ
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген