Таныстырылым: Экология ғылымы

#1 слайд
Дарынды балаларға арналған Абай атындағы гимназия Тақырыбы: Экология ғылымы. Орындағандар: Сартай Асия, Кенжебаева Айжан. 10 сынып оқушылары.

1 слайд

#2 слайд
Экология – «мекен ететін табиғи орта туралы ғылым» деген мағыныны білдіреді.Бұл атау гректің екі сөзінен шыққан: «экос» - үй, мекен және «логос» - ғылым.

2 слайд

#3 слайд
▣ Экология терминін ғылымға енгізген Э.Геккель (1866). ▣ Экология ғылымы жедел дамып, көптеген жаңа салалары пайда болды. 19 ғасырдың аяғы, 20 ғасырдың басында ғалымдар негізінен жекелеген факторлардың, әсіресе климаттық факторлардың, организмдердің таралуы мен сан динамикасына әсерін зерттеді. Бірімен-бірі тығыз байланысқан, біртұтас құрылымдық бірлік түзетін азғалар қауымдастықтары (қ. Биоценоз) туралы ұғым да осы кезде қалыптаса бастады Геккель Эрнст — неміс биологы.

3 слайд

#4 слайд
Экологияның бөлімдері. Экология ғылымы зерттелетін объектілердің ерекшеліктеріне, әдістеріне байланысты бірнеше бөлімдерден тұрады: ▣ Аутэкология – жеке организмдердің қарым-қатынасын зерттейтін экология бөлімі. ▣ Демэкология немесе популяциялар экологиясы – қоршаған орта факторларының популяцияға әсерін, популяция санының өзгеруін зерттейді. ▣ Синэкология немесе қауымдастықтар экологиясы (биоценология) – биоценоз түзетін әр түрге жататын өсімдіктер, жануарлар және микроорганизмдер популяцияларын, олардың түзілуін, дамуын, құрылымын, өзгеруін және қоршаған ортамен қарым-қатынасын зерттейді.

4 слайд

#5 слайд
 Адам экологиясы, антропоэкология –  Биосфераның (оның құрамдас бөліктерінің) және адамзаттың (оның түрлі топтары мен жеке тұлғалардың) өзара қарым- қатынасындағы ортақ заңдылықтарды;  Адамның жеке басының қасиеттерін жетілдіріп, өзіндік болмысын қалыптастыру, қорғау туралы пән;

5 слайд

#6 слайд
▣ Ғаламдық экология – табиғи және табиғат іс-әрекетінен туындайтын биосфера шегіндегі, тіптен күн жүйесіндегі әлемдік өзгерістер мен құбылыстарды зерттейді. Мәселен,ядролық қауіп-қатер, экологиялық апаттар, қатерлі эпидемиялар т.б. Осы бағыттағы ірі-ірі бүкіл әлемді қамтитын проблемаларды қарастырады.

6 слайд

#7 слайд
▣ Нооэкология - адам, табиғат, қоғам арасындағы адами, әлеуметтік, экономикалық және экологиялық жағыдацларды, қарым-қатынастарды бір-бірімен ұйлестіре зерттей отырып, одан туындайтын проблемаларды адамның парасатты ақыл-оймен шешуін қамтамасыз етеді.

7 слайд

#8 слайд
ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ПИРАМИДА

8 слайд

#9 слайд
Экологиялық пирамида дегенімізтабиғи экожүйедегі продуценттер, консументтер және редуценттер массасымен белгіленіп, графиктік үлгі ретінде көрсетілген олардың арасындағы ара-қатынас. Мұндай пирамиданы Ч.Элтон (1927) құрастырған. Пирамиданың табаны продуценттер деңгейі, ал келесі қоректік деңгейлер пирамиданың қабаттары мен төбесін түзеді. Экологиялық пирамиданың негізгі 3 түрі белгілі:

9 слайд

#10 слайд
▣ Сандар пирамидасы, ол коректік тізбек бойынша жеке ағзалардын санын көрсетеді, жэне де продуценттерден әралуан ретті консументтерге қарай жүргенде дарактар саны едәуір кемиді;

10 слайд

#11 слайд
▣ Биомасса пирамидасы — осы экожүйедегі әртүрлі агзалардың қоректік тізбек бойынша ара-қатынасын көрсетеді, бүл жерде продуценттер параметрлері эралуан ретті консументгерден жогары (осыдан барып пирамида түрі шығып тұр).

11 слайд

#12 слайд
▣ Энергиялар пирамидасы — трофтық тізбек арқылы қорек массасының жылдамдығын бейнелейді. Пирамиданың барлық үш түрі де экожүйелердің энергетикалық қатынастарын білдіреді.

12 слайд

#13 слайд
ҚОРЫТЫНДЫ Экология – «мекен ететін табиғи орта туралы ғылым» деген мағыныны білдіреді.Табиғи ортаны ластанбауына адамдардың терең түсінігі керек. Біз қоршаған ортаны қорғаймыз десек, балабақшадан бастап экологиялық тәрбиені үйреткеніміз дұрыс. Ата аналар тазалық сақтауды балаларының бойына неғұрлым ерте сіңірсе, соғұрлым іс алға басып, бүгінгідей күрделі жағдайлардың алдын алуға септігі тиеді.

13 слайд