Тарихты оқыту әдістемесі

#1 слайд
Орындаған: Шалабай АидаТарихты оқыту үдерісінде тарихи білім,білік және дағды қалыптастыру

1 слайд

#2 слайд
Жоспар: 1. Тарихты оқыту үдерісінде тарихи білім, білік және дағды қалыптастыру 2. Шетелдегі тарих пәндерін оқыту тәжірибесі 3. Проблемалық оқытудың негізгі ұғымдары

2 слайд

#3 слайд
* 1. Іскерлік – қандай да болмасын қызметтің тәсілін саналы түрде игеру. Автоматты деңгейге дейін жеткізілген іскерлік дағды болып есептеледі. Демек, іскерлік бірте - бірте дағдыға ұласады. Мысалы, әуелі мәтінді оқу іскерлігі пайда болады, ол кейін жылдам оқу дағдысына айналады. Іскерлікті меңгеру үшін әрекеттің тәсілін біліп, үнемі жаттығу қажет болады. Ендігі бір авторлар іскерлікті әрекеттің тәсілі туралы білім, дағды қалыптастырудың бастапқы сатысы деп есептейді. Іскерлікті саналы, тиянақты әрекетке дайындық немесе өзгермелі жағдайда мақсатқа саналы түрде жетуге қажеттілік дейтіндер де бар. Осылайша ғалымдардың іскерлік пен дағды, олардың оқушылардың дамуындағы орнын бағалаудағы пікірлері әр алуан. Жалпы дағдыларды төрт топқа бөлуге болады.

3 слайд

#4 слайд
Оқу жұмысының тәсілдері мынадай тиісті ақыл-ой әрекеттерімен сәйкес келеді: талдау, жинақтау, жалпылау, оқу материалын салыстыру, тарихи материалды көз алдына елестету, есте сақтау. Тарихты оқытуда жоғарыда аталған іскерлік пен дағдыларды қалыптастыру үшін мұғалімнің өзі белгілі бір әдіс-тәсілдерді меңгеріп алуы тиіс. Әсіресе, мектепте тарихты оқыту барысында үнемі қажет болатын дағдыларды, қай сыныпта қандай дағды қалыптастыру қажет екендігін жетік білуі тиіс. Сонымен бірге мұғалім сыныптан сыныпқа өткен сайын дағдыны күрделендіріп, дамытуды нақты жоспарластыра білуі керек.

4 слайд

#5 слайд
Жаднама зерттелген материалдың мазмұнын ашуға (мысалы, тарихи тұлғаларға сипаттама беруге, қоғамдық даму деңгейін анықтауға арналған жаднама) және белгілі бір дағды қалыптастыруға (тарихи құбылыстарды салыстыру, құжатты талдау т.б.) арналған болуы мүмкін. Тарихи тұлғаға сипаттама беруге арналған жаднама. 1. Тарихи тұлғаның өмір сүрген кезеңі. 2. Тарихи тұлғаның алдында тұрған міндеттер және оларды іске асырудың әдістері. 3. Тарихи тұлға қандай әлеуметтік топтың мүддесін қорғады? 4. Оның жеке қасиеттерінің маңызы. 5. Тарихи тұлға қызметінің нәтижелеріне баға беру.

5 слайд

#6 слайд
Аталмыш оқыту жаңадан ғана пайда болған жоқ. Кезінде бұған өз үлесін қосқан педагог-ғалымдар: Сократ, Руссо, Дистервег, Ушинский. Мысалы, Дистервегтің дәлелдеуінше, "жаман ұстаз ақиқатты айта салады, жақсы ұстаз оны іздеп табуды үйретеді”. Проблемалық оқытуды ойдағыдай іске асыру үшін шәкірттерге ұсынатын проблемалық сұрақтар жүйесін жасап шығу қажет. Ескеретін жайт: кез келген сұрақ проблемалы бола бермейді. Проблемалы сұрақтың жауабы дайын болмайды, оны оқушы міндетті түрде өзі іздеуі шарт. Ол сұрақ баланың сана-сезімінде қиындық туғызуы қажет. Оқушы іштей түйсінген ойлау қиыншылығы проблемалық жағдаят деп аталады. Проблемалық сұрақ, бір жағынан, қиын болуы, екінші жағынан, оқушының шамасына лайық болуы керек. Осындай проблемалық жағдаят туғызу, проблемалық сұрақ қою – проблемалық оқытудың алғашқы кезеңі.

6 слайд

#7 слайд
Проблемалық оқытудың күшті жақтары: - Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін арттырады; - Оқу еңбегіне қызығушылығын арттырады; - Оларды өздігінен саналы жұмыс істеуге үйретеді; - Берік білімге, оқытудың жоғары нәтижесіне жеткізеді:

7 слайд

#8 слайд
Проблемалық оқытудың кемшіліктері - Оқушылардың танымдық іс-әрекетін басқаруға әлсіз ықпал ету; - Мақсатқа жету үшін көп уақыт жұмсау: - Қазіргі мектептерде түсіндірмелі және проблемалық оқыту түрлері бірге қатар қолданылады.

8 слайд

#9 слайд
Проблемалық оқытудың мақсаты - ғылыми таным нәтижелерін, білімдер жүйесін ғана меңгеріп қоймай, сонымен бірге бұл нәтижелерге жету жолының өзін де, процессінде меңгеру, оқушының таным дербестігін қалыптастырып, оның шығармашылық қабілеттерін дамыту. Проблемалық оқыту-ойлау операциялары логикасы (талдау, қорытындылау және тағы басқа) мен оқушылардың ізденіс әрекетінің заңдылықтарын (проблемалық ситуация, танымдық қызығушылығының, қажетсінуінің және тағы басқа) ескере отырып жасалған оқу мен оқытудың бұрыннан мәлім тілдерін қолдану ережелерінің жаңа жүйесі. Сондықтан да көбінесе мектеп оқушыларының ойлау кабілеттерін дамытады және сенімдерін қалыптастыруды қамтамасыз етеді.

9 слайд

#10 слайд
Проблемалық оқытудың негізі ерекшелігі – оқушының білетіні мен білмейтінінің арасында қайшылықтар пайда болады және проблемалары міндетті шешуге дайын тәсіл болмағандықтан, проблемалық ситуация пайда болады, осыған орай оқушының ізденушілік әрекетімен ынтасы күшейе түседі.

10 слайд

#11 слайд
Әдебиет: 1. Г.Б. Қозғамбаева, Н.К. Алпысбаева, Тарихты оқыту әдістемесі. – Алматы: Қазақ унив. 2016. – 260 б. 2.тӘбдіғұлова Б.Қ. Қазақстан тарихын оқыту теориясы мен әдістемесі. – Алматы. 2013. – 240 б. 3. Әбдіғұлова Б.Қ. Қазақстан тарихы сабақтарында оқытудың белсенді әдістерін пайдаланудың әдістемелік жолдары. – Алматы, 2013. – 93 б. 4.Тұрлығыл Т. – Қазақстан тарихы мектеп курсының және оны оқыту әдістемесі қалыптасуының ғылыми негіздері (1934-1997жж.) . Алматы 1998 5. Қозыбаев М. Қазақ халқына қарыздамыз.// «Жалын» 1989, №6. 6. ҚР Халыққа білім беру министрлігінің 1989 жылғы 14 маусымдағы №547 бұйрығы. 7. Қозыбаев М., т.б. Қазақстан тарихы. 9 сынып. Алматы «Мектеп»2005. 8. Тұрлығылов Т. Мектепте Қазақстан тарихын оқыту теориясы мен әдістемесі. Алматы, 2003.

11 слайд

#12 слайд
Назарларыңызға Рахмет!

12 слайд