ТАЗАРТУ КЛИЗМАСЫ

#1 слайд
«Алматы облысының денсаулы қ с ақтау басқармасы» ММ -ң ШЖ Қ «Талғар медициналық колледжі» МКК ГКП на ПХВ «Талгарский медицинский колледж» ГУ«Управление здравоохранения Алматинс кой области» САБАҚТЫҢ ТАҚЫРЫБЫ: ТАЗАРТУ КЛИЗМАСЫ «Мейіргер ісі негіздері » пәні оқытушысы: Кулмырзаева Э.С.

1 слайд

#2 слайд
ТАҚЫРЫПТЫҢ МАҚСАТЫ: «Клизма» түсінігімен, түрлері, қою көрсеткіштері және қарсы көрсеткіштерімен таныстыру. Пациентті емшараға дайындап, керек жабдықтарды әзірлеп, тазарту клизмасын өткізу техникасын стандартқа сәйкес жүргізуді тәжірибе жүзінде үйрету.

2 слайд

#3 слайд
ТАҚЫРЫПТЫҢ КРИТЕРИЙЛЕРІ: «Клизма» түсінігін , клизма түрлерін, қою мақсатын, қою көрсеткіштері және қарсы көрсеткіштерін біледі. Пациентті емшараға дайындап, керек жабдықтарды әзірлейді. Тазарту клизмасын өткізу техникасын стандартқа сәйкес жүргізеді.

3 слайд

#4 слайд
Клизма- дегеніміз тоқ ішектің төменгі бөлігін тазалау, диагностикалық және емдеу мақсатында әр түрлі сұйықтықтарды тік ішек арқылы енгізу.  Клизма түрлері: тазалау , сифон, майлы, гипертониялық, дәрілік. Микро клизмалар : майлы,гипертониялық, дәрілік. Макро клизмалар : тазалау және сифон. Тазарту клизмасының мақсаты : ішектің созылып-керіліп жиырылуын күшейту және нәжісті жібіту арқылы жуан ішектің төменгі бөлігіндегі нәжістен және желден босату.

4 слайд

#5 слайд
Қолдану көрсетілімдері: іш қату, улану, операция жасар алдында, дәрілік клизма қою алдында, ас корыту, зәр бөліну және кіші жамбас мүшелерін рентгенологиялық, эндоскопиялық зерттеу алдында. Қарсы көрсетілімдері: асқазан немесе ішектен қан кеткенде, жуан ішек және анус аймақтарының жедел қабынуы немесе ойық жарасында , аш ішектің қатерлі ісігінде, ас қорыту мүшелеріне операция жасағаннан кейінгі бірінші күндерде, анус аймағындағы сызатта немесе тік ішектің түсуінде, қанаған геморройда.

5 слайд

#6 слайд
Дайындаңыз: залалсыздандырылған үштікті, Эсмарх крушкасын, штативті, вазелинді, шпательді, қолғапты, мақта немесе дәке тампондарын, пинцетті, шылапшынды, дәрет ыдысы судноны (егер де процедура палатада орындалатын болса), температурасы 20-22°С-дағы 1,5-2 литр суды, салфеткаларды, әжетханалық қағазды, су термометрін, клеенканы, жаялықты, клеенкалы алжапқышты, зарарсыздандыру ерітіндісі бар ыдысты, қауіпсіз жоюға арналған контейнерді.

6 слайд

#7 слайд
Іс-әрекет алгоритмі: 1. Науқасқа емшара барысы мен мақсатын түсіндіріңіз, оның келісімін алыңыз. 2. Науқасты кермемен қоршаңыз . 3. Халатты, масканы, кленкалы алжапқышты киіңіз.

7 слайд

#8 слайд
4.Гигиеналық деңгейде колыңызды тазартыңыз, антисептикпен өңдеңіз, залалсыздандырылған қолғапты киіңіз.

8 слайд

#9 слайд
5.Эсмарх крушкасын алып су құймас бұрын қысқышпен жабыңыз, 20-22 С т е мпературасында ғы 1,5-2 л суды құйып, қысқышты ашып ауаны шығарып қысқышты жабы ң ыз. 6. Науқастың дене деңгейінен 1 метр биіктік штативке крушканы іліңіз, оған үштікті кигізіп, оның ұшына вазелин майын жағыңыз. 7. Кушетка жанына еденге шылапшынды қойыңыз. 8.Кушетка үстіне клеенканы шылапшынға қарай салбыратып , оның үстінен жаялықты төсеңіз.

9 слайд

#10 слайд
9.Кушетканың шетіне науқасты сол жақ қырымен жатқызыңыз, оң аяғын тізе буынынан бүгіп, ал сол аяғын кушетка бойымен созуы қажет екендігін түсіндіріңіз. 10.Науқастың үстін жаймамен жабыңыз. 11. Сол қолдың 1 және 2 саусақтарымен бөкселерді ажыратып, ал оң қолмен абайлап жеңіл айналмалы қозғалыспен ұштықты анус тесігіне енгізіп, оны тік ішекке қарай жылжытып, ең алғаш 3-4 см кіндік бағыты бойынша, сосын омыртқа жотасына қатарластыра отырып 8-10 см тереңдікке енгізіңіз. 12. Қыскышты ашып, су ішекке ақырын ене бастағанда науқасты ішпен терең дем алуын сұраңыз

10 слайд

#11 слайд
13.Ішекке ауа түспес үшін, Эсмарх саптыаяғының түбінде аз мөлшерде су қалғанда кысқышты жауып, ептеп айналмалы қозғалыспен ұштықты шығарып алыңыз. 14. Науқасты шалқасынан жатуын, тереңірек демалуын және нәжісті жақсы сұйылту үшін 5-10 минуттай суды ішекте ұстауын сұраңыз.

11 слайд

#12 слайд
15.Егер де емшара палатада орындалса, науқасқа дәрет ыдысын (судноны) беріңіз немесе унитазға дейін апарыңыз. 16. Анус тесігінің айналасын тазартыңыз. 17. Қолданылған ұштықты ыдыстағы зарарсыздандыру ерітіндісіне салыңыз. 18. Клеенкалы алжапқышты, халатты, қолғапты, масканы шешіңіз. 19. Қолыңызды жуып, кептіріңіз. 20.Салфеткаларды, қолғапты қауіпсіз жинауға және жоюға арналған контейнерге салыңыз. Ескерту: Тазарту клизмасы нәтижелі болғанын санауға болады: егер де 5-10 минут аралығында сумен бірге мол нәжіс көп мөлшердегі желмен (газбен) бөлініп шықса; Атониялық іш қатуда судың температурасы 12-20°С-тан төмен болмауы қажет, ал спастикалық іш қатуда - 20-25°С төмен болмауы керек.  

12 слайд

#13 слайд
Сабақты бекіту тапсырмасы №1 1. Суретке қарап мейіргердің қателіктерін көрсетіңіз? ДИСКРИПТОР: Суреттегі мейіргердің қателіктерін көрсете алады.

13 слайд

#14 слайд
ЖАУАБЫ: 1. Мейіргер маска тақпады , алжапқышты кимеді. 2. Мейіргер шашы колпак ішінде болуы керек. 3. Гигиеналық деңгейде колын тазартып, антисептикпен өңдеп, залалсыздандырылған қолғапты киюі керек. 4. Залалсыздандырылған үштікті қорабынан процедура жасайтын кезде шығаруы керек еді.

14 слайд

#15 слайд
2. Суретке қарап мейіргердің қателіктерін көрсетіңіз?

15 слайд

#16 слайд
1. Мейіргер маска тақпады , колпак, алжапқыш кимеді. 2. Гигиеналық деңгейде колын тазартып, антисептикпен өңдеп, залалсыздандырылған қолғапты киюі керек. 3. Науқас дұрыс жатқан жоқ, клизма жасағанда науқасты сол жақ қырымен жатқызып, оның оң аяғын тізе буынынан ішіне қарай бүгіп, ал сол аяғы кушетка бойымен созылған болуы керек. 4 . Кушеткаға клеенка оның үстінен жаялықты төсемеді.

16 слайд

#17 слайд
Сабаққа қорытындылауды өткізу ЖАҒДАЯТТЫҚ ТАПСЫРМА № 1 Дәрігер науқасқа операция алдында тазарту клизмасын тағайындады. Мейіргер процедура жургізу барысында анус аймағындағы сызатты байқады. 1. Мейіргердің іс-әрекеті кандай болады? 2.Тазалау клизмасының көрсеткіштерін және қарама-қарсы көрсеткіштерін атап берініз. ДИСКРИПТОР: 1. Мейіргердің іс-әрекеті кандай болатынын біледі. 2.Тазалау клизмасының көрсеткіштерін және қарама-қарсы көрсеткіштерін айта көрсете алады .

17 слайд

#18 слайд
№ 1 ТАПСЫРМА ЖАУАБЫ: 1.Мейіргер дәрігерге міндетті турде науқастың анус аймағындағы сызатты айтуы керек. 2. Қолдану көрсетілімдері: іш қату, улану, операция жасар алдында, дәрілік клизма қою алдында, ас корыту, зәр бөліну және кіші жамбас мүшелерін рентгенологиялық, эндоскопиялық зерттеу алдында. Қарсы көрсетілімдері: асқазан немесе ішектен қан кеткенде, жуан ішек және анус аймақтарының жедел қабыну немесе ойық жарасында, аш ішектің қатерлі ісігінде, ас қорыту мүшелеріне операция жасағаннан кейінгі бірінші күндерде, анус аймағындағы сызатта, тік ішектің түсуінде, қанаған геморройда.

18 слайд

#19 слайд
ТАПСЫРМА № 2 Сырқатқа тазалау клизмасы тағайындалды, оны орындау үшін мейіргер дайындады: 10% натрий хлорид 100-200 мл, алмұрт тәрізді баллонша , жел шығаратын түтікті, лотокты, қысқышты, салфеткаларды, клеенканы, шпательді, қолғапты, жаялықты,стерилді вазелин майын, зарарсыздандыру ерітіндісі бар ыдысты, контейнерді. 1. Мейіргер керекті заттарды дұрыс жабдықтады ма? 2. Тазалау клизмасына керекті жабдықтарды атап беріңіз? ДИСКРИПТОР: 1.Мейіргердің іс-әрекетіне баға беріп, қателігін анықтай алады. 2. Тазалау клизмасына керек жабдықтарды атай алады.

19 слайд

#20 слайд
№ 2 ТАПСЫРМА ЖАУАБЫ: 1.Мейіргер тазалау клизмасын жасауға арналған заттарды дұрыс дайындамады.   2. Дайындаңыз: залалсыздандырылған үштікті, Эсмарх крушкасын, штативті, вазелинді, шпательді, қолғапты, мақта немесе дәке тампондарын, пинцетті, шылапшынды, дәрет ыдысы судноны (егер де процедура палатада орындалатын болса), температурасы 20-22°С-дағы 1,5-2 литр суды, салфеткаларды, әжетханалық қағазды, су термометрін, кленканы, жаялықты, клеенкалы алжапқышты, зарарсыздандыру ерітіндісі бар ыдысты, қауіпсіз жоюға арналған контейнерді.

20 слайд

#21 слайд
«Тазарту клизмасын қою» іс-әрекетінің бағалау парағы № Іс-әрекет тізімі Орындалуы туралы белгі 1. Науқаспен психологиялық қарым-қатынас орнатты , (амандасты, танысты, қал- жағдайын сұрады) емшара барысы мен мақсатын түсіндіріп, оның келісімін алды.       2. Науқасты кермемен қоршады (егер де емшара палатада орындалса). Халатты, масканы, кленкалы алжапқышты киді, гигиеналық деңгейде колын тазартып, залалсыздандырылған қолғапты киді.       3. Эсмарх крушкасына 20-22 С т е мпературасында ғы 1,5-2 л суды құйып, қысқышты жапты. Науқастың дене деңгейінен 1 метр биіктік штативке крушканы ілді, оған үштікті кигізіп, оның ұшына вазелин майын жақты.       4. Резеңке түтіктегі қысқышты, аз мөлшерде суды шығарып, онымен бірге ауаны шығарды, қысқышты жапты.       5. Кушетка жанына еденге шылапшынды қойды, кушетка үстіндегі клеенканы шылапшынға қарай салбыратып төседі, оның үстінен жаялықты төседі. Кушетканың шетіне науқасты сол жақ қырымен жатқызды        Толық Толық емес Орындамады№

21 слайд

#22 слайд
6. Сол қолдың 1 және 2саусақтарымен бөкселерді ажыратып, ал оң қолмен абайлап жеңіл айналмалы қозғалыспен ұштықты анус тесігіне ең алғаш 3-4 см кіндік бағыты бойынша, сосын омыртқа жотасына қатарластыра отырып 8-10 см тереңдікке енгізді.       7.   Қыскышты ашып, су ішекке ақырын ене бастағанда науқасты ішпен терең дем алуын сұрады. Су ішекке енгеннен кейін (ішекке ауа түспес үшін, крушканын тар түбінде су қалуы керек) кысқышты жауып, ептеп айналмалы қозғалыспен ұштықты шығарып алды.       8. Науқасты шалқасынан жатуын, тереңірек демалуын және нәжісті жақсы сұйылту үшін 5-10 минуттай суды ішекте ұстауын сұрады.       9.   Егер де емшара палатада орындалса, науқасқа дәрет ыдысын (судноны) беретінін немесе унитазға дейін апаратынын айтты, анус тесігінің айналасын тазартты.       10. Кленкалы алжапқышты, халатты, қолғапты, масканы шешті, қолданылған ұштықты ыдыстағы зарарсыздандыру ерітіндісіне салды.      

22 слайд

#23 слайд
Үздік- 90-100 % Жақсы - 75-89 % Қанағаттанарлық- 50-74 % Әр дұрыс жауап 10 балл Салфеткаларды, қолғапты қауіпсіз жинауға және жоюға арналған контейнерге салды. Қолын жуып, кептірді.

23 слайд

#24 слайд
РЕФЛЕКЦИЯ «Білемін-Білгім келеді-Істей аламын» әдісі БІЛЕМІН..................... БІЛГІМ КЕЛЕДІ............. ......... ІСТЕЙ АЛАМЫН.........................

24 слайд

#25 слайд
Уй тапсырмасы: 1. Тақырыпты жақсылып оқып, кунделік толтыру. 2. Тест тапсырмаларын орындау, жағдаяттық тапсырмаларды шешу. 3. Осы тақырыпқа байланысты венн диаграмма, сөзжұмбақ, кластер құрастыру.

25 слайд