Тұқым қуалайтын аурулар

#1 слайд
Тақырыбы: Ганококктар.Соз

1 слайд

#2 слайд

2 слайд

#3 слайд

3 слайд

#4 слайд

4 слайд

#5 слайд
Морфологиясы және физиологиясы. Ірі бүршақ тәрізді, диплококктар,микрокапсуламен қоршалған,талшықтары жоқ,спора тұзбейді. Жасушалық қабырғасында сыртқы мембранасы бар,оның белоктары үш топқа бөлінеді функциональдық маңыздылығы бойынша. Кірпікшілер бар, бір-біреунен антигендік белгілермен ажыратылады (16 варианттар). Антигендер: өзгерісті,инфекция даму кезінде қалыптасатын кірпікшілердің көп антигендік варианттарымен байланысты. Патогенділік және патогенез. Гонококктар уретраның цилиндрлық эпителийына, жатыр мойынның қынап бөлеміне ,тік шекке ,және сперматозоидтар мен қарапайымдыларға ( трихомонада, амебаға ) бекітіледі. Адгезия жасуша қабырғасындағы сыртқы мембрананың кірпікшілердің және белоктардың қатысуымен өтеді. Гонококктардың ерекшелігі - лейкоциттерге кіріп, ішінде көбею. Жасуша қабырғасының липополисахаридтік бөлімі токсиндік әсер етеді. Капсулалық полисахаридтер фагоцитозды төмендетеді. Олар уретра кілегей қабатының цилиндрлық эпителий кірпікшелерімен қосылып , әйелдерде эндоцервикальдық канал кірпікшелермен,гонококктар жасуша ішіне жасуша қабырғаның сыртқы мембрана белоктардың қатысуымен енеді. Содан жедел уретрит,цервицит,әйелдерде-сальпингооофорит, эндометрит дамиды; еркектерде – ұрық көпіршілер, зақымданады. Экстрагенитальды орналасса гонококктар тік ішекті, бадам ша бездерді, және бленнореяны ( бленореяны ) нәрестелерде қоздырады. Жүғү сөз инфекциямен ауру ананың түү жолдарынан өткенде болады.

5 слайд

#6 слайд
Соз — ерекше қоздырғыш — гонококктан туындайтын, көбінесе жыныстық жолмен берілетін жұқпалы ауру. Ол бірінші кезекте зәр жыныс мүшелерін (үрпіні, цервикалдық каналды, тік ішектің төменгі бөлігін, көз коньюнктивасын (шырышты қабығын) және т.б зақымдайды . Созды тудыратын Neisseria gonorrhoeae микроорганизмі жоғары жұқпа түрлеріне жатады. Зәр жыныстық мүшелердің шырышты қабықтарын зақымдап жергілікті қабынуды дамытады. Бұл ауруға шалдығуда жоғары қауіп-қатер тобын 16-31 жастағылар мен белсенді күсқұмар жасөспірімдер құрайды. Науқастардың тіркелген жағдайларының жалпы санына қарағанда осы топтағылардың созға шалдығу көрсеткіші жыл сайын 80 пайызға өсіп отыр. Бұл топқа күйектерді қолданбайтын немесе бірнеше жыныстық ойынсеріктері бар адамдар жатады. Созды жұқтыру жағдайы, әдетте, жыныс жолдарымен қоса ауыз және көтен (анус) арқылы жыныстық қатынасқа баратын адамдарда кездеседі. Әйелдер мен еркектерде соз жұқпасының орналасуында айырмашылықтар бар: әйелдерде гонококк жұқпасының «сүйікті» орыны жатыр мойыны болса, еркектерде ол ең алдымен үрпінің шырышты қабығын зақымдайды. Гонококк жұкпасы сонымен қатар тік ішек пен ауыз қуысын да зақымдауы мүмкін. Мұндай жағдай ауыз-жыныстық немесе гомосексуалдық қатынастан кейін туындайды. Соз негізінен жыныстық қатынас арқылы ғана жұғады, дегенмен кейбір жағдайларда созбен зақымдану жыныстық қатынастан тыс болуы да мүмкін, яғни төсек, ысқыш, орамал арқылы да жұғуы кәдік. Ал нәрестеге соз ауруы анасынан босану кезінде жұғады. Егер науқас создан емделмесе, онда ол ұзақ уақыт жұғу көзіне айналады.

6 слайд

#7 слайд
Белгілері Еркектерде соз ағымының инкубациялық (жасырын) кезеңі 2-15 тәулік. Алғашқы белгілері науқас ойынсерігімен жыныстық қатынасқа түскеннен кейін 2-5 күннен соң байқалады. Әдетте, соз белгілері жедел байқалады. Әуелі науқастың зәр жолында жайсыздық білінеді, ал бірнеше сағаттан кейін қышу, күйдіру сезімі және сары-көк түсті іріңді бөлінділер пайда болады. Созылмалы создық уретрит симптомсыз өтеді. Әйелдерде соз ағымының инкубациялық кезеңі 1-3 аптаға созылады да кейін соз белгілері, әдетте, жоғалып кетеді. Әйелдерде кіші жамбас мүшелерінің қабыну ауруларының асқынуларының жиі болуына қарамастан соз ағымының басым бөлігі (симптомсыз өтетіндіктен) ерте сатысында сирек анықталады.

7 слайд

#8 слайд
Емі Создың негізгі емі — гонококктарға бактериостатикалық және бактерицидтік әсер етуші антибиотиктер. Бұл ауруға шалдыққан адамның өзін-өзі емдеуі — жарамсыз әдет. Мұндай әдет создың созылмалы түріне өтуіне және қайтымсыз үрдістердің пайда болуына алып келуі мүмкін. Сондықтан создың емін тек дәрігер — венеролог, уролог, гинекологтар ғана жүргізуі тиіс. Алдын алу Жыныстық қатынаста тек күйеуі әйелімен, не әйелі күйеуімен ғана болуы керек. Ал кездейсоқ жағдайларда создан сақтану үшін оған тосқауыл қоятын әдістерді міндетті түрде қолдану қажет. Оларға күйектер, хлоргексидин, мирамистин және т.б жатады. Ойынсеріктер жиі ауыстырылған жағдайда жұқпаны талдауға тапсыру керек. Нәрестелерде көздің созы болмауы үшін көздеріне екі рет 30 пайыздық сульфацил натрий ерітіндісін тамызады, ал қыз бала болса, оған қоса осы ерітіндімен жыныс мүшелерін де тазартады.

8 слайд