Тың және тыңайған жерлерді игеру

#1 слайд

1 слайд

#2 слайд
ТЫ Ң ЖӘНЕ ТЫҢАЙҒАН ЖЕРЛЕРДІ ИГЕРУ

2 слайд

#3 слайд
Ауыл шаруашылығы.Тың эпопеясы. - Қыркүйек пленумының шешімдері мен Кеңес өкіметінің одан кейін қабылдаған қаулы қарарларында ауыл шаруашылығының артта қалуын жою жөніндегі шаралар жүйесі белгіленген. - Аграрлық секторды техникамен жабдықтау біршама жақсарды,онда электр қуаты кеңірек қолданылатын болды,колхоздар мемлекеттік энергитика жүйесіне қосыла бастады,етті,сүтті,жүнді,картопты,көкөністі сатып алу бағасы артты,колхоздар мемлекетке төлеуге тиісті бұрыннан жинақталған қарыздардан босатылды.

3 слайд

#4 слайд
Тың және тыңайған жерлерді игеру идеясы

4 слайд

#5 слайд
Т ы ң и г е р іл г е н о б л ы с т а рҚостанай Ақмола Солтүстік Қазақстан Көкшетау Торғай Павлодар

5 слайд

#6 слайд

6 слайд

#7 слайд
* Тың игеру, тың және тыңайған жерлерді игеру — КСРО-да (Қазақстан, Сібір, Орал, т.б.) 1954 – 1960 ж. жүргізілген науқан. * КСРО бойынша жалпы 41,8 млн. га жер жыртылса, соның 25,5 млн. га-сы қазақ жері болды. * Тың игеру нәтижесінде Қазақстан КСРО-дағы ең ірі астықты республикаларының біріне айналды.

7 слайд

#8 слайд
* Соғыстан кейінгі және 50-жылдардағы азық-түлік мәселесін шешуге бағытталған тың және тыңайған жерлерді игеру қолға алынды. Осыған байланысты республикада аса ірі көші-қон тасқыны қайта басталды. Мұның өзі уақыт жағынан алып өнеркәсіптік құрылыстар жүруімен тұспа-тұс келді. Өнеркәсіп, құрылыс және көлік үшін жұмысшы күшін ұйымдасқан түрде тарту арқылы 1954—1965 жылдары республикаға 0,5 млн адам көшіріліп әкелінді. Сөйтіп, республикаға қажетті жұмысшы күшінің 80%-ы сырттан әкелінді. * Қазақстанға Ресей мен Украина, Беларусь және басқа да одақтас республикалардан тыңды жаппай игерудің бірінші кезеңінде (1954— 1956 жылдары) 640 мың адам келді. Олар, негізінен, Ресей, Украина, Беларусьтан келген қыздар мен жігіттер болатын. Комсомол жастардың интернационалдық екпінді бригадалары құрылды.

8 слайд

#9 слайд
* Қазақ КСР Минисрлік Қеңесі 1954 жылдың 13 наурызында «1954-1955 жылдардағы тың және тыңайған жерлерді игеру мен жаңа астықты кеңшарларды құру арқылы астық өнімін ұлғайту жөніндегі» Қаулы қабылдады. Осыған байланысты облыс аумағында жаңадан 48 астықты кеңшарын құру міндеті қойылды.

9 слайд

#10 слайд
Абай Аман гелді Ленин Пушкин Голубовка Запад ныйқоскөл Ертіс

10 слайд

#11 слайд

11 слайд

#12 слайд

12 слайд

#13 слайд

13 слайд

#14 слайд
Тың және тыңайған жерлерді игерудегі табыстар Республикада ауыл шаруашылығының барлық салаларын шұғыл өрге бастыру үшін қажетті жағдайлар жасалды. Қазақстанның МТС-тері мен совхоздары екі жылдың ішінде 122 мың трактор (15 аттың күшімен есептегенде), 30 мыңнан аса комбайн, 22 мыңнан аса жүк автомобильдерін және көптеген мөлшерде басқа ау ылшаруашылық машиналарын алды. Тың және тыңайған жерлерде 337 жаңа астық совхозы құрылды. Партияның шақыруы бойынша Қазақстанда тың жерлерді игеруге ресей Федерациясынан, Украинадан, Белоруссиядан, және басқа туысқан республикалардан 360 мыңнан аса механизатор, құрылысшылар және басқа жұмысшылар келді. Колхоздарды, МТС-тер мен совхоздарды басқа кадрлармен және мамандармен нығайту жөнінде елеулі жұмыс жүргізілді. МТС-тер мен совхоздарда тұрақты механизатор кадрлары жасақталды. Мемлекеттің аса зор көмегіне сүйене отырып, республиканың колхоздары, МТС-тері мен совхоздары партия мен үкіметтің тың және тыңайған жерлерді игеру жөніндегі тапсырмасын ойдағыдай орындады. Екі жылдың ішінде 18 млн. га-ға жуық, яғни жоспарда көзделгендегіден 2800мың га. жер артық жыртылды. Мұның өзі 1956 жылы егіс көлемін 27 млн га-ға дейін, соның ішінде дәнді дақылдар егісін-23 млн.га дейін ұлғайтуды қамтамасыз етеді. 1956 жылы совхоздарда егіс көлемі 1953 жылмен салыстырғанда 7 есе ұлғайтылды» (дәуір құжаттары)

14 слайд

#15 слайд

15 слайд

#16 слайд
Тың игеру кезеңіндегі жұмыс

16 слайд

#17 слайд
Тұрғұн үй салу мәдени-тұрмыстық қызмет көрсету артта қалды. Жабайы «адам мекендемеген қала түз, иесіз дала» деген намысқа тиетін пікірлер айтылды. Қазақ тілді мектептер азайып, қазақ тіліндегі баспасөздер жабылды. Қазақ халқының салт дәстүріне мәдениетіне, ескерткіштеріне менсінбей өқарау болды. 1959-65 жж жалпы өнімді 70 пайызға өсірудің орнына 15 ақ пайыз өнім алды. Қиындықтар

17 слайд

#18 слайд
Тың игеру жылдарында мал шаруашылығының артта қалу себептері : 1.Күштеп ұжымдастырудың зардаптары 2. Материалдық-техникалық базаның жеткіліксіздігі 3. Жайылымдық жерлердің қысқаруы 4. Өмірге қажетсіз экономикалық заңдарды пайдалану

18 слайд

#19 слайд
Жағымды құбылыстар Жағымсыз құбылыстар Қазақстан КСРО ның негізгі астықты аймағына айналды. Экономиканың басқа салаларының дамуына әсер етті. Қазақстан көпұлтты республика болды. Еңбекшілер еңбек ерлігінің үлгісін көрсетті. Жаңа жолдар мен елді- мекендер көбейді. Экологиялық жағдай ауырлады. Мал шаруашылығы төмендеді. Тың игеру экстенсивті әдіспен жүргізілді. Жер – су аттары орысша аталды. Республиканың ұлттық ерекшеліктері ескерілмеді.

19 слайд

#20 слайд
Тың игерудің нәтижелері 1 .1940-1950жж Қазақстанда 15 жаңа қала, 86 қала тұрпатты поселке, 100-деген шағын елді мекендер пайда болды. 2.Тұрғын үй құрылысы кең көлемде жүргізілді. 3. 10 даған мың шақырым жол төселді. 4. Өзге республикалардан адамдармен қоса техника келді. 5. Егіншілік мәдениет, қала салу, экономиканы өркендету тәжірибесі артты. 6. Қазақстанның оңтүстігінде күріш өсіру ісі жанданды. 7. Еңбек озаттары көбейді. 8. Ыбырай Жақаев –күріштен рекордты өнім алуға қол жеткізген ерен еңбек иесі.

20 слайд

#21 слайд
Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев тың ардагерлерімен кездесуде

21 слайд