Тыныс алу механизмдері

#1 слайд
1 Үй тапсырмасы «Кім жылдам?» тәсілі Сұрақтар : Тыныс алу мүшесі?  Өкпе қайда орналасқан? Диафрагма деген не? Өкпені қаптаған жұқа қабықша?  Өкпе қандай бөліктерге бөлінген? Өкпе көпіршігі мөлшері қанша? Өкпенің тіршілік сыйымдылығы Дыбыс қай жерден шығады? Газ алмасу деген не?

1 слайд

#2 слайд
«Миға шабуыл» тәсілі Тыныс алу қозғалыстары https://www.youtube.com/watch?v=5JrON_sm5gc «Кинометафора» тәсілі

2 слайд

#3 слайд
Сабақ тақырыбы: Тыныс алу және тыныс шығару механизмдері Оқу мақсаты: 8.1.4.2 тыныс алу және тыныс шығару механизмін түсіндіру Сабақ мақсаты: тыныс алу және тыныс шығару механизмін түсіндіре алады;

3 слайд

#4 слайд
Топтық жұмыс. 1-топ « Тыныс алудың гуморальдық реттелуі». 2-топ « Тыныс алудың жүйкелік реттелуі»

4 слайд

#5 слайд
Дондерс моделі Дондерс моделін жасау жолы https://www.youtube.com/watch?v=RO8QHYbXVes

5 слайд

#6 слайд
Тыныс алу жүйесінің құрылысы Жоғарғы тыныс жолдары Мұрын қуысы, ауыз қуысы және жұтқыншақ ауаны тазартады, жылытады және ылғалдандырады Төменгі тыныс жолдары Көмей, кеңірдек және бронхылар ауаны өкпеге жеткізеді және таратады Альвеолалар Өкпенің шамамен 300 миллион альвеоласы газ алмасудың негізгі орны болып табылады

6 слайд

#7 слайд
Тыныс алу процесінің кезеңдері Дем алу (Инспирация ) •Диафрагма жиырылып, төмен қарай түседі •Қабырғааралық бұлшықеттер кеуде қуысын кеңейтеді •Өкпе ішіндегі қысым төмендейді •Ауа өкпеге ағылады Дем шығару (Экспирация ) •Диафрагма босаңсып, жоғары көтеріледі •Қабырғааралық бұлшықеттер кеуде қуысын тарылтады •Өкпе ішіндегі қысым артады •Ауа өкпеден сыртқа шығады

7 слайд

#8 слайд
Тыныс алу тыныс шығару қозғалыстары

8 слайд

#9 слайд
Тыныс алу тыныс шығару қозғалыстары

9 слайд

#10 слайд
Тынысалу қозғалыстарына қатысатын мүшелер Қабырғааралық бұлшықеттер диафрагма Өкпе пассивті рөл атқарады

10 слайд

#11 слайд

11 слайд

#12 слайд
тынысалу Тыныс шығару Кеуде қуысы кеңейеді Кеуде қуысы тарылады қабырғалар қабырғалар диафрагма Диафрагма босаңсиды Диафрагма жиырылады

12 слайд

#13 слайд
Плевра қуысының рөлі

13 слайд

#14 слайд
Газ алмасу механизмі Альвеолалар Оттегі альвеола қабырғасы арқылы қанға өтеді, ал көмірқышқыл газ қаннан альвеолаға бөлінеді Қан айналымы Гемоглобин оттегіні қызыл қан жасушаларымен байланыстырып, бүкіл ағзаға тасымалдайды Жасуша тыныс алуы Оттегі жасушаларға жеткізіліп, энергия өндірісі үшін қолданылады, ал көмірқышқыл газ шығарылады

14 слайд

#15 слайд
Тыныс алу көлемдері мен минуттық тыныс алу 400 Тыныс алу көлемі Қалыпты жағдайда бір тыныс алуда 300-500 мл ауа өкпеге кіреді 17 Минуттық жиілік Орташа адам бір минутта 16- 18 рет тыныс алады 3500 Өкпенің сыйымдылығы Өкпенің тіршілік сыйымдылығы 3500-4500 мл құрайды және дене белсенділігін көрсетеді

15 слайд

#16 слайд
Тыныс алу мен тыныс шығаруды реттеу Тыныс алу орталығы Сопақша мидағы тыныс алу орталығы автоматты түрде тыныс алуды басқарады Жүйке импульстері Жүйке жүйесі тыныс алу бұлшықеттеріне сигналдар жібереді Химиялық реттеу Қандағы CO₂ деңгейі артқанда тыныс алу жиілігі жылдамдайды Рецепторлар Химиорецепторлар оттегі мен көмірқышқыл газ деңгейін үнемі бақылайды

16 слайд

#17 слайд
1-тапсырма Көкет қозғалғанда кеуде қуысының көлемі қай бағытта өзгереді, түсіндіріңіз. (a)Тыныс алу механизмін түсіндіріңіз: ______________________________________________________ Тыныс шығару механизмін түсіндіріңіз: ______________________________   Дескриптор: тыныс алу және тыныс шығару механизмін түсіндіреді; 2б

17 слайд

#18 слайд
(b) «Мүшелердің күйі мен тыныс алу және тыныс шығару өзгерісі» кестесін толтырыңыз . Дескриптор: тыныс алу және тыныс шығару механизмі кестенін толтырады;3б

18 слайд

#19 слайд
2-тапсырма "Аяқталмаған сөйлемдер" 1.Тыныс алу және тыныс шығару механизмдері... 2.Қолқа мен ірі артерияларда қанда СО 2 концентрациясы артқан кезде... 3.Тыныс алу кезінде қабырғааралық бұлшықеттер... 4.Кеуде қуысын құрсақ қуысынан... 5.Ер адамдарда көбіне Дескриптор : берілген сөйлемді аяқтайды; Жалпы балл-5

19 слайд

#20 слайд
Қорытынды: Тыныс алу – өмірдің негізі Үйлесімді жұмыс Тыныс алу мен тыныс шығарудың үйлесімді механизмдері ағзаның барлық жасушаларын оттегімен қамтамасыз етіп, тіршілікті қолдайды Денсаулық кепілі Дұрыс, терең тыныс алу денсаулықты нығайтады, энергия деңгейін арттырады және стрессті азайтады Қорғау маңызы Тыныс алу жүйесін ластанудан, шылымнан қорғау және дұрыс күту ұзақ және сапалы өмір сүрудің кепілі

20 слайд

#21 слайд
Кері байланыс:«Бургер» тәсілі

21 слайд