Ұйқастың түрлері

#1 слайд
« ӘДЕБИЕТ ТЕОРИЯСЫ »
Ұйқас түрлері
П ән мұғалімі : Сыздықова Г.О
1 слайд
« ӘДЕБИЕТ ТЕОРИЯСЫ » Ұйқас түрлері П ән мұғалімі : Сыздықова Г.О
#2 слайд
ҚАЗАҚ ПОЭЗИЯСЫНДА ҰЙҚАСТАРДЫҢ ТҮРІ КӨП.
БІРАҚ ЕҢ НЕГІЗГІ ЖӘНЕ КӨП ҚОЛДАНЫЛАТЫНДАРЫ
МЫНАЛАР:
1. Қара өлең ұйқас
2.Шұбыртпалы ұйқас
3.Ерікті ұйқас
4.Кезекті ұйқас
5. Шалыс ұйқас
6. Егіз ұйқас
7. Аралас ұйқас
2 слайд
ҚАЗАҚ ПОЭЗИЯСЫНДА ҰЙҚАСТАРДЫҢ ТҮРІ КӨП. БІРАҚ ЕҢ НЕГІЗГІ ЖӘНЕ КӨП ҚОЛДАНЫЛАТЫНДАРЫ МЫНАЛАР: 1. Қара өлең ұйқас 2.Шұбыртпалы ұйқас 3.Ерікті ұйқас 4.Кезекті ұйқас 5. Шалыс ұйқас 6. Егіз ұйқас 7. Аралас ұйқас
#3 слайд
1. ҚАРА ӨЛЕҢ ҰЙҚАСЫ (А,А,Б,А)
Оқыған білер әр сөзді, а
Надандай болмас ақ көзді.
а
Надан жөндіге жөн келмес,
б
Білер қайдағы шәргезді. а
3 слайд
1. ҚАРА ӨЛЕҢ ҰЙҚАСЫ (А,А,Б,А) Оқыған білер әр сөзді, а Надандай болмас ақ көзді. а Надан жөндіге жөн келмес, б Білер қайдағы шәргезді. а
#4 слайд
2. ШҰБЫРТПАЛЫ ҰЙҚАС
(А,А,А,А,А,А,А,А,Б,А,А,А,А,А,А, Б)
Ереулі атқа ер салмай, (а)
Егеулі найза қолға алмай, (а)
Еңку-еңку жер шалмай, (а)
Қоңыр салқын төске алмай, (а)
Тебіңгі терге шірімей, (а)
Терлігі майдай ерімей, (а)
Алты малта ас болмай, (а)
Өзіңнен туған жас бала (б)
Сақалы шығып жат болмай, (а)
Ат үстінде күн көрмей, (а)
Ашаршылық, шөл көрмей, (а)
Ер төсектен безінбей, (а)
Ұлы түске ұрынбай, (а)
Түн қатып жүріп, түс қашпай, (а)
Тебіңгі теріс тағынбай, (а)
Темір қазық жастанбай, (а)
Қу толағай бастанбай, (а)
Ерлердің ісі бітер ме?! (б)
4 слайд
2. ШҰБЫРТПАЛЫ ҰЙҚАС (А,А,А,А,А,А,А,А,Б,А,А,А,А,А,А, Б) Ереулі атқа ер салмай, (а) Егеулі найза қолға алмай, (а) Еңку-еңку жер шалмай, (а) Қоңыр салқын төске алмай, (а) Тебіңгі терге шірімей, (а) Терлігі майдай ерімей, (а) Алты малта ас болмай, (а) Өзіңнен туған жас бала (б) Сақалы шығып жат болмай, (а) Ат үстінде күн көрмей, (а) Ашаршылық, шөл көрмей, (а) Ер төсектен безінбей, (а) Ұлы түске ұрынбай, (а) Түн қатып жүріп, түс қашпай, (а) Тебіңгі теріс тағынбай, (а) Темір қазық жастанбай, (а) Қу толағай бастанбай, (а) Ерлердің ісі бітер ме?! (б)
#5 слайд
3. ЕРІКТІ ҰЙҚАС
Сіздер кейін тұрыңыз, (а)
Бірге туған ит еді, (б)
Барайын жалғыз мен деді. (в )
Жалғыз өзім барайын. (г)
Әуелі алла анайым, (д)
Мінген аты ала еді, (б)
Хақ жаратқан құдайым, (д)
Атасы әйел демесең (е)
Мал шыдамас жауырға, (ж )
Қарлыға қыз да ер еді. (б)
Ер шыдамас бауырға, (ж)
5 слайд
3. ЕРІКТІ ҰЙҚАС Сіздер кейін тұрыңыз, (а) Бірге туған ит еді, (б) Барайын жалғыз мен деді. (в ) Жалғыз өзім барайын. (г) Әуелі алла анайым, (д) Мінген аты ала еді, (б) Хақ жаратқан құдайым, (д) Атасы әйел демесең (е) Мал шыдамас жауырға, (ж ) Қарлыға қыз да ер еді. (б) Ер шыдамас бауырға, (ж)
#6 слайд
4. КЕЗЕКТІ ҰЙҚАС
Сәулең болса кеудеңде, (а)
Мына сөзге көңіл бөл! (б)
Егер сәулең болмаса, (в)
Мейлің тіріл, мейлің өл! (б) (Абай)
6 слайд
4. КЕЗЕКТІ ҰЙҚАС Сәулең болса кеудеңде, (а) Мына сөзге көңіл бөл! (б) Егер сәулең болмаса, (в) Мейлің тіріл, мейлің өл! (б) (Абай)
#7 слайд
5. ШАЛЫС ҰЙҚАС
Шаң шығармас жол дағы, (а)
Сілкіне алмас жапырақ. (б)
Тыншығарсың сен дағы, (а)
Сабыр қылсаң азырақ. (б)
7 слайд
5. ШАЛЫС ҰЙҚАС Шаң шығармас жол дағы, (а) Сілкіне алмас жапырақ. (б) Тыншығарсың сен дағы, (а) Сабыр қылсаң азырақ. (б)
#8 слайд
6. ЕГІЗ ҰЙҚАС
Бойы бұлғаң,
Сөзі жылмаң,
Кімді көрсем, мен сонан -
Бетті бастым,
Қатты састым,
Тұра қаштым жалма-жан
(Абай)
8 слайд
6. ЕГІЗ ҰЙҚАС Бойы бұлғаң, Сөзі жылмаң, Кімді көрсем, мен сонан - Бетті бастым, Қатты састым, Тұра қаштым жалма-жан (Абай)
#9 слайд
7. АРАЛАС КЕЛЕТІН ҰЙҚАС
Ата-анаға көз қуаныш -
Алдына алған еркесі.
Көкірегіне көп жұбаныш,
Гүлденіп ой өлкесі.
Еркелік кетті,
Ержетті,
Не бітті?
(Абай)
9 слайд
7. АРАЛАС КЕЛЕТІН ҰЙҚАС Ата-анаға көз қуаныш - Алдына алған еркесі. Көкірегіне көп жұбаныш, Гүлденіп ой өлкесі. Еркелік кетті, Ержетті, Не бітті? (Абай)
шағым қалдыра аласыз













