Ұйым ерекшелігі және түрлері ҰТ
Ұйым ерекшелігі және түрлері ҰТ

#1 слайд
Ұйым ерекшеліктері мен түрлері
1 слайд
Ұйым ерекшеліктері мен түрлері
#2 слайд
•
Кіріспе
•
Ұйымның белгілері
•
Ұйымның түрлері
•
Ұйым ерекшеліктері
•
Ұйымның ішкі және
сыртқы ортасы
•
ҚорытындыЖ о с п а р
2 слайд
• Кіріспе • Ұйымның белгілері • Ұйымның түрлері • Ұйым ерекшеліктері • Ұйымның ішкі және сыртқы ортасы • ҚорытындыЖ о с п а р
#3 слайд
Кіріспе
Ұйым алға қойылған мақсатқа жету
барысында адамдар тобы еңбегінің саналы
түрде үйлестірілуі.
Әрбір топтың ұйым болып есептелуі үшін
келесі сипаттамалар болуы қажет:
1. Осы топтың мүшесі болатын кем дегенде
2 адамның болуы.
2. Барлығының алдына қойылған ортақ
мақсат немесе нәтиженің болуы. Топтың
мақсатына жету үшін мүшелерінің бірегей
арнайы еңбек етуі.
3 слайд
Кіріспе Ұйым алға қойылған мақсатқа жету барысында адамдар тобы еңбегінің саналы түрде үйлестірілуі. Әрбір топтың ұйым болып есептелуі үшін келесі сипаттамалар болуы қажет: 1. Осы топтың мүшесі болатын кем дегенде 2 адамның болуы. 2. Барлығының алдына қойылған ортақ мақсат немесе нәтиженің болуы. Топтың мақсатына жету үшін мүшелерінің бірегей арнайы еңбек етуі.
#4 слайд
ҰЙЫМНЫҢ БЕЛГІЛЕРІ:
•
Ұйымның жекелеген элементтері
арасындағы байланыстардың болуы , олар
арқылы олар өзара әрекеттеседі, туындаған
мәселелерді шешеді және қойылған
мақсаттарға қол жеткізеді (байланыстар
экономикалық, технологиялық, басқару, ақпараттық
және т. б.);
•
Ұйымға белгілі бір шеңберде ішкі өмірдің
белгілі бір мәселелерін дербес шешуге
және нақты жағдайларды ескере отырып, өз
қалауы бойынша сыртқы ортада әрекет етуге
мүмкіндік беретін өзін-өзі реттеу (өзін-өзі
реттеуді олардың бірлігін, интеграциясын, сайып
келгенде жүйенің тұтастығын қамтамасыз ететін
адамдардың қызметін үйлестіретін ішкі ұйым
орталығы жүзеге асырады);
4 слайд
ҰЙЫМНЫҢ БЕЛГІЛЕРІ: • Ұйымның жекелеген элементтері арасындағы байланыстардың болуы , олар арқылы олар өзара әрекеттеседі, туындаған мәселелерді шешеді және қойылған мақсаттарға қол жеткізеді (байланыстар экономикалық, технологиялық, басқару, ақпараттық және т. б.); • Ұйымға белгілі бір шеңберде ішкі өмірдің белгілі бір мәселелерін дербес шешуге және нақты жағдайларды ескере отырып, өз қалауы бойынша сыртқы ортада әрекет етуге мүмкіндік беретін өзін-өзі реттеу (өзін-өзі реттеуді олардың бірлігін, интеграциясын, сайып келгенде жүйенің тұтастығын қамтамасыз ететін адамдардың қызметін үйлестіретін ішкі ұйым орталығы жүзеге асырады);
#5 слайд
Ұйымның белгілері:
•
Ұйымға қатысушылар қол жеткізуге ұмтылатын
мақсаттың болуы (мақсат қызметкерлерді біріктіреді
және біріктіреді, ұйымның өмір сүруіне мән береді) ;
•
Ішкі процестердің тұйықталуынан және ұйымды
сыртқы ортадан бөлетін шекаралардың болуынан
көрінетін оқшаулау;
•
Ұйымдастырушылық мәдениет, бұл қалыптасқан
құндылықтардың, дәстүрлердің, нанымдардың,
мінез-құлық нормаларының, рәміздердің
жиынтығы, көбінесе қарым-қатынастың сипатын
адамдардың мінез-құлқының бағытын анықтайды
(мәдениет бүгінде бәсекелестіктің маңызды факторы
болып саналады).
5 слайд
Ұйымның белгілері: • Ұйымға қатысушылар қол жеткізуге ұмтылатын мақсаттың болуы (мақсат қызметкерлерді біріктіреді және біріктіреді, ұйымның өмір сүруіне мән береді) ; • Ішкі процестердің тұйықталуынан және ұйымды сыртқы ортадан бөлетін шекаралардың болуынан көрінетін оқшаулау; • Ұйымдастырушылық мәдениет, бұл қалыптасқан құндылықтардың, дәстүрлердің, нанымдардың, мінез-құлық нормаларының, рәміздердің жиынтығы, көбінесе қарым-қатынастың сипатын адамдардың мінез-құлқының бағытын анықтайды (мәдениет бүгінде бәсекелестіктің маңызды факторы болып саналады).
#6 слайд
Ұйымдардың негізгі сипаттамалары ретінде
1-ші ресурстарды қарастыру керек.
Жалпы алғанда кез-келген қызмет ол нәтижеге,
мақсатқа қол жүргізуде ресурстарды тиімді
пайдалану т.б.
Ұйымдағы ресурстар: адамдық, қаржылық,
материалдық, технологиялық және
ақпараттық.
2-ші сипаттама ұйымның сыртқы ортадан
тәуелділігі. Ұйымның қызметі мен нәтижесі көп
жағдайда оны қоршаған ортасындағы
экономикалық, саяси, нарықтық, халықаралық,
әлеуметтік және тағы сол сияқты факторларға
байланысты.
3-ші сипаттама ұйым ішіндегі еңбек бөлінісі
көлденең және тік еңбек бөлінісі.
6 слайд
Ұйымдардың негізгі сипаттамалары ретінде 1-ші ресурстарды қарастыру керек. Жалпы алғанда кез-келген қызмет ол нәтижеге, мақсатқа қол жүргізуде ресурстарды тиімді пайдалану т.б. Ұйымдағы ресурстар: адамдық, қаржылық, материалдық, технологиялық және ақпараттық. 2-ші сипаттама ұйымның сыртқы ортадан тәуелділігі. Ұйымның қызметі мен нәтижесі көп жағдайда оны қоршаған ортасындағы экономикалық, саяси, нарықтық, халықаралық, әлеуметтік және тағы сол сияқты факторларға байланысты. 3-ші сипаттама ұйым ішіндегі еңбек бөлінісі көлденең және тік еңбек бөлінісі.
#7 слайд
Көлденең еңбек бөлінісі – басқару үрдісіндегі әртүрлі қызметкерлерді икемді
орындау мақсатында компоненттерге жіктелуі. Яғни ұйым ішіндегі өндірістік
және функционалдық қызметкерлердің орын алуы.
7 слайд
Көлденең еңбек бөлінісі – басқару үрдісіндегі әртүрлі қызметкерлерді икемді орындау мақсатында компоненттерге жіктелуі. Яғни ұйым ішіндегі өндірістік және функционалдық қызметкерлердің орын алуы.
#8 слайд
Т і к е ң б е к
б ө л і н і с і
Тік еңбек бөлінісі – басқару ісінің
күрделі жүйелік сипатта болуынан
туындайтын әрекет. Мақсатқа жетуде
басқарушы ұйым қызметін тиімді
үйлестіруі қажет. Сондықтан
қызметкерлердің анықталуы
өкілеттіліктердің берілуі және басқару
деңгейлеріне бөліну жүзінде
асырылады. Ұйым ішінде басқару
деңгейлері жоғары, орта және төменгі
деңгей болып бөлінеді.
8 слайд
Т і к е ң б е к б ө л і н і с і Тік еңбек бөлінісі – басқару ісінің күрделі жүйелік сипатта болуынан туындайтын әрекет. Мақсатқа жетуде басқарушы ұйым қызметін тиімді үйлестіруі қажет. Сондықтан қызметкерлердің анықталуы өкілеттіліктердің берілуі және басқару деңгейлеріне бөліну жүзінде асырылады. Ұйым ішінде басқару деңгейлері жоғары, орта және төменгі деңгей болып бөлінеді.
#9 слайд
Ұ й ы м т ү р л е р і :
Ресми ұйымдар – мақсатты орындауда басқару
үрдісі жүйелі үйлестіретін нақты құрылымға ие
болатын басшылық еркімен құрылған адамдар
тобы.
Бейресми ұйымдар – қызмет барысындағы
әлеуметтік қактынастарға ішкі себептерге
байланысты ойламаған жерден құрылатын
адамдар тобы.
Күрделі ұйымдар – құрылыммен мақсаттардың
жан-жақты кешенді сипаты жағдайында т.б.
9 слайд
Ұ й ы м т ү р л е р і : Ресми ұйымдар – мақсатты орындауда басқару үрдісі жүйелі үйлестіретін нақты құрылымға ие болатын басшылық еркімен құрылған адамдар тобы. Бейресми ұйымдар – қызмет барысындағы әлеуметтік қактынастарға ішкі себептерге байланысты ойламаған жерден құрылатын адамдар тобы. Күрделі ұйымдар – құрылыммен мақсаттардың жан-жақты кешенді сипаты жағдайында т.б.
#10 слайд
Коммерциялық ұйымдар – қызметі
мүлікті пайдаланудан, тауарларды
сатудан, жұмыстарды орындаудан
немесе қызмет көрсетуден жүйелі түрде
пайда алуға бағытталған ұйымдар.
Коммерциялық емес ұйымдар – өз
қызметінің негізгі мақсаты ретінде
пайда алу болып табылмайтын және
алынған пайданы ұйым қатысушылары
арасында бөлмейтін ұйымдар. Ресми ұйымдар
коммерциялық және
коммерциялық емес
ұйымдарға бөлінеді:
10 слайд
Коммерциялық ұйымдар – қызметі мүлікті пайдаланудан, тауарларды сатудан, жұмыстарды орындаудан немесе қызмет көрсетуден жүйелі түрде пайда алуға бағытталған ұйымдар. Коммерциялық емес ұйымдар – өз қызметінің негізгі мақсаты ретінде пайда алу болып табылмайтын және алынған пайданы ұйым қатысушылары арасында бөлмейтін ұйымдар. Ресми ұйымдар коммерциялық және коммерциялық емес ұйымдарға бөлінеді:
#11 слайд
Бейресми ұйымдар барлық ресми ұйымдарда бар , мүмкін өте кішкентай (атап айтқанда, тұлғааралық
бейресми топтар түрінде). Олар ресми ұйымдарды басқарудың көптеген аспектілеріне айтарлықтай әсер
етеді. Бейресми ұйымдар туралы айтатын болсақ, олар әдетте осылай аталады. Әрі қарай, "ұйым" терминін
біз тек ресми ұйымдарға қатысты қолданамыз.
11 слайд
Бейресми ұйымдар барлық ресми ұйымдарда бар , мүмкін өте кішкентай (атап айтқанда, тұлғааралық бейресми топтар түрінде). Олар ресми ұйымдарды басқарудың көптеген аспектілеріне айтарлықтай әсер етеді. Бейресми ұйымдар туралы айтатын болсақ, олар әдетте осылай аталады. Әрі қарай, "ұйым" терминін біз тек ресми ұйымдарға қатысты қолданамыз.
#12 слайд
Ш ы ғ у т е г і б о й ы н ш а т а б и ғ и
ж ә н е ж а с а н д ы ұ й ы м д а р
е р е к ш е л е н е д і
Жасанды ұйымдар белгілі бір жоспар бойынша
құрылады, белгіленген мақсаттарға жетуге
бағытталуымен сипатталады. Мақсаттар, әдетте, тек
қажетті элементтерді (бөлімшелер, лауазымдар, жұмыс
орындары) қамтитын ұйымның құрылымын анықтайды
және оларға қол жеткізу үшін ресурстарды жұмсау жүзеге
асырылады. Мақсат пен құрылымның берілуі іс жүзінде
мұндай ұйымдардың жеткілікті икемді және
бейімделмейтіндігіне әкеледі.
12 слайд
Ш ы ғ у т е г і б о й ы н ш а т а б и ғ и ж ә н е ж а с а н д ы ұ й ы м д а р е р е к ш е л е н е д і Жасанды ұйымдар белгілі бір жоспар бойынша құрылады, белгіленген мақсаттарға жетуге бағытталуымен сипатталады. Мақсаттар, әдетте, тек қажетті элементтерді (бөлімшелер, лауазымдар, жұмыс орындары) қамтитын ұйымның құрылымын анықтайды және оларға қол жеткізу үшін ресурстарды жұмсау жүзеге асырылады. Мақсат пен құрылымның берілуі іс жүзінде мұндай ұйымдардың жеткілікті икемді және бейімделмейтіндігіне әкеледі.
#13 слайд
Табиғи ұйымдар өздігінен
пайда болады және біреудің
сыртқы мақсаттары жоқ,
сондықтан олардың қызметі ішкі
мәселелерді шешуге
бағытталған (қызығушылық
клубы және т.б.).
Негізгі сипаттамалар –
тәуелсіздік, бейімделу және
тұрақтылық , ұйымның
құрылымы мен күші бұлыңғыр,
сонымен қатар ресурстарды
бөлу ішкі мәселелерге
бағытталған.Т
а
б
и
ғ
и
ұ
й
ы
м
д
а
р
13 слайд
Табиғи ұйымдар өздігінен пайда болады және біреудің сыртқы мақсаттары жоқ, сондықтан олардың қызметі ішкі мәселелерді шешуге бағытталған (қызығушылық клубы және т.б.). Негізгі сипаттамалар – тәуелсіздік, бейімделу және тұрақтылық , ұйымның құрылымы мен күші бұлыңғыр, сонымен қатар ресурстарды бөлу ішкі мәселелерге бағытталған.Т а б и ғ и ұ й ы м д а р
#14 слайд
Ұйым ерекшеліктері:
•
Құрудың мақсатты сипаты.
•
Ресурстардың болуы: адамдар,
капитал, материалдар,
технология, Ақпарат және т.б.
•
Сыртқы ортаға тәуелділік
(экономикалық жағдайлар,
қоғамдық ұйымдар, халықаралық
оқиғалар, заңнамалық актілер,
бәсекелестер, қоғамның
менталитеті және т.б.).
•
Көлденең еңбек бөлінісі (нақты
міндеттерді бөлу), көлденең
еңбек бөлінісі нәтижесінде пайда
болған бөлімшелер. •
Жұмысты үйлестіруге, яғни басқару
процесін жүзеге асыруға бағытталған
тік еңбек бөлінісі.
•
Басқару қажеттілігі.Қызметті
жоспарлау.
•
Ресми және бейресми топтардың
болуы.
•
Қызметтің белгілі бір түрлерін
(мемлекеттік, өндірістік, қаржылық,
инвестициялық, сауда, ғылыми-
зерттеу және т.б.) жүзеге асыру.
14 слайд
Ұйым ерекшеліктері: • Құрудың мақсатты сипаты. • Ресурстардың болуы: адамдар, капитал, материалдар, технология, Ақпарат және т.б. • Сыртқы ортаға тәуелділік (экономикалық жағдайлар, қоғамдық ұйымдар, халықаралық оқиғалар, заңнамалық актілер, бәсекелестер, қоғамның менталитеті және т.б.). • Көлденең еңбек бөлінісі (нақты міндеттерді бөлу), көлденең еңбек бөлінісі нәтижесінде пайда болған бөлімшелер. • Жұмысты үйлестіруге, яғни басқару процесін жүзеге асыруға бағытталған тік еңбек бөлінісі. • Басқару қажеттілігі.Қызметті жоспарлау. • Ресми және бейресми топтардың болуы. • Қызметтің белгілі бір түрлерін (мемлекеттік, өндірістік, қаржылық, инвестициялық, сауда, ғылыми- зерттеу және т.б.) жүзеге асыру.
#15 слайд
•
Ұйымның ішкі ортасы-бұл ішкі факторлардың
(объектілердің, процестердің) жиынтығы, ұйымға
өзіне ғана тән нақты тұлға беретін ішкі айнымалылар
деп аталады.
•
Ол келесі Ішкі айнымалыларды қамтиды: мақсаттар,
міндеттер, ресурстар, көлденең және тік еңбек
бөлінісі, мәдениет, технология, ұйым құрылымы,
ұйымдастырушылық басқару құрылымы, байланыс
және ақпарат алмасу жүйесі.
•
Ішкі айнымалылар ішінара ұйымның деректері болып
табыладыоның құрылуы ішінара алдыңғы басқару
шешімдерінің нәтижесінде пайда болады және толық
болмаса да, бақылануы мүмкін.Кез-келген ұйымның ішкі ортасы
және ол жұмыс істейтін сыртқы
ортасы бар.
15 слайд
• Ұйымның ішкі ортасы-бұл ішкі факторлардың (объектілердің, процестердің) жиынтығы, ұйымға өзіне ғана тән нақты тұлға беретін ішкі айнымалылар деп аталады. • Ол келесі Ішкі айнымалыларды қамтиды: мақсаттар, міндеттер, ресурстар, көлденең және тік еңбек бөлінісі, мәдениет, технология, ұйым құрылымы, ұйымдастырушылық басқару құрылымы, байланыс және ақпарат алмасу жүйесі. • Ішкі айнымалылар ішінара ұйымның деректері болып табыладыоның құрылуы ішінара алдыңғы басқару шешімдерінің нәтижесінде пайда болады және толық болмаса да, бақылануы мүмкін.Кез-келген ұйымның ішкі ортасы және ол жұмыс істейтін сыртқы ортасы бар.
#16 слайд
Ұ
й
ы
м
н
ы
ң
с
ы
р
т
қ
ы
о
р
т
а
с
ыҰйымның сыртқы ортасы – бұл
шыршаға әсер етпейтін немесе өз
қызметінде ескеруі керек сыртқы
факторлардың жиынтығы. Ұйым өз
қызметінің өнімдеріне айырбас ретінде
ресурстар алу үшін ортамен өзара
әрекеттеседі.
Сыртқы ортаны басқарудың қазіргі
заманғы теорияларының көпшілігі
ұйымның жұмысының маңызды
сипаттамасы ретінде таниды.
Сыртқы орта ұтқырлықпен, қоршаған
ортаның жекелеген факторларының
өзара байланыстылығымен,
белгісіздікпен, күрделілікпен,
болжамдылықпен, өзгеру қарқынымен,
оқиғалардың танысу дәрежесімен
сипатталады. Бұл факторлар ұйымның
әртүрлі элементтеріне әр түрлі әсер
етеді.
16 слайд
Ұ й ы м н ы ң с ы р т қ ы о р т а с ыҰйымның сыртқы ортасы – бұл шыршаға әсер етпейтін немесе өз қызметінде ескеруі керек сыртқы факторлардың жиынтығы. Ұйым өз қызметінің өнімдеріне айырбас ретінде ресурстар алу үшін ортамен өзара әрекеттеседі. Сыртқы ортаны басқарудың қазіргі заманғы теорияларының көпшілігі ұйымның жұмысының маңызды сипаттамасы ретінде таниды. Сыртқы орта ұтқырлықпен, қоршаған ортаның жекелеген факторларының өзара байланыстылығымен, белгісіздікпен, күрделілікпен, болжамдылықпен, өзгеру қарқынымен, оқиғалардың танысу дәрежесімен сипатталады. Бұл факторлар ұйымның әртүрлі элементтеріне әр түрлі әсер етеді.
#17 слайд
Ұйым - белгілі бір ниеттер мен
мақсаттарды орындау үшін кұрылған
және ережелердің ресми құрылымымен,
биліктік қатынастармен, еңбек
бөлінісімен, шектеулі қабылдаумен
сипатталатын ұжым түрі.
Термин қазіргі қоғамның әлеуметтік
өмірінің барлық аспектілеріне енетін ірі
көлемді немесе «күрделі» ұйымдарға
қатысты қолданылады. Өзара
байланысты ерекше мақсаттарға жетуге
және жоғары формалданған
құрылымдардың қалыптастырылуына
бағытталған әлеуметтік топ. Қ о р ы т ы н д ы :
17 слайд
Ұйым - белгілі бір ниеттер мен мақсаттарды орындау үшін кұрылған және ережелердің ресми құрылымымен, биліктік қатынастармен, еңбек бөлінісімен, шектеулі қабылдаумен сипатталатын ұжым түрі. Термин қазіргі қоғамның әлеуметтік өмірінің барлық аспектілеріне енетін ірі көлемді немесе «күрделі» ұйымдарға қатысты қолданылады. Өзара байланысты ерекше мақсаттарға жетуге және жоғары формалданған құрылымдардың қалыптастырылуына бағытталған әлеуметтік топ. Қ о р ы т ы н д ы :
#18 слайд
П а й д а л а н ы л ғ а н ә д е б и е т т е р
т і з і м і :
•
https://kk.wikipedia.org/wiki/%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC
•
https://7kun.kz/ujym-turaly-tusinik-zhane-onynh-turleri/
•
https://tourlib.net/books_tourism/radchenko2-3.htm
•
https://www.grandars.ru/college/ekonomika-firmy/organizaciya.html
18 слайд
П а й д а л а н ы л ғ а н ә д е б и е т т е р т і з і м і : • https://kk.wikipedia.org/wiki/%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC • https://7kun.kz/ujym-turaly-tusinik-zhane-onynh-turleri/ • https://tourlib.net/books_tourism/radchenko2-3.htm • https://www.grandars.ru/college/ekonomika-firmy/organizaciya.html
#19 слайд
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА
РАХМЕТ !!!
19 слайд
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ !!!
шағым қалдыра аласыз













