ЖИ көмекші
Ұлттың болашағы ана тілінде.Еліктеу сөздер
Жүктеу
#1 слайд
Ұлттың болашағы ана тілінде
Еліктеу сөздерБ.Соқпақбаев атындағы орта мектеп 4-сынып қазақ тілі
47-ЖАТТЫҒУ.ЖҰМБАҚТЫҢ ШЕШУІН ТАП.
1.ОРМАНДА ЕҢ БИІК,
АҒАШҚА ҚОНАДЫ.
ТҰМСЫҒЫН БАЛТА ЕТІП,
ТОҚ-ТОҚ-ТОҚ СОҒАДЫ.
2. ШЫР-ШЫР ЕТЕДІ,
ҚҰЛАҒЫҢНАН ӨТЕДІ.
ҰСТАЙ АЛСАҢ,
СӨЙЛЕП КЕТЕДІ.
ҚАРАМЕН ЖАЗЫЛҒАН СӨЗДЕРГЕ НАЗАР АУДАР.НЕ БАЙҚАДЫҢ?
1 слайд
Ұлттың болашағы ана тілінде Еліктеу сөздерБ.Соқпақбаев атындағы орта мектеп 4-сынып қазақ тілі 47-ЖАТТЫҒУ.ЖҰМБАҚТЫҢ ШЕШУІН ТАП. 1.ОРМАНДА ЕҢ БИІК, АҒАШҚА ҚОНАДЫ. ТҰМСЫҒЫН БАЛТА ЕТІП, ТОҚ-ТОҚ-ТОҚ СОҒАДЫ. 2. ШЫР-ШЫР ЕТЕДІ, ҚҰЛАҒЫҢНАН ӨТЕДІ. ҰСТАЙ АЛСАҢ, СӨЙЛЕП КЕТЕДІ. ҚАРАМЕН ЖАЗЫЛҒАН СӨЗДЕРГЕ НАЗАР АУДАР.НЕ БАЙҚАДЫҢ?
#2 слайд
Еліктеу сөздер
•
Қазақ тілінде еліктеу сөздердің екі түрі бар:
еліктеуіш сөз,бейнелеуіш сөз.
•
Дыбысқа еліктеуден пайда болған сөздерді
еліктеуіш сөздер деп атайды.Мысалы: сырт-
сырт,пыс-пыс.
•
Табиғаттағы түрлі құбылыстардың бейнесін
елестетуден пайда болған сөздерді
бейнелеуіш сөздер деп атайды.Мысалы:
маң-маң,жарқ-жұрқ.
2 слайд
Еліктеу сөздер • Қазақ тілінде еліктеу сөздердің екі түрі бар: еліктеуіш сөз,бейнелеуіш сөз. • Дыбысқа еліктеуден пайда болған сөздерді еліктеуіш сөздер деп атайды.Мысалы: сырт- сырт,пыс-пыс. • Табиғаттағы түрлі құбылыстардың бейнесін елестетуден пайда болған сөздерді бейнелеуіш сөздер деп атайды.Мысалы: маң-маң,жарқ-жұрқ.
#3 слайд
48-жаттығу. «Артық сөзді
тап»ойыны
1. Кітап,дәптер,сызғыш,балпаң-балпаң.
2. Жазады,желп-желп,асады,өлшейді.
3. Мен,өзі,саған,сатыр-сұтыр,ешкім.
Тапқан сөздеріңмен сөйлес құрап айт.
3 слайд
48-жаттығу. «Артық сөзді тап»ойыны 1. Кітап,дәптер,сызғыш,балпаң-балпаң. 2. Жазады,желп-желп,асады,өлшейді. 3. Мен,өзі,саған,сатыр-сұтыр,ешкім. Тапқан сөздеріңмен сөйлес құрап айт.
#4 слайд
49-жаттығу.Еліктеу сөздерді түрлеріне қарай
сызбаға топтап жаз.
Бүрсең-бүрсең,бүлк-бүлк,гүрс,жыбыр-жыбыр, қаңқ,шыр-
шыр,шіңк,күтір-күтір,қалт-құлт, жалт-жұлт,тарс,шаң-
шұң,қытыр-қытыр.
Еліктеу сөздердің түрлері Еліктеу сөздердің түрлері
Көру арқылы жасалған
бейнелеуіш сөздер Есту арқылы жасалған
еліктеуіш сөздер
4 слайд
49-жаттығу.Еліктеу сөздерді түрлеріне қарай сызбаға топтап жаз. Бүрсең-бүрсең,бүлк-бүлк,гүрс,жыбыр-жыбыр, қаңқ,шыр- шыр,шіңк,күтір-күтір,қалт-құлт, жалт-жұлт,тарс,шаң- шұң,қытыр-қытыр. Еліктеу сөздердің түрлері Еліктеу сөздердің түрлері Көру арқылы жасалған бейнелеуіш сөздер Есту арқылы жасалған еліктеуіш сөздер
#5 слайд
50-жаттығу.Жаңылтпашты оқып,жатқа жаз
Шаңқ-шаңқ етіп шағала,
Шабақ ілер жағада.
•
Еліктеу сөзді тауып,түріне ажырат
5 слайд
50-жаттығу.Жаңылтпашты оқып,жатқа жаз Шаңқ-шаңқ етіп шағала, Шабақ ілер жағада. • Еліктеу сөзді тауып,түріне ажырат
#6 слайд
51-жаттығу.Мәтінді түсініп оқы.
Өзеннің арғы жағынан үлкен қара бұлт
көтерілді.Жарты аспанды бүркеп қалды. Құйын соғып
өтті.Бұтақтардан үзілген жапырақтар алаңқайдың үстіне
айран-асыр үйіліп кетті.
Алғашқы ауыр тамшылар да сіркіреді. Найзағай
жарқылдап,күн күркіреді. Жауын ағыл-тегіл құйып кетті.
•
Мәтіндегі құйын,айран-асыр,ағыл-тегіл сөздердің
мағынасын анықта.
•
Қарамен жазылған сөйлесдерді еліктеу сөздері бар
сөйлемдерге айналдырып жаз.Ол үшін алай-түлей, тырс-
тырс,жарқ-жұрқ деген күрделі еліктеу сөздерді қолдан.
6 слайд
51-жаттығу.Мәтінді түсініп оқы. Өзеннің арғы жағынан үлкен қара бұлт көтерілді.Жарты аспанды бүркеп қалды. Құйын соғып өтті.Бұтақтардан үзілген жапырақтар алаңқайдың үстіне айран-асыр үйіліп кетті. Алғашқы ауыр тамшылар да сіркіреді. Найзағай жарқылдап,күн күркіреді. Жауын ағыл-тегіл құйып кетті. • Мәтіндегі құйын,айран-асыр,ағыл-тегіл сөздердің мағынасын анықта. • Қарамен жазылған сөйлесдерді еліктеу сөздері бар сөйлемдерге айналдырып жаз.Ол үшін алай-түлей, тырс- тырс,жарқ-жұрқ деген күрделі еліктеу сөздерді қолдан.
#7 слайд
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА
РАХМЕТ!
7 слайд
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!
Жүктеушағым қалдыра аласыз
Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген
