Ұлттық ойындар

#1 слайд
Ұлттық ойын- халық
қазынасы
1 слайд
Ұлттық ойын- халық қазынасы
#2 слайд
Ұлттық ойын – салауатты
өмір салтын мұрат тұтқан
арманшыл, елі мен жерінің
қамын ойлайтын, ұлтқа тән
барлық қасиетті қадір тұтатын,
дара тұлға-жаңа адамды
тәрбиелеп шығарудың құралы
2 слайд
Ұлттық ойын – салауатты өмір салтын мұрат тұтқан арманшыл, елі мен жерінің қамын ойлайтын, ұлтқа тән барлық қасиетті қадір тұтатын, дара тұлға-жаңа адамды тәрбиелеп шығарудың құралы
#3 слайд
Ұлттық ойындарды қолданудың
негізгі мақсаты бала бойындағы
дене күшінің сапалық қасиеттерін
дамытып жетілдірумен қатар, оның
мінез-құлқы мен адамгершілік
қабілеттерін сәби кезеңнен
тәрбиелеуге ұлттық ойындардың
пайдалы ықпалы зор.
3 слайд
Ұлттық ойындарды қолданудың негізгі мақсаты бала бойындағы дене күшінің сапалық қасиеттерін дамытып жетілдірумен қатар, оның мінез-құлқы мен адамгершілік қабілеттерін сәби кезеңнен тәрбиелеуге ұлттық ойындардың пайдалы ықпалы зор.
#4 слайд
Ойнамайтын бала жоқ,
ойынға қызықпайтын адам,
сауық құрмайтын халық жоқ.
Үлкен де, кіші де ойнап көңіл
көтереді, бір нәрсеге беріле
қызығады, әр жетістіктен
қанағат табады
4 слайд
Ойнамайтын бала жоқ, ойынға қызықпайтын адам, сауық құрмайтын халық жоқ. Үлкен де, кіші де ойнап көңіл көтереді, бір нәрсеге беріле қызығады, әр жетістіктен қанағат табады
#5 слайд
Қазақ халқының ұлттық
ойындары ерлікті, өжеттілікті,
батылдықты, шапшаңдықты тағы
басқа қуаты молдылығын, білек
күшін дененің сомданып
шынығуын қажет етеді
5 слайд
Қазақ халқының ұлттық ойындары ерлікті, өжеттілікті, батылдықты, шапшаңдықты тағы басқа қуаты молдылығын, білек күшін дененің сомданып шынығуын қажет етеді
#6 слайд
Кішкентай балалар ойыны (туғаннан-7
жасқа дейінгі балалар): “Қуырмаш”, “Алақан
соқпақ”, “Ақ серек-көк серек”, “Сақина
салу”, “Ұшты-ұшты”,“Ақсүйек”, “Ақ сандық-
көк сандық”, “Соқыр теке”, “Бақа-бақа
балпақ”
6 слайд
Кішкентай балалар ойыны (туғаннан-7 жасқа дейінгі балалар): “Қуырмаш”, “Алақан соқпақ”, “Ақ серек-көк серек”, “Сақина салу”, “Ұшты-ұшты”,“Ақсүйек”, “Ақ сандық- көк сандық”, “Соқыр теке”, “Бақа-бақа балпақ”
#7 слайд
Кішкентай
балалар
ойыны
7 слайд
Кішкентай балалар ойыны
#8 слайд
Ересек
балалар
ойыны
8 слайд
Ересек балалар ойыны
#9 слайд
Жігіттер
ойыны
9 слайд
Жігіттер ойыны
#10 слайд
Табиғи заттарды
қолданып ойнайтын
ойындар
10 слайд
Табиғи заттарды қолданып ойнайтын ойындар
#11 слайд
Жануарлар
бейнесін
елестетіп
ойнайтын
11 слайд
Жануарлар бейнесін елестетіп ойнайтын
#12 слайд
Мүліктік
бұйымдарды
қолданып
ойнайтын ойындар
12 слайд
Мүліктік бұйымдарды қолданып ойнайтын ойындар
#13 слайд
Құрал-
жабдықсыз
ойнайтын
ойындарШ
е
р
т
п
е
к
Жасырынбақ
А й гөл ек
Ақсерек-
көксеерк
ш ы б и к е
Ж а сы р ы н б а
қ
13 слайд
Құрал- жабдықсыз ойнайтын ойындарШ е р т п е к Жасырынбақ А й гөл ек Ақсерек- көксеерк ш ы б и к е Ж а сы р ы н б а қ
#14 слайд
«Бүркіт» ойыны
Бұл ойында икемді, оралымды бала жеңіске
жетеді. Себебі, бала жүресіне отырып, екі
қолын қанатша жайып, еңкейіп жердегі
тақияны аузымен іліп алу қажет
14 слайд
«Бүркіт» ойыны Бұл ойында икемді, оралымды бала жеңіске жетеді. Себебі, бала жүресіне отырып, екі қолын қанатша жайып, еңкейіп жердегі тақияны аузымен іліп алу қажет
#15 слайд
«Жаяу тартыс» ойыны
Бұл ойынға бойы жағынан шамалас екі бала қатысады. Екеуі
бір-біріне арқасын беріп түзу сызықтың екі жағына тұрады. Екі
ұшын байлаған арқанды түйінін ортасына келтіріп екі ойыншы
да иық арқылы қолтықтың астынан өткізіп алады
Бір, екі, үш...
«Үш» дегенде екі ойыншы да арқанды өз жағына тартады.
Қарсыласын сызықтан асырғанша тартқан ойыншы жеңеді .
15 слайд
«Жаяу тартыс» ойыны Бұл ойынға бойы жағынан шамалас екі бала қатысады. Екеуі бір-біріне арқасын беріп түзу сызықтың екі жағына тұрады. Екі ұшын байлаған арқанды түйінін ортасына келтіріп екі ойыншы да иық арқылы қолтықтың астынан өткізіп алады Бір, екі, үш... «Үш» дегенде екі ойыншы да арқанды өз жағына тартады. Қарсыласын сызықтан асырғанша тартқан ойыншы жеңеді .
#16 слайд
Ұшты, ұшты, ұшты — тарғақ ұшты! (ұшады)
Ұшты, ұшты, ұшты — жарғақ ұшты! (ұшпайды)
Ұшты, ұшты, ұшты — үкі ұшты! (ұшады)
Ұшты, ұшты, ұшты — түлкі ұшты! (үшпайды)
Ұшты, ұшты, ұшты — бүркіт ұшты! (ұшады)
Ұшты, ұшты, ұшты — іркіт ұшты! (ұшпайды)
Ұшты, ұшты, ұшты — үйрек ұшты! (ұшады)
Ұшты, ұшты, ұшты — бүйрек ұшты! (үшпайды)
Ұшты, ұшты, ұшты — кекілік ұшты! (ұшады)
Ұшты, ұшты, ұшты — кекілің ұшты! (ұшпайды)
Ұшты, ұшты, ұшты — қызғыш ұшты (ұшады)
Ұшты, ұшты, ұшты — сызғыш ұшты! (ұшпайды)
16 слайд
Ұшты, ұшты, ұшты — тарғақ ұшты! (ұшады) Ұшты, ұшты, ұшты — жарғақ ұшты! (ұшпайды) Ұшты, ұшты, ұшты — үкі ұшты! (ұшады) Ұшты, ұшты, ұшты — түлкі ұшты! (үшпайды) Ұшты, ұшты, ұшты — бүркіт ұшты! (ұшады) Ұшты, ұшты, ұшты — іркіт ұшты! (ұшпайды) Ұшты, ұшты, ұшты — үйрек ұшты! (ұшады) Ұшты, ұшты, ұшты — бүйрек ұшты! (үшпайды) Ұшты, ұшты, ұшты — кекілік ұшты! (ұшады) Ұшты, ұшты, ұшты — кекілің ұшты! (ұшпайды) Ұшты, ұшты, ұшты — қызғыш ұшты (ұшады) Ұшты, ұшты, ұшты — сызғыш ұшты! (ұшпайды)
#17 слайд
Бұл – қазақ халқының ерте заманнан
келе жатқан дәстүрлі ойыны. Оны
сақина салу, сақина тастау деп те
айтады. Ойынға он –он бес адам
қатысып, ортаға бір жігітті немесе бір
қызды шығарып, қолына сақина
ұстатады. Ойын ережесі бойынша қыз-
жігіттер үйде дөңгелене отырып, екі
алақанын бір-біріне қабыстырып алға
созады. Ойынды жүргізушінің ала-
қанындағы сақинаны кімге салса да өз
еркі. Ол барлық адамдардың алақанына
сақина салған болып шығысымен, «Тұр
сақинам, тұр», — деп, дауыстайды. Сол
сәт сақина тасталған адам орнынан
атып тұруға тиісті, «Сақина менде»,
— деп. Оны көршісі ұстап алмай қалса,
жұрт алдында өз өнерін көрсетеді. Сақина жасыру
17 слайд
Бұл – қазақ халқының ерте заманнан келе жатқан дәстүрлі ойыны. Оны сақина салу, сақина тастау деп те айтады. Ойынға он –он бес адам қатысып, ортаға бір жігітті немесе бір қызды шығарып, қолына сақина ұстатады. Ойын ережесі бойынша қыз- жігіттер үйде дөңгелене отырып, екі алақанын бір-біріне қабыстырып алға созады. Ойынды жүргізушінің ала- қанындағы сақинаны кімге салса да өз еркі. Ол барлық адамдардың алақанына сақина салған болып шығысымен, «Тұр сақинам, тұр», — деп, дауыстайды. Сол сәт сақина тасталған адам орнынан атып тұруға тиісті, «Сақина менде», — деп. Оны көршісі ұстап алмай қалса, жұрт алдында өз өнерін көрсетеді. Сақина жасыру
#18 слайд
18 слайд
#19 слайд
19 слайд
#20 слайд
Ол – қазақ, қырғыз
халықтарының арасында
кең тараған ойын. Атқа
мінген екі жігіт жекпе-
жекке шығып, бірін-бірі
аттан аударып тастауға
тырысады. Аударыспаққа
үлкен тойларда арнайы
жүлде тағайындалады.
Оған он сегіз жастан асқан
қарулы жігіттердің
қатысқаны жөн.
Аударыспақ ойынының
ережесі бойынша сайысқа
қатысушылар
салмақтарына қарай үш
топқа бөлініп, күш
сынасады. Ептілікті,
күштілікті, тапқырлықты,
батылдықты талап ететін
спорттық ойын.Аударыспа қ
20 слайд
Ол – қазақ, қырғыз халықтарының арасында кең тараған ойын. Атқа мінген екі жігіт жекпе- жекке шығып, бірін-бірі аттан аударып тастауға тырысады. Аударыспаққа үлкен тойларда арнайы жүлде тағайындалады. Оған он сегіз жастан асқан қарулы жігіттердің қатысқаны жөн. Аударыспақ ойынының ережесі бойынша сайысқа қатысушылар салмақтарына қарай үш топқа бөлініп, күш сынасады. Ептілікті, күштілікті, тапқырлықты, батылдықты талап ететін спорттық ойын.Аударыспа қ
#21 слайд
Жерде жатқан теңгені атпен
шауып келе жатып іліп алу
үлкен ептілікті, ат құлағында
ойнайтын шабондоздық
тәжірибені талап етеді.
Теңгені жерден іліп алғандарға
бәйге беріледі. Бұрындары
қазақ жігіттері атпен шауып
келе жатып қолындағы
қылышымен жерде жатқан
тезекті түйреп алып көкке
лақтырып жіберіп, оны
жалма-жан қылышымен екіге
бөліп шауып түсіретін. Теңге алу
21 слайд
Жерде жатқан теңгені атпен шауып келе жатып іліп алу үлкен ептілікті, ат құлағында ойнайтын шабондоздық тәжірибені талап етеді. Теңгені жерден іліп алғандарға бәйге беріледі. Бұрындары қазақ жігіттері атпен шауып келе жатып қолындағы қылышымен жерде жатқан тезекті түйреп алып көкке лақтырып жіберіп, оны жалма-жан қылышымен екіге бөліп шауып түсіретін. Теңге алу
#22 слайд
Ортаға екі ойыншы бала
шығады.Бір-біріне
арқаларын беріп тұрады.
Белгі бойынша кім бі\ріні
бірін- бірі арқада көтеріп
алса,сол бала жеңіске
жетедің.
Жеңіске жеткен бала
ойында қала береді де
басқа балалармен бірге
күш сынасады.Көтермек
22 слайд
Ортаға екі ойыншы бала шығады.Бір-біріне арқаларын беріп тұрады. Белгі бойынша кім бі\ріні бірін- бірі арқада көтеріп алса,сол бала жеңіске жетедің. Жеңіске жеткен бала ойында қала береді де басқа балалармен бірге күш сынасады.Көтермек
#23 слайд
«Талапай-ау, талапай, табылды ойын
алақай» -деп, қоржындағы асықтарды
отырған балалардың алдына шашады.
Балалар жарыса «Ханталапай» деп
дауыстап, асықтарды таласып, бөліп
алады. Жинаған асықтардың ішінен әр
бала ойынға бес асықтан тігеді. Хан асығы
қолына түскен бала алғашқы болып
ойынды бастайды. Сонымен бірге балалар
бүк асықпен бүк асықты, шік асық пен шік
асықты ату арқылы мергендік танытып,
асық жинайды. Асықтарды бір-біріне
тигізе алмаған жағдайда ойын
жүргізушінің сұрақтарына жауап береді.
Екінші рет тигізе алмаған жағдайда ойын
кезегі келесі балаға беріледі. Ойын
осылайша жалғаса береді. Ойын соңында
хан асығын ұтып алған бала жеңімпаз
атанады .Ханталапай
23 слайд
«Талапай-ау, талапай, табылды ойын алақай» -деп, қоржындағы асықтарды отырған балалардың алдына шашады. Балалар жарыса «Ханталапай» деп дауыстап, асықтарды таласып, бөліп алады. Жинаған асықтардың ішінен әр бала ойынға бес асықтан тігеді. Хан асығы қолына түскен бала алғашқы болып ойынды бастайды. Сонымен бірге балалар бүк асықпен бүк асықты, шік асық пен шік асықты ату арқылы мергендік танытып, асық жинайды. Асықтарды бір-біріне тигізе алмаған жағдайда ойын жүргізушінің сұрақтарына жауап береді. Екінші рет тигізе алмаған жағдайда ойын кезегі келесі балаға беріледі. Ойын осылайша жалғаса береді. Ойын соңында хан асығын ұтып алған бала жеңімпаз атанады .Ханталапай
шағым қалдыра аласыз













