#1 слайд
Электростатика бөлімі

1 слайд

#2 слайд
Электр зарядының сақталу заңы Зерттеу жұмыстарында (1910—1914) американдық физик Р. Р. Милликен (1868—1953)Милликен (1868—1953) электр зарядының дискретті, яғни кез келген дененің заряды q элементар электр зарядынан тұратынын көрсетті. neq е=1,6∙10-19 Кл me=9,11∙10-31 кг

2 слайд

#3 слайд
Зерттеу жұмыстардың нәтижесінде фундаменталды табиғат заңыфундаменталды табиғат заңы ашылдыашылды, 1843ж. ағылшын физигі М. ФарадейМ. Фарадей тәжірибе жүзінде тәжірибе жүзінде электр электр зарядының сақталу заңын тұжырымдады: Электр зарядының өлшем бірлігі — кулон (Кл) — бұл ток күші 1 А болғанда, өткізгіштің көлденең қимасынан 1 с уақытта өтетін электр заряды. Кез келген тұйық жүйеде барлық бөлшектер зарядтарының алгебралық қосындысы өзгеріссіз қалады . constqqqqq n ... 321

3 слайд

#4 слайд
Кулон заңы Кл мн k   9 109 2 21 r qq kF 04 1  k )/(1085,8 2212 0 мHКл    2 21 04 1 r qq F  

4 слайд

#5 слайд
Электростатикалық өріс. Электростатикалық өрістің кернеулігі. Берілген нүктедегі Берілген нүктедегі Электростатикалық өрістің кернеулігі өрістің осы нүктесінде орналасқан бірлік оң зарядқа әсер ететін күшпен анықталатын физикалық шама болып табылады. Е векторының бағыты сол өрістегі оң зарядқа әсер ететін күштің бағытымен сәйкес келеді. Егер өріс оң зарядтан турса, онда Е векторы радиус- вектордың бойымен зарядтан сыртқы ортаға бағытталады (оң зарядтан тебіледі); егер өріс теріс зарядтан турса, онда Е векторы зарядқа қарай бағытталады. Вакуумдағы нүктелік заряд өрісінің кернеулігі немесе 0/qFE   . 4 1 2 0r q E   . 2 r q kE

5 слайд

#6 слайд
Электростатикалық өрісті графикалық түрде кернеулік сызықтары арқылы көрсетеді. Кернеулі сызығы — Е векторының бағытымен сәйкес келетін өрістің әр нүктесі арқылы жүргізілген жанама сызық.

6 слайд

#7 слайд

7 слайд

#8 слайд
Суперпозиция принципы

8 слайд

#9 слайд
Егер өріс бірлік зарядтан турса, онда кернеулік сызықтары — түзу, егер оң заряд болса, зарядтан шығады, егер теріс заряд болса,сол зарядқа кіреді.  in EEEEE  ... 21    n i i EE 1 

9 слайд

#10 слайд
Дипольдің өрісіДипольдің өрісі Электрлік дипольЭлектрлік диполь — өрістің қарастырылып отырған нүктелердің арақашықтығынан әлденеше кіші L арақашықтықта орналасқан модулі жағынан тең әраттас нүктелік (+q, - q) зарядтар жүйесі. l p+q lqp э   -q

10 слайд

#11 слайд
Суретте суперпозиция принципінің қолданылуы мысалы ретінде l арақашықтықта орналасқан модулі жағынан бірдей, заряды q және –q жүйе – электрлік диполь өрісінің күш сызықтары көрсетілген. Электрлік диполь өрісінің күш сызықтары

11 слайд

#12 слайд
Кернеулік векторының ағыны dSЕEdSdФ nЕ  cos ndSSd     s s n Е dSEdSЕФ ,  

12 слайд

#13 слайд
Е векторының ағыны кез келген тұйық S жазықтықты қиып өтеді. Кернеулік векторының ағыны

13 слайд

#14 слайд
Кернеулік векторының ағыны 2 0 4 1 R q E   0 2 2 0 4 4 1    q R R q dSEФ s n    s s n Е dSEdSЕФ ,  

14 слайд

#15 слайд
Тұйық және нүктелік q зарядтан тұратын кез келген формадағы жазықтық үшін Е векторы q/ε 0 тең болады, яғни Вакуумдағы электростатикалық өріс үшін Гаусс теоремасы Ағынның таңбасы q зарядының таңбамен сәйкес келеді. КК. Гаусс. Гаусс теоремасы кез келген тұйық жазықтық арқылы өтетін злектр өрісінің кернеулік векторының ағынын анықтайды.   S S nE qdSEdSEФ 0/ 

15 слайд

#16 слайд
Гаусса теоремасын мына түрде жазуға Гаусса теоремасын мына түрде жазуға боладыболады: :     S S V n dVdSESdE . 1 0       n iS S n qdSEdSE 10 1  

16 слайд

#17 слайд
Кейбір вакуумдағы Кейбір вакуумдағы электростатикалық өрістерді электростатикалық өрістерді есептеу үшін Гаусс теоремасын есептеу үшін Гаусс теоремасын қолдану.қолдану.

17 слайд

#18 слайд
Біртекті зарядталған шексіз Біртекті зарядталған шексіз жазықтық өрісі.жазықтық өрісі. 02/ nE E  S q  Sq SEФ Е 2 0 2  S SE  

18 слайд

#19 слайд
21 EEE С   Екі шексіз өзара параллель зарядталған Екі шексіз өзара параллель зарядталған жазықтықтардың өрісіжазықтықтардың өрісі 0/ ВE 21 EEE A   0 21  EEE A 0 21  EEE С 21EEE В   00 21 2 2      EEE В , 2 0 21   EE 

19 слайд

#20 слайд
Біртекті зарядталған сфералық Біртекті зарядталған сфералық беттің өрісі.беттің өрісі. )( 4 1 2 0 Rr r Q E    E 

20 слайд

#21 слайд
r>R кезінде өріс нүктелік зарядтағы заңдылық бойынша г қашықтыққа кемиді. Суретте r-ден тәуелді Е-нің графигі көрсетілген. Егер r'<R болса, онда тұйық жазықтық ішінде заряд болмайды, сондықтан біртекті зарядталған сфералық беттің ішінде электростатикалық өріс болмайды (Е=0).

21 слайд

#22 слайд
Біртекті зарядталған шексіз Біртекті зарядталған шексіз цилиндр өрісі.цилиндр өрісі. Егер r<R, онда тұйық жазықтықта заряд болмайды, сондықтан бұл кезде E=0. r E   0 2 1  )(Rr

22 слайд

#23 слайд
Электростатикалық өріс потенциалдық болып табылады. Электростатикалық өріс күшінің жұмысын q зарядының өрісінің бастапқы және соңғы нүктелеріндегі q 0 нүктелік зарядтың потенциалдық энергиясының айырымы ретінде көрсетуге болады : 1 нүктесінен 2 нүктесіне орын ауыстырған q 0 зарядтың өріс күшінің жұмысы мына түрде де жазыла алады: AA 1212==UU 11- - UU 22==qq 00((φφ 11 - - φφ 22).). . 4 1 4 1 21 2 0 01 0 0 12 UU r qq r qq A  

23 слайд

#24 слайд
яғни бастапқы және соңғы нүктелердегі потенциалдарының айырмасын орын ауыстырған заряд шамасына көбейткенге тең. Электр өрісінің 1 және 2 нүктелерінің потенциалдарының айырмасы бірлік оң зарядтың өріс күшінің әсерінен 1 нүктесінен 2 нүктесіне орын ауыстырғанда істелетін жұмыс шамасымен анықталады.

24 слайд

#25 слайд
Сонымен қатар Сонымен қатар 1 нүктесіне 2 1 нүктесіне 2 нүктесіне электростатикалық өріс нүктесіне электростатикалық өріс күшінің әсерінен орын ауыстырған күшінің әсерінен орын ауыстырған qq 00 зарядтың жұмысы мына түрде зарядтың жұмысы мына түрде беріле алады :беріле алады :   EdqA 012

25 слайд

#26 слайд
Бағытталған электростатикалық өрістің Бағытталған электростатикалық өрістің кернеулік векторының циркуляциясы:кернеулік векторының циркуляциясы:   l Е ldЕЦ 0)(                 l пробlпробl проб Е q q dA q ldF q ld q F Ц 210 ... 111     21  0 Е Ц  E  ld  l

26 слайд

#27 слайд
Электр өріс потенциалы 0 q U  0q A   r q 04 1  

27 слайд

#28 слайд
  2102112  qUUA   EdqA 012   Edqq   0210    2 1 21 Ed qU Ed 21  EdU

28 слайд

#29 слайд
Электр өрісінің кернеулігі мен φ потенциал арасындағы байланыс. Декарттық координат жүйесінде: Егер өріс біртекті және Х осі бойымен бағытталса, онда: gradE                   k z j y i x E    i x E     

29 слайд

#30 слайд
Диэлектриктердің түрлері

30 слайд

#31 слайд

31 слайд

#32 слайд

32 слайд

#33 слайд

33 слайд

#34 слайд
Электр ығысу векторы Диэлектриктегі электростатикалық өріс үшін Гаусс теоремасы

34 слайд

#35 слайд
Екі диэлектріктер ортаның шекарасындағы шартар

35 слайд

#36 слайд

36 слайд

#37 слайд
Электростатикалық өрістегі өткізгіштер

37 слайд

#38 слайд

38 слайд

#39 слайд
Электросыйымдылық

39 слайд

#40 слайд

40 слайд

#41 слайд
КонденсаторКонденсаторларлар жазықжазық ЦилиндрлықЦилиндрлық СфералықСфералық Параллель жалғау:Параллель жалғау: Тізбектеп жалғау:Тізбектеп жалғау:

41 слайд

#42 слайд
Электростатикалық өріс энергиясы 222 22 Cq C q W  S q dx dW F  0 2 2  x S q C q W  0 22 22  222 22 CUqU C q W 

42 слайд

#43 слайд
ДӘРІСТІҢ СОҢЫДӘРІСТІҢ СОҢЫ

43 слайд