Тәрбие сағаты

Күні

Сынып жетекші:

Сынып:

Сабақтың тақырыбы:

«4 ақпан - Дүниежүзілік қауіпсіз интернет күні»

«Цифрлық әлемде қауіпсіз қадам»

Қауіпсіздік сабағы (10 минут)

№ 20-САБАҚ

11- сыныптар:«Адамның жеке шекарасын қорғаудағы негізгі ережелері»

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға интернетте қауіпсіздіктің маңыздылығын түсіндіру.

Цифрлық ортада жеке деректерді қорғау және жауапкершілік мәдениетін қалыптастыру.

Балаларды интернетті қауіпсіз және тиімді пайдалануға үйрету

Қауіпсіздік мақсаты :

Сабақтың мақсаты: жеке шегара туралы түсінік беру, жеке шегараны қорғау ережелерімен таныстыру.

Қауіпсіздік міндеті:

Негізгі міндеттері:

- жеке шегара бұзылуының кең таралған түрлеріне тоқталу;

- адамның жеке шегарасы: психологиялық, физикалық, эмоциялық түрлерін зерттеу;

- адам өзінің жеке шегарасын қалыптастыруда ұстану керек негізгі үш ережені анықтау.

Дәйексөз

«Жасампаздық – бәрімізге өнеге»

Құндылық

Жасампаздық және жаңашылдық

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Мұғалім әрекеті

Оқушы әрекеті

Ресурстар

Сабақтың техникалық құрал-жабдықтары

Ұйымдастыру кезеңі (3 мин)

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен сәлемдесу.

Оқушылар мұғаліммен амандасады,түгенделеді.

Психологиялық ахуа

Компьютер

Сабақ басы (10 мин)

ҚАУІПСІЗДІК САБАҒЫ

№ 10 САБАҚ. «АДАМНЫҢ ЖЕКЕ ШЕГАРАСЫН ҚОРҒАУДЫҢ НЕГІЗГІ ЕРЕЖЕЛЕРІ»

Сабақтың барысы

1. Кіріспе (2 мин)

Жеке шегара әр адамға өзін жайлы ұстау үшін керек. Егер адам өзін жайсыз сезінсе, бұл кейін күйзеліске әкеп соқтыруы мүмкін. Мысалы, бейтаныс адам сізге сүйкеніп тұрса, рұқсатсыз қолыңыздан ұстаса, жаныңызға келіп отырса, көз алмай қарап тұрса немесе телефоныңыздағы хабарламаға көз салып оқып отырса, бұл сізге жайсыздық тудырады. Мұндай қылықтар жеке шегараны бұзуға жатады. Сонымен қатар, эмоциялық шегара деген де болады. Егер бейтаныс адам немесе жақыныңыз сізге ашуланып, дауыс көтерсе, ол да сіздің шегараңызды бұзғанға жатады. Себебі, бұл сізге жайсыздық тудырып тұр.

Жеке шегараны құру басқалардың сіздің өміріңізге араласпауына, өзіңізге сенімді болуыңызға көмектеседі. Бір сөзбен айтқанда, біздің эмоциялық, физикалық қауіпсіздігімізді қамтамасыз етеді. Кейбір адамның санасында «жеке шегара» деген ұғым жоқ. Мысалы, ол біреудің затын рұқсатсыз алады, сұрамайды. Ондай адамдарда жеке шегара бала күннен қалыптаспағандықтан, өзгелердің шегарасынан рұқсатсыз өте береді. Сондықтан өзгелердің де шегарасына құрметпен қарау керек. Есте сақта!

- Ең алдымен, адам өзінің қалауын, қажеттілігін нақты білуі керек.

- Екіншіден, өз шегараларыңа сенімді болу.

- Біреу сізге ұнамайтын қағиданы ұсынса, өз шегараңызды қорғап, бас тарта білуіңіз керек.

- Өз шегараңыздан ұялмауыңыз керек.

Үшіншіден, көмек сұраудан қорықпау қажет.

2. Негізгі бөлім

Жеке шегаралардың түрлері:

Эмоциялық. Олар эмоциялық әл-ауқат пен психиканы қорғауға арналған. Мысалы, жақын адамдар сізбен моральдық тұрғыдан сөйлескенде сізді ренжітеді және сіз олардан бас тартуды сұрайсыз.

Физикалық. Сізге қандай физикалық өзара әрекеттесу ұнамайтынын анықтаңыз. Мысалы, сіз сәлемдесу кезінде басқалармен құшақтасуға ыңғайсызданасыз және сіз мұны жасамауды сұрайсыз.

Жұмыс уақытында. Сіздің лауазымдық міндеттеріңізден тыс жүктемелерді, соның ішінде психологиялық жүктемелерді алмау.

Уақытша. Басқалардың сіздің уақытыңызды теріс пайдалануына жол бермеңіз. Сіз біреуге қазір бос емес екеніңізді айтқан сайын және кейінірек жауап берген сайын осындай шегараларды белгілейсіз.

Материалдық. Оларға сіздің меншігіңізге және жеке кеңістігіңізге қатысты ережелер кіреді. Мысалы, сіз үйде болмаған кезде басқалардың бөлмеңізге кіруіне немесе заттарыңызды алуына қарсысыз.

4. Қорытынды: сабақ тақырыбы бойынша жадынамалар тарату.

Жеке шегараларды қалай құруға болады?

Жеке шегараларды тиімді қорғау үшін келесі бірнеше ережелерді білу қажет:

1. Ең алдымен, түсіну керек: жеке шегараны қорғау – бұл біздің жеке жауапкершілігіміз. Адамдар бізбен өзімізге рұқсат еткендей әрекет етеді.

2. Қарапайым шын жүректен сұрау көбінесе ұзақ уәде пен қысымға қарағанда әлдеқайда тиімді жұмыс істейді. «Мейірімді болып, айқайламаңыз. Маған сенің айқайлағаның ұнамайды».

3. Алдыңғы келісімдерді тыныш еске түсіруге дайын болыңыз. Егер адам бір нәрсені ұмытып кетсе, ашуланбаңыз.

4. Агрессия әрқашан агрессияны тудырады. Егер сізге қарсы ауызша агрессия қолданылса, жанжалға түспеген жақсы.

Рольдік ойын.

Топтағы оқушылар адамның жеке шегаралары бұзылған жағдайлардың мысалдарын сахналайды және оларды қорғау жолдарын көрсетеді.

Пайдалы сілтеме:

https://www.youtube.com/live/H8OH6O90c8o?si=Te-ipkM6n3o2_1jo

Ортасы (30 мин)

Оқушылармен амандасу.

Шаттық шеңбері: Балалар бір-біріне жылы тілектер айтып, сабақты жағымды атмосферада бастайды.

Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру.

Мұғалім сөзі:

1."Интернет – бұл үлкен ақпараттық әлем. Бірақ ол қауіпсіз болуы үшін біз арнайы ережелерді білуіміз қажет."

Интернет – пайдалы, бірақ қауіпсіздік ережелерін сақтамасаң, зиянды болуы мүмкін. Сондықтан әрқашан абай болу керек.

Мұғалім интерактивті тақтада интернеттегі қауіпсіздік туралы түсіндіреді:

Жеке деректерді бөліспеу.

Құпиясөзді құпия ұстау.

Бейтаныс адамдармен сөйлеспеу.

Қауіпсіз сайттарды пайдалану.

Сұрақ-жауап:

Балалардан сұрақтарға жауап алу:

Интернетте қандай қауіптер болуы мүмкін?

Құпиясөзді қалай қорғауға болады?

2. "Дұрыс па, бұрыс па?" ойыны

Мұғалім интернеттегі әрекеттерді атайды, ал оқушылар қол көтеріп, "дұрыс" немесе "бұрыс" деп жауап береді.

Бейтаныс адамдармен сөйлесу.

Ата-ананың рұқсатынсыз суреттерді жүктеу.

Сыйластықпен сөйлесу

"Қауіпсіздік деген не?" сұрағына

3. Топтық жұмыс "Қауіпсіздік постері"

Балалар топтарға бөлінеді. Әр топқа интернеттегі қауіпсіздікке қатысты бір ереже беріледі.

Оқушылар сол ережеге байланысты постер салады және оны қорғап түсіндіреді.

Мысалдар:

"Құпиясөздерді қорғау."

"Жеке деректерді жарияламау."

"Кибербуллингтен сақтану."

Оқушылар тыңдайды

Жеке мәліметтерді қорғау:

 Өз атыңды, мекенжайыңды, телефон нөміріңді және басқа жеке ақпаратты бөтен адамдарға жарияламау.

 Құпиясөздерді ешкімге айтпау.

 Құпиясөздерді қорғау:

 Күрделі құпиясөздерді қолдану (әріптер, сандар және символдарды қосу).

 Құпиясөзді жиі ауыстырып отыру.

 Күдікті сілтемелер мен хаттардан сақтану:

 Бейтаныс адамдардан келген хаттарды ашпау.

 Белгісіз сілтемелерге кірмеу

Соңы

(2 мин)

Балаларға сұрақ:

"Бүгін не үйрендіңдер?"

"Қауіпсіз интернет деген не?"

2. Бағалау:

Мұғалім оқушылардың жұмыстарына баға береді.

Мадақтау сөздері: "Жарайсың!", "Керемет!", "Тамаша түсіндірдің!"

Рефлексия жасайды.

Сабақтан кейін қандай әсер алғанын, не сезінгенін, не ұнағанын айтып, алған әсерімен бөліседі

презентация