11-сынып әдебиет З.Қабдолов "Менің Әуезовім"

Сабақ тақырыбы: З.Қабдолов өмірі мен шығармашылығы. «Менің Әуезовім» романы-эссесі

Сабақтың білімділік мақсаты: жазушының өмірі мен шығармашылығынан жалпы мәлімет беру, қазақ әдебиетінде алатын орны туралы айту, роман-эссенің тақырыбы мен идеясын таныту,өзіндік тұжырым жасауға баулу;

Тәрбиелік мақсаты: жазушы өмірін үлгі ету, адамгершілікке, өз ұлтын сүюге, ұлттың рухани құндылығын сақтауға тәрбиелеу;

Дамытушылық мақсаты: білім алушылардың ізденуіне жол ашу,өз пікірлерін сенімді әрі дәлелді, тұжырымды жеткізе білуге дағдыландыру,сөйлеу мәдениетін жетілдіру,көркем әдебиет оқу, ізденушілік, зерттеушілік қабілеттерін дамыту;

Сабақ көрнекілігі: М.Әуезовті ,З.Қабдолов портреті; жазушы шығармашылығына арналған кітап көрмесі, сызба кестелер

Техникалық құрал: аудиожазбалар, слайдтар.

Сабақ әдісі: «Ашық микрофон», «Миға шабуыл», «Гүлмен тілек», «Дауыстап ойлау» әдісі, «Фишбоун» әдісі, Венн диаграммасы, «Кластер» әдісі , «Микс» жаттығуы

Сабақ түрі:жаңа тақырыпты меңгерту

Пәнаралық байланыс: Қазақстан тарихы

Сабақ барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі

Білім алушыларды «Гүлмен тілек» әдісі бойынша шаттық шеңберін жасап, топқа бөлу.

Гүлдің макетін жасап (топқа жететіндей етіп) оған топтың атын жазамыз.

Топтың аты «Ұстаз», «Шәкірт» және «Жазушы». Оны гүлдің жапырағына не сабағына жазып қою керек. Үш топқа бөлінегеннен кейін топ басшыларын сайлап аламыз.

2. Үй тапсырмасын сұрау

«Ашық микрофон» әдісі арқылы үй тапсырмасы Ә.Нұршайықов «Ақиқат пен аңыз» роман-диалогі арқылы үй тапсырмасын сұрап, қорытындылау.

Білім алушылар бір біріне жауап берген соң мұғалімнің қорытынды сөзі

Жаңа сабақ бастамас бұрын мен сендерге «Миға шабуыл» әдісі бойынша жаңа сабаққа қатысты ой тастайын.

Ұл тәрбиелей отырып, халықты тәрбиелейміз, қыз тәрбиелей отырып, ұлт тәрбиелейміз. 

Мұхтар Әуезов

Кімде-кім қазіргі уақытта ана тілін, өзінің әдебиетін сыйламаса, бағаламаса, оны сауатты, мәдениетті адам деп санауға болмайды.

Мұхтар Әуезов

Алдыңғы жақсы артқы жасқа тәлім айтпаса, ел болғаның қайсы?!

Мұхтар Әуезов

Ұстаздық ету – уақыт ұту емес, өзгенің бақытын аялау, өзіңнің уақытыңды аямау. Бірақ бұған өкінбеу керек. Жер үстінде адам тәрбиелеуден асқан абыройлы іс, ардақты жұмыс жоқ. Ұстаздық – ұлы нәрсе.

Зейнолла Қабдолов

Көп біліп, аз сөйлеген - шешен,
Аз біліп, көп сөйлеген – мылжың. З. Қабдолов

3. Жаңа сабақ: З.Қабдолов өмірі, шығармашылығы. «Менің Әуезовім» романы-эссесі

А) Зейнолла Қабдолов - 1927 жылы 12 желтоқсанда Атырау облысында туған. Орта мектептен кейін екі жыл (1943-1945) өндірісте жұмыс істейді. 1945 жылы қазіргі Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетінің филология факультетіне оқуға түсіп, 1950 жылы үздік дипломмен бітіреді де, осы білім ордасында бүгінге дейін елу жылдан астам үздіксіз білім және ғылым жүмыстарын қатар жүргізіп келеді. Қазақстанның Халық жазушысы, ҚР ҰҒА-ның академигі, филология ғылымының докторы, профессор. Ширек ғасыр бойы ҚазМҰУ-дың әдебиет кафедрасын басқарған, бірнеше жыл "Жұлдыз" журналы мен "Қазақ әдебиеті" газетінің бас редакторы, Қазақстан Жазушылар одағының хатшысы міндеттерін негізгі мамандығымен қоса атқарған, "Ұшқын" (басында "Өмір ұшқыны") және "Жалын" (Бүкілодақтық жүлдеге ие болды, 1972) романдарының, "Адам" (1964), "Сыр" (1975) атты жинақтарына енген әңгіме-очерктері мен Қазақтың М.Әуезов атындағы академиялық және бірнеше облыстық театрлардың сахналарында қойылған "Сөнбейтін от" драмасының авторы. "Менің Әуезовім" романы үшін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығы (1998) берілді. Қазақ және Қырғыз Республикалары ғылымдарының еңбек сіңірген қайраткері. ҚазМҰУ жанындағы филология ғылымының докторы дәрежесін беру жөніндегі тұрақты диссертациялық кеңестің төрағасы. 

Ә

академик

ғалым

Қазақ және Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген ғылым қайраткері

аудармашы

лық

драматург

халық жазушысы

ұстаз

оқулықтар авторы (осы жерде кітап көрмесін таныстырып кетесің)

Зейнолла Қабдолов

Б) Бейнебаян көрсету:

2. «Менің Әуезовім» роман-эссе. 1) Әдебиет теориясы: роман-эссе-кейіпкер туралы толғаныс, ішкі мазмұны сырлы, сыртқы түрі нұрлы шығарма.

2)

Роман-эссенің жанрлық сипаты

Эпикалық суреттеу амалы

Лирикалық суреттеу амалы

Драмалық суреттеу амалы

Автордың ойы мен сезімінен, санасынан тыс тұрған шындық құбылыстар, оқиғалар суреттеледі.

Шындық құбылыстардың, оқиғалардың автордың санасына, ойы мен сезіміне тигізген әсерінен туған күй суреттеледі.

Шындық құбылыстар адамдардың іс-әрекеті түрінде бейнеленеді.

3) Автор а

3) Автор атынан: бірінші жақта баяндалған.

Кейіпкердің өмірлік мақсаты

Ұлттық әдебиет мамандарын даярлау

Ел мүддесін қорғау

Ұлттың рухани құндылықтарын сақтау, байыту

4. Жаңа сабақты пысықтау. Кері байланыс

1. Оқулықпен жұмыс: «Дауыстап ойлау әдісі»

Осы жерде оқушылар кітаппен жұмыс жасайды.

Мұғалім: Сабағымыздың басында тобымызды үш топқа бөлдік. Топ атаулары не үшін «Ұстаз»,«Шәкірт» және «Жазушы» болды. (оқушылар жауап береді). Олай болса қазір кітаптан бүгінгі жаңа сабақты пысықтау мақсатында «Менің Әуезовім» роман-эссесінен шәкірттің ұстазы туралы жазылған монологін тауып оқимыз.Қане қай топ жылдам табады екен.

Білім алушы монологты келістіріп оқиды .

Тыңдалым бойынша білім алушыларға «Ұстаз» тақырыбында ойтолғау жазу тапсырылады

Сергіту сәті: (Тропикалық жаңбыр)

2. Венн диаграммасы

Роман-диалог Роман-эссе

3. Фишбоун әдісі (4 сұрақ-жауап)

Келесі топ астыңғы қанатқа жауап жазады (осы 4сұрақты бір топқа бер келесі топ жауабын іздей берсін)

4) «Микс» жаттығуы:

«Микс» әдісі арқылы идеяларымызды жинақтап, шығармашылық көзқарасымызды білдірейік. Тақтаға түйінді тірек сөздер беріледі. Әр топ өздеріне берілген тапсырманы орындайды.

Тірек сөздер: ғалым, ұстаз, батыр, өмір, шәкірт, білім,ұлт, оқу,ой,ақыл,сөз

Бірінші топ өлең шығару

Екінші топ сурет салу

Үшінші топ ән орындау

5. Қорытынды.

Зейнолла Қабдоловтың «Менің Әуезовім» роман-эссесі – елдің өсер өркеніне халықтың асыл құндылықтарын, қоғамдық сананың тазалығын сақтау, қорғау, келер ұрпаққа кінәратсыз тапсыруды ұсынған интеллектуалдық роман үлгісі.

З.Қабдоловтың ұстазы М.Әуезовтің арманы ұлттық әдебиет мамандарын, ұлт мүддесін қорғау болса, қазіргі таңда Елбасымыздың Абайдың даналығы, Әуезовтің ғұламалығы рухани жаңғырудың бір парасы деп атап кетті.

Дуалы ауыз сөз зергері, ел ағасы З.Қабдолов айтқан өнегелі уағыздар ұлтты елдік пен бірлікке үндейді. Қазақ қауымының рухани өміріне азаматтық пен кісіліктің, кішілік пен зиялылықтың орасан үлгісі бола білген осынау аяулы тұлғаның ардақты бейнесі жүрегімізде мәңгі сақталады

Бағалау.

Бағалау парағы бойынша топтарды бағалау

Үйге тапсырма: З.Қабдолов өмірі мен шығармашылығы бойынша деректер кестесі. «Ұстаз жолы – ұлы жол» атты эссе жазу.