Маңғыстау облысы Ақтау қаласы №10 жалпы орта мектебі КММ

қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі Тураева Дина Абдрашовна

2-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

Тыңдалым

Жел энергиясы әлемде

2015 жылдың басындағы деректер бойынша барлық жел генераторларының қуаты — 369 гигаватт.

2010 жылы әлемнің барлық жел генераторларымен өндірілген электр энергиясының мөлшері — 430 терраватт-сағат (жер шары өндірген электр қуатының 2,5%-ы).

Кей елдер жел энергетикасына ерекше белсенділікпен дамытуда, атап айтқанда Дания жел генераторларының көмегімен барлық электр қуатының 40%-ын өндіреді; Португалия — 23%; Испания — 16%; Ирландия — 14%; Германия — 8%. Ал Қазақстанда — 0,5%.

2010 жылғы деректер бойынша Еуропада жел электр станцияларының 44%-ы шоғырланған, Азияда — 31%, Солтүстік Америкада — 22%.

Артықшылықтары:

• Шикізатты сатып алу-тасымалдаудың, қалдықтарды шығарудың қажеті жоқ;

• Электр қуатын беруші компаниялардан дербестік қамтамасыз етілген;

• Ластаушы қалдықтар жоқ;

• Табиғи ресурстар үнемделеді;

• Отын, электр қуатының шығындары қысқарады;

• Атмосфералық жылулық балансқа әсер етпейді;

• Табиғаттың оттек қорын сақтайды;

• Желдің кинетикалық энергиясын электр қуатына тегін айналдырады.

Кемшіліктері:

• Жел қондырғыларының жұмысы эфир кедергілерін тудырады;

• Пайда болатын шу адамның және жануарлар әлемінің денсаулығына кері әсерін тигізеді;

• Жұмыстың тұрақсыздығы, энергияның берілуі бір қалыпты емес;

• Үлкен аумақты қажет етеді;

• Қымбат.

(158 сөз.)

https://7kun.kz/aza-standa-y-balama-energiya-k-zderi-zhel-energiyasy/

1-2. Мәтінді мұқият 2 рет тыңдап, мәтіндегі мәселе мен шешімін жазыңыз.

[2]

3.Мәтіндегі негізгі ойға сәйкес келетін тұжырымды анықтаңыз.

А) Олар әлеуметтік,экономикалық және экологиялық дамуға әсер етпейді.

В) Кей елдер жел энергетикасына ерекше белсенділікпен дамытуда.

С) Олар әлеуметтік,экономикалық және экологиялық дамуға әсер етеді.

Д) Олар тек қана әлеуметтік дамуға әсер етеді.

[1]

4.Тыңдалым мәтіні мазмұны бойынша 1 «шын» ақпартты белгілеңіз.

[1]

4.Бос орынға қажетті сөзді қойып сөйлемді толықтырыңыз.
/энергиясының, қуатының, генераторының/

Дания жел______________ көмегімен барлық электр қуатының 40%-ын өндіреді.

[1]

Оқылым

Нұр-Сұлтан қаласының көрікті жерлері

 Бәйтерек. «Астана-Бәйтерек» монументі – Нұр-Сұлтан қаласының негізгі көрікті жерлерінің бірі және қаланың басты нышаны болып табылады. Қазақ тілінен аударғанда «Бәйтерек» теректі білдіреді.

Сулы-Жасыл Желекжол – Хан-Шатырдан «Ақ Орда» Президенттің резиденциясына дейін созылған бұл желекжол қызықты қалалық пейзаждарды көру үшін ең әдемі жаяу жүру аймағы болып табылады. Бұрқақтар, өнер туындылары, мейрамханалар, шағын дәмханалар, дүкендер – осының бәрін Сіз осы жерден таба аласыз.

Қазақстанның Ұлттық мұражайы – Орталық Азиядағы ең жас және үлкен мұражай болып табылады. Ұлттық мұраны зерделеу мұражай құрылымы ғылыми-зерттеу институтымен көрсетілген. Сонымен қатар, балалар мұражайы, балалар көркем орталығы, екі көрме залы, жаңғырту шеберханалары, зертханалар, кәсіби қоймалар, оқу залы, конференц-зал, кәдесый киоскілері бар ғылыми кітапхана орналасқан.

«Астана Опера» театры. Есілдің сол жағалауында орналасқан «Астана Опера» театры өзінің салтанатымен таңғалдырады. Ғимараттың ауданы 64 мың шаршы метр. Оның 3000 шаршы метрі сахна аумағын алады. «Астана Опера» өзінің ауқымы үшін ғана емес, сәулет талғампаздығы үшін де әсерлі. Ол әлемдік сәулеттің үздік классикалық дәстүрлерін ескере отырып салынған, сонымен бірге, театр сәулетінде қазақтың ұлттық нақыш бейнеленген. Театрдың Үлкен залы 1250 орындық, ал Камералық зал  – 250 орынға арналған.

(168 сөз)

https://nu.edu.kz/kk/biz-turaly/halyqaralyq-yn

1.Мәтінге тірек болатын сөздерді табыңыз.

А. Мұражай,зертхана,монумент.

В. Отбасы, мемлекет, Отан

С. Дәстүр, салт, тарих

Д. Аңыз, ертегі, әңгіме

[1]

2.Берілген тірек сөздерді суреттермен салыстырыңыз.

[1]

3.Мәтіндерді оқыңыз. Мәтіннің стилдік ерекшелігін азыңыз

_____________________________________

[1]

4.Сөйлемдерді мәтін мазмұны бойынша рет-ретімен орналастырыңыз (1,2,3).

5. Астананың мәдени жерлерін жазыңыз.

[1]

Жазылым

Берілген екі тапсырманың бірін таңдап,эссе жазыңыз.Сөздерді орфографиялық нормаға сай жазып,қосымшаларды дұрыс жалғаңыз,жазба жұмысыңызда есімдік түрлерін,етістік шақтарын,сөйлем соңында қойылатын тыныс белгілерді орынды қолданыңыз.

1.Өлкеміздегі Үстірт қорығы .

2. Экспо - 2017 көрмесі - елдіктің ерен жеңісі.

[10]

Айтылым

Берілген тақырыптардың бірін таңдап,жұбыңызбен диалог құрастырыңыз.(6-8 сөйлем) Диалог құрауда тура және ауыспалы мағыналы сөздерді сұраулы, хабарлы, лепті және бұйрықты сөйлемдердің интонациялық ерекшелігін ескеріңіз.

Ұсынылатын тақырыптар:

1.Энергияны қалай тиімді тұтыну керек?

2.«Қызыл кітаптың» мақсаты қандай?

3.Қазақстан қорықтары.

4.«Астана-мәдениет пен өнер ордасы».

[10]

Тыңдалым

Оқылым

Жазылым

Айтылым