ІІ тоқсан. 3 сынып. Әдебиеттік оқу ТЖБ 1-нұсқа

Күні __________ Оқушының аты-жөні:__________________

Орындау уақыты 40 минут

Тыңдалым және айтылым

Тапсырма

1. Мәтінді мұқият тыңда. Сұрақтарға жауап бер.

Бірде Болаттың үйіне ағасының жолдасы келді. Ол бас киімін үстелдің үстіне қойып жатып:

– Бүгін бір күнімді босқа жоғалттым, - деді. Болат оның сөзіне таңданып қалды. Қонақ кеткен соң ол ағасынан:

– Күнді қалай жоғалтуға болады? Барлық күндер бірдей емес пе?- деп сұрады.

– Уақыты жағынан барлық күндер бірдей, ал жұмысына қарай әртүрлі болады, – деді ағасы. – Адамның ешқандай пайдалы іс жасамаған және кешегі білгенінен басқа ешқандай жаңа нәрсе үйренбеген күні «жоғалған күн» болып саналады.

Содан бері Болат ұйықтар алдында ағасына күні бойы істеген әрекеттерін айтып беретін болды. Сондай-ақ, ол күн сайын:

– Менің күнім жоғалған жоқ па? - деп сұрауды әдетке айналдырды.

(В.А. Осеевадан аударылып, бейімделген)

• Болат қандай сөзді естіп, таң қалды?

• Ағасы «жоғалған күн» дегенді қалай түсіндірді?

• Болат нені әдетке айналдырды?

• Болат күн сайын өзіне қандай сұрақ қоятын? Осы сұрақты өзіңе қой және жауап бер.

[6]

Оқылым

2. Мәтінді түсініп оқы. Мәтін бойынша кестені толтыр.

Көне Отырар

Отырар – Арыс өзенінің оң жақ жиегінде орналасқан көне қала. Көне Отырар арқылы көшпенді қазақтар саудамен шұғылданып, отырықшылықпен танысып, басқа халықтармен қатынаса бастады. Отырар тұрғындары күріш, тары, бидай, мақта, жүзім өсірумен шұғылданды. Қалада жақсы су жүйесі болған.

Отырар қаласы сауда жолдарының ортасында тұрғандықтан оған басқалардың назары көп түскен. Отырарды Қайырхан басқарған әскерлер алты ай бойы моңғолдардан қорғаған. Басып алғаннан кейін жаулар қаланы түгел өртеп жіберген.

Қазір Отырар қаласының орны ғана бар.

• Отырар қаласына басқалардың назары неліктен көп түсетін?

_____________________________________________________________________

• Мәтіннің мазмұны бойынша 1 сұрақ құрастырып жаз.

_____________________________________________________________________

[5]

Жазылым

3. Құрылымы қате берілген мәтіннің негізгі бөліктерін (басы, ортасы, соңы) анықтап, 1,2, 3 сандарымен белгіле. Мәтінді ретке келтіріп жаз. Мәтіннің әр бөлігіне ат қой.

Әкесі Сәкенді осы үлкен пирамиданың қасына суретке түсірді. Ежелгі египеттіктер пирамидаларды үлкен-үлкен тастардан салған екен. Оның ішіне өздерінің басшыларын жерлеген. Оларды «перғауындар» деп атайды. Ең үлкен пирамида Хеопс перғауынға арнап салынған. Оның биіктігі қазіргі заманғы қырық қабатты үйден де биік!

Өткен күзде Сәкен ата-анасымен бірге Египетке демалуға барды. Ол алып пирамидаларды көріп, қатты таңғалды.

1. ___________________________

2. ___________________________

3. ___________________________

[5]

Балл қою кестесі 1-нұсқа

ІІ тоқсан. 3 сынып. Әдебиеттік оқу ТЖБ 2-нұсқа

Күні __________ Оқушының аты-жөні:__________________

Орындау уақыты 40 минут

Тыңдалым және айтылым

1-тапсырма: Тыңдалым және айтылым

М

Отбасы мүшелерінің барлығы жинақылықты, нақтылықты жақсы көреді. Тек Талғат қана ылғи кешігіп жүреді. Әке-шешесі дастарқанға шақырған кезде:

- Қазір, бір минуттан кейін барамын, -деп Талғат кітабын оқи беретін.

Бұл оның әдеттегі жауабы еді. Үнемі осылай болатын: Оны шақырғанда немесе бір нәрсені істеуді өтінген кезде ол: «Бір минут күте тұрыңызшы» деп тостырып қоятын.

Әкесі оған:

- Сен уақытты қадірлеуді қашан үйренесің? –дейтін.

- Бір минут деген көп уақыт па?- деп жауап беретін Талғат.

Бір күні мектепте шаңғы жарысы өтті. Талғат шаңғыны жақсы тебетін. Ол өзінің бірінші болып келетініне сенімді еді. Бірақ бұл жолы жеңімпаз бола алмады. Сыныптасы одан бір минутқа озып келді. Екінші орын алған Талғат үйге көңілсіз қайтты. Жеңіліп қалғанын айтқан кезде, әкесі жымиып: - Қалай, балам, бір минут деген көп уақыт па екен?, - деді.

Бір минуттың қаншалықты маңызды екенін Талғат сонда ғана түсінді.

• Талғат қандай сөзді айтуды әдетке айналдырды?

• Әкесі қандай ескерту жасады?

• Талғаттың жеңіліске ұшырауының себебі неде?

• Талғат нені түсінді?

[6]

2-тапсырма Оқылым

Мәтінді түсініп оқы. Мәтін бойынша кестені толтыр.

Отырар VIIІ ғасырдың басынан Фараб аймағымен белгілі болған. Қала ІХ ғасырдың өзінде-ақ ірі қала болған. Кейбір зерттеушілердің пікірінше, қалада сол кезде әлемдегі аса ірі кітапхана және көптеген мешіт-медреселер болған. 1219 жылы Отырарға моңғолдар шауып, қала қиратылып, тұрғындары қырғынға ұшырайды. Қазіргі уақытта Отырар бесбұрыш тәріздес төбе болып көрінеді.

• Отырар немен белгілі болған?

__________________________________________________________________

• Мәтіннің мазмұны бойынша 1 сұрақ құрастырып жаз.

____________________________________________________________________________________________________________________________________

[5]

3-тапсырма Жазылым

Құрылымы қате берілген мәтіннің негізгі бөліктерін (басы, ортасы, соңы) анықтап, 1,2, 3 сандарымен белгіле. Мәтінді ретке келтіріп жаз. Мәтіннің әр бөлігіне ат қой.

Ағасы Мирасты мұз айдында коньки тебуге үйретті. Медеу спорт кешені жасанды мұз айдыны бар дүние жүзіндегі ең ірі спорт кешені. Алматы қаласынан 18 км жерде, Кіші Алматы шатқалында орналасқан. Мұнда 170 әлемдік рекорд жасалған. Сенбі, жексенбі күндері Медеу мұз айдыны 9 мыңға жуық әуесқой конькишіні қабылдай алады. Мирас қысқы демалыста ағасымен Медеу спорт кешеніне келді.

1. ________________________________________________________

2. ________________________________________________________

3. ________________________________________________________

[3]

Балл қою кестесі 2-нұсқа