«ИНДУСТРИАЛДЫ ТЕХНИКАЛЫҚ КОЛЛЕДЖ» МКҚК

САПА МЕНЕДЖМЕНТ ЖҮЙЕСІ

Ашық сабақ

Ү 35 7 – ҮК

4 басылым

16 парақтың 1 беті

Топ

АЭ24-32к

Сабақтың өтілген күні

13.02.2026

Уақыты

(мин.)

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

65

70

7 5

80

85

9 0

№ элементтің

І

II

ІІІ

ІV

V

Сабақтың тақырыбы:

№2.Зертханалық жұмыс Генератордың ақаулары.

Сабақ барысында қол жеткізілетін оқытудың мақсаттары

Студенттерге автомобиль генераторының жиі кездесетін ақауларын анықтау жолдарын үйрету, бұзылу себептерін талдау және тәжірибелік дағдыларын қалыптастыру.

Білімгерлерден күтілетін оқыту нәтижесі

1. Генератордың негізгі ақау түрлерін атайды.

2. Әрбір ақаудың пайда болу себебі мен белгілерін түсіндіреді.

3. Генераторды бөлшектеу кезінде ақауды тәжірибе жүзінде анықтайды.

Сабақты өткізу түрі:

Зертханалық сабақ

Сабақтың көрнекілігі ТОҚ.

Лекция, плакаттар, дербес компьютер, мультимедиялық проектор, интербелсенді тақта, презентация, автомобиль генераторы, мультиметр, құрал-саймандар жиынтығы.

Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Яковлев В.Ф. «Жеңіл автомобиль құрылысы бойынша оқулық»

2. Михайловский Е.В. «Автомобиль құрылғысы».

Таратпа материалдар:

Оқулықтар, кеспе қағаздар, сұлбалар, тест материалдары.

САБАҚТЫҢ БАРЫСЫ

I. Ұйымдастыру бөлімі:

а) Топтың сабаққа қатысуын тексеру.

б) Білім алушылардың киім үлгісіне назар аудару, құрал-жабдықтарын тексеру, қауіпсіздік техникасын еске салу.

в) Сабақтың мақсатын, тақырыбын және жоспарын түсіндіру. Студенттердің қатысуын тексеру, арнайы киім және құралдарды тексеру.

II. Өтілген оқу материалын қайталау:

1. Генератордың негізгі ақауларына қандай жағдайлар жатады?

2. Белдік үзіліп кетсе немесе бос болса, генератор жұмысына қалай әсер етеді?

3. Щеткалардың тозуы қандай белгілер арқылы анықталады?

III. Жаңа сабақты түсіндіру:

Автомобиль генераторының ақаулары

Автомобильдің электр жүйесінің дұрыс жұмыс істеуі генераторға тікелей байланысты. Генератор істен шықса, аккумулятор зарядталмайды, жарық шамдары әлсірейді және көлік тоқтап қалуы мүмкін.

1. Генератордың негізгі ақаулары

1) Белдіктің үзілуі немесе босап кетуі

Белгілері: аккумулятор шамы жанады, қуат берілмейді.
Себебі: белдік тозуы немесе дұрыс тартылмауы.

1-сурет. Генератор белдігі

2) Щеткалардың тозуы

Белгілері: кернеу төмендейді, генератор үзіліспен жұмыс істейді.

2-сурет. Генератор щеткалары

3) Реле-регулятордың істен шығуы

Белгілері: кернеу тым жоғары немесе төмен болады.
Аккумулятор қызып кетуі мүмкін.

3-сурет. Кернеу реттегіш (реле-регулятор)

4) Диодты көпірдің бұзылуы

Белгілері: шамдар әлсіз жанады, кернеу тұрақсыз.

4-сурет. Диодты көпір

5) Подшипниктің тозуы

Белгілері: шу, сықыр, діріл пайда болады.

5-сурет. Генератор подшипнигі

2. Генераторды тексеру әдістері

1. Көрнекі тексеру

2. Мультиметрмен кернеуді өлшеу (норма: 13,8–14,5 В)

3. Бөлшектеу арқылы тексеру

Тәжірибелік бөлім

1-кезең: Генераторды бөлшектеу

• Қауіпсіздік сақтау

• Қақпағын ашу

• Ротор, статор, щетка, диодты ажырату

6- сурет . Генераторды бөлшектеу процесі

7- сурет . Ашық сабақтын көріністер

2-кезең: Ақауды анықтау

• Щетканы тексеру

• Подшипникті айналдыру

• Диодты мультиметрмен тексеру

• Белдіктің жағдайын тексеру

Студенттер анықталған ақауды дәптерге жазады.

5. Ойын кезеңі

Ойын атауы: «Генератор детективтері»

Ойын шарты:

• Студенттер 2 топқа бөлінеді

• Генератор бөлшектері аралас түрде беріледі

• Әр топ:

Бөлшектің атауын айтады

Қызметін түсіндіреді

Қандай ақауға әкелетінін айтады

Жеңімпаз топ: «Үздік генератор шебері»

Ашық сабақ барысы

Сабақты қорытындылады.

Генератор — автомобильдің электр жүйесінің негізгі бөлігі. Оның ақауларын уақытында анықтау көліктің сенімді жұмысын қамтамасыз етеді. Зертханалық сабақ барысында студенттер теориялық білімдерін тәжірибемен ұштастырып, нақты ақауларды анықтауды үйренді.

Кері байланыс жасалынды.

ӨТІЛГЕН ОҚУ МАТЕРИАЛЫН БЕКІТУ

IV. Бағалау критерийлері

Студенттерге оқытылған материалды меңгеруін келесі сұрақтар бойынша тексеру:

1. Реле-регулятор істен шықса не болады?

2. Диод бұзылса қандай белгі байқалады?

3. Подшипник тозса не естіледі?

Студенттердің жаңа материалды дұрыс түсінгендігі жөнінде бір-біріне сұрақтар қою.

Қорытынды жасау, журналға баға қою

ҮЙ ТАПСЫРМАСЫ

V. Қорытынды

Жаңа сабақты конспект бойынша, сондай-ақ негізгі және қосымша әдебиет бойынша бекіту.