Бөлім:

«Қозғалыс. Биофизика»

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы: 8 «а,б»

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Бұлшықет ұлпаларының құрылысы мен қызметі (бірыңғай салалы, көлденең жолақты қаңқа, көлденең жолақты жүрек). §35.Бұлшық ет ұлпаларының құрылысы мен қызметі. Адам денесінің бұлшық еттерін жіктеу.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

8.1.6.5 – бұлшық ет ұлпасының түрлері мен олардың қызметтерін сипаттау;

Сабақтың мақсаты:

бұлшық ет ұлпасының түрлері мен олардың қызметтерін сипаттайды;

Сабақ кезеңі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Бұрынғы білімін еске түсіру

Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау.

«Құпия сөз» әдісі

Мақсаты: Оқушыларды буынның құрылысы мен қызметін түсінуге, ақпаратты жинақтап, оны нақты әрі қысқаша жеткізуге үйрету.

Тапсырма: Оқушыларға буынның құрылысы мен қызметі туралы түсінік алу үшін құпия сөздер беріледі. Олардың міндеті — осы сөздерді пайдаланып, қысқаша түсініктеме немесе қорытынды ұсыну.

Құпия сөздер:

Буын: «Қозғалыс»

Қуыс: «Қабық»

Буын сұйықтығы: «Смайттық»

Лигамент: «Қосылыс»

Буын қапшығы: «Қорғаныс»

Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды.

Оқушылар үй жұмысы бойынша өткен білімдерін еске түсіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауап:

«Буынның құрылымы оның қозғалғыштығын қамтамасыз етеді, буын сұйықтығы сүйектердің сырғуын жеңілдетіп, қуыс арқылы олардың қозғалысын қолдайды. Лигаменттер сүйектерді байланыстырып, буын қапшығы оларды қорғап, тұрақтылығын сақтайды.»

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Оқушылардың назарын аудару

«Шынайы жағдай» әдісі

Мақсаты:

Оқушылардың шынайы өмірдегі мәселелерді шешу дағдыларын дамыту арқылы функционалдық сауаттылығын арттыру.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді.

Дескриптор:

Жүрек пен бұлшықеттер арасындағы байланысты түсіндіру (1 балл)

Бұлшықеттердің оттегіні пайдалану процесі нақты сипатталған (1 балл)

Интерактивті панель

Презентация

Жұмыс дәптерлері

Үлестірме парақтар

Сабақтың мақсатын таныстыру

8.1.6.5 – бұлшық ет ұлпасының түрлері мен олардың қызметтерін сипаттау;

(Көрнекілік үшін)

Дәйек сөз немесе цитата:

«Бұлшықеттер — денеміздің қозғалысы мен тірегін қамтамасыз ететін күш.»

«Қызықты деректер»

- Тақырыпқа байланысты қызықты фактілер, оқиғалар немесе нақты өмірден алынған мысалдар оқушылардың назарын аударуға көмектеседі және олардың материалды жақсырақ есте сақтауына ықпал етеді.

Бұлшықеттердің жалпы саны: Адам денесінде шамамен 600 бұлшықет бар.

Көлденең жолақты қаңқа бұлшықеттері: Бұлшықеттердің бұл түрі дененің қимылын басқарады және адамның еркімен қозғалады.

Жүрек бұлшықетінің ерекшелігі: Жүрек бұлшықеті автоматты түрде жұмыс істейді және өздігінен жиырылу қабілетіне ие.

Бірыңғай салалы бұлшықеттер: Ішкі органдардың қабырғаларында орналасқан бұлшықеттер автоматты түрде қозғалады, мысалы, асқазан мен ішек.

Бұлшықет күшінің берілуі: Бұлшықеттер өз жұмысын орындаған сайын энергия бөледі, бұл қозғалысты қамтамасыз етеді.

Кілт сөздер (жұп/топ бөлу үшін):

Көлденең жолақты бұлшық еттер

Жүрек бұлшық еті

Біріңғай салалы бұлшықеттер

Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж

Құндылық:

«жасампаздық және жаңашылдық»

Теориялық білім: Бұлшықет ұлпаларының құрылысы мен қызметі, оның ішінде бірыңғай салалы, көлденең жолақты қаңқа және жүрек бұлшықеттерін білу.

Практикалық дағдылар: Бұлшықет ұлпаларының құрылымын зерттеу және олардың қызметін бақылау әдістерін меңгеру.

Функционалдық сауаттылық: Бұлшықеттердің жұмысын түсініп, адам денесіндегі бұлшықет типтерінің атқаратын қызметін бағалау.

Сабақтың оқу мақсатымен байланысты басты құндылықтармен танысады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты таныстыру

«Мәселелі оқыту әдісі»

Мақсаты:

Оқушыларды нақты өмірлік жағдайлармен таныстырып, жаңа тақырыпты олардың бұрыннан бар білімімен байланыстыру.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

Ньютонның екінші заңын дұрыс түсіндіру (1 балл)

Дұрыс жауапты таңдау және дәлелдеу (1 балл)

Интерактивті панель, презентация

Оқушыларға бағыт бағдар беру

«Шығармашылық шешім» әдісі

Мақсаты:

Оқушылардың күрделі мәселелерді шығармашылық тұрғыдан шешу дағдыларын дамыту, оларды өз ойларын жүйелі түрде жеткізуге үйрету арқылы функционалдық сауаттылықты арттыру.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

Ішек жүйесі мен жүрек арасындағы химиялық процестерді түсіндіру (1 балл)

Глюкозаның қанға өту процесін және қанға өткенде энергия бөлінуін анықтау (1 балл)

Интерактивті панель, презентация

Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж

Практикалық тапсырмалар беру.

«Практикалық зерттеу» әдісі

Мақсаты:

Оқушылардың ғылыми зерттеу дағдыларын дамыту, олардың тәжірибелік мәселелерді зерттеу және шешу жолдарын табуға бағыттау, функционалдық сауаттылықты арттыру.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

Тәжірибенің мақсатын анықтау (1 балл)

Зерттеу әдісін дұрыс түсіндіру (1 балл)

Интерактивті панель

Презентация

Бағалау

«Шешім іздеу» әдісі

Мақсаты:

Оқушылардың күнделікті өмірде кездесетін мәселелерді шешу үшін ғылыми білім мен дағдыларды қолдану арқылы функционалдық сауаттылықты дамыту, мәселені талдау, шешімдер қабылдау және олардың нәтижелерін бағалауға үйрету.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

Жүрек пен бұлшықеттердің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін алдын алу шараларын түсіндіру (1 балл)

Әрбір шараның маңыздылығын сипаттау (1 балл)

Интерактивті панель, презентация

Сабақтың соңы

Кері байланыс беру

«Бұлшық ет ұлпалары туралы 3 сөз»

Мақсаты: Оқушылардың бұлшық ет ұлпалары туралы алған білімдерін бағалау.

Оқушылар бұлшық ет ұлпаларының әр түрін 3 негізгі сөзбен сипаттап, олардың қызметін түсіндіреді.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель

Презентация

Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру

Шығармашылық жұмыс.

§35.Бұлшық ет ұлпаларының құрылысы мен қызметі. Адам денесінің бұлшық еттерін жіктеу.

Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж

Оқушының аты-жөні:

Сыныбы:

§35. Бұлшық ет ұлпаларының құрылысы мен қызметі. Адам денесінің бұлшық еттерін жіктеу.

8.1.6.5 - бұлшық ет ұлпасының түрлері мен олардың қызметтерін сипаттау;

«Шынайы жағдай» әдісі

1. Сұрақ:

Жүрек пен бұлшықеттердің өзара байланысы туралы түсінік беріңіз. Жүрек қанға оттегін жеткізіп, бұлшықеттер оны пайдаланып қимылдайды. Осы процессті сипаттаңыз.

Дескриптор:

Жүрек пен бұлшықеттер арасындағы байланысты түсіндіру (1 балл)

Бұлшықеттердің оттегіні пайдалану процесі нақты сипатталған (1 балл)

«Мәселелі оқыту әдісі»

2. Сұрақ:

Сүйектер мен бұлшықеттердің әрекеттесуіндегі физикалық заңдар туралы айтыңыз.

A) Ньютонның бірінші заңы

B) Ньютонның екінші заңы

C) Ньютонның үшінші заңы

D) Архимед заңы

Дескриптор:

Ньютонның екінші заңын дұрыс түсіндіру (1 балл)

Дұрыс жауапты таңдау және дәлелдеу (1 балл)

«Шығармашылық шешім» әдісі

3. Сұрақ: Сұрақ:

Ішек жүйесі мен жүрек арасындағы химиялық процестерді түсіндіріңіз.

Есеп:

Ішек арқылы сіңірілген 100 мл глюкоза қанға өткенде қанша калория энергия бөледі?

Дескриптор:

Ішек жүйесі мен жүрек арасындағы химиялық процестерді түсіндіру (1 балл)

Глюкозаның қанға өту процесін және қанға өткенде энергия бөлінуін анықтау (1 балл)

«Практикалық зерттеу» әдісі

4. Сұрақ:

Жүрек пен бұлшықеттердің өзара әрекеттесу процесін зерттеу үшін тәжірибе жүргізу.

Есеп:

Жүректің қан айдау жылдамдығын және бұлшықеттердің осы қанмен қамтамасыз етілген оттегіні қалай пайдаланатынын зерттеу үшін эксперимент өткізіңіз. Эксперимент барысында жүрек пен бұлшықеттер арасындағы байланыс пен энергия тұтынуын зерттеу әдістерін қарастырыңыз.

Дескриптор:

Тәжірибенің мақсатын анықтау (1 балл)

Зерттеу әдісін дұрыс түсіндіру (1 балл)

«Шешім іздеу» әдісі

5. Сұрақ:

Жүрек пен бұлшықеттердің дұрыс жұмыс істеуі үшін қандай алдын алу шаралары қабылдау керек?

Дескриптор:

Жүрек пен бұлшықеттердің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін алдын алу шараларын түсіндіру (1 балл)

Әрбір шараның маңыздылығын сипаттау (1 балл)

Контекст. Суретте жүрек, бұлшықеттер, сүйектер және ішек жүйесінің құрылымы көрсетілген. Бұл әрбір жүйе ағзаның қызметін атқаруға маңызды. Жүрек қанды айдап, барлық мүшелерге оттегі мен қоректік заттарды жеткізеді. Бұлшықеттер денені қозғайды, сүйектер ағзаға тірек болады, ал ішек жүйесі тағамды қорытып, денеге қажетті қоректік заттарды сіңіреді. Әр жүйе бір-бірімен тығыз байланыста жұмыс істейді.

1. Жауабы. Жүрек қан арқылы оттегін өкпеден алады және оны дененің әртүрлі бөліктеріне тасымалдайды. Бұлшықеттер осы оттегін пайдаланып, қимылдарды жүзеге асырады. Бұл процесс жүректің соғуы мен қан айналымының тұрақты болуын қамтамасыз етеді, соның нәтижесінде бұлшықеттер тиімді жұмыс істейді.

2.Жауабы: Ньютонның екінші заңы, өйткені бұлшықеттер мен сүйектердің әрекеттесуі күштің туындауы мен оның ағзаға әсерін анықтайды, яғни күштің әсерінен сүйектер қозғалады.

3.Жауабы: 1 грамм глюкоза шамамен 4 калория энергия береді, ал 100 мл глюкоза шамамен 100 граммды құрайды. 100 грамм глюкоза 400 калория энергия бөледі. Бұл энергия жүрекке және басқа мүшелерге жеткізіледі.

4.Жауабы. Жүрек пен бұлшықеттердің өзара әрекеттесуін зерттеу үшін оқушылар қанның жүректен бұлшықеттерге тасымалдану процесін эксперимент ретінде модельдеуі керек. Олар жүрек жұмысын зерттеу үшін қан айналымының жылдамдығын өлшей алады, ал бұлшықеттердің оттегі мен қоректік заттарды пайдалануын зерттеу үшін жаттығу жасатып, қан құрамындағы оттегі деңгейін өлшеуге болады. Бұл тәжірибе жүрек пен бұлшықеттердің арасында қалай энергия алмасып, физикалық белсенділік кезінде бұл процестердің қалай жүзеге асатынын түсінуге мүмкіндік береді.

5.Жауабы. Дұрыс тамақтану, үнемі физикалық жаттығулар жасау және жүрек пен бұлшықеттердің жұмысын жақсартатын жаттығуларды орындау арқылы олардың тиімді қызметін қамтамасыз етуге болады. Сонымен қатар, жүрек-қантамыр жүйесінің сау болуына арнайы медициналық тексерулер қажет.