5 асық

Тақырып бойынша 11 материал табылды

5 асық

Материал туралы қысқаша түсінік
Асық ойыны туралы қысқаша: • Маңызы: Қазақтың ежелгі ұлттық ойыны. Ол баланы мергендікке, ептілікке және жылдам ойлауға баулиды. • Негізгі құралы: Сақа — асықтың ең үлкені әрі салмақтысы. Ойынды ұту үшін сақаның орны ерекше. • Асықтың 4 қалпы: 1. Алшы — ең жоғары, жеңісті қалып. 2. Тәйке — алшыға қарама-қарсы жағы. 3. Бүк — асықтың дөңес жағы. 4. Шік — асықтың шұңғыл жағы. • Танымал түрлері: • Асық ату (мергендікке); • Хан талапай (жылдамдыққа); • Бес асық (ептілікке). • Халықаралық деңгей: 2017 жылдан бастап ЮНЕСКО-ның мәдени мұралар тізіміне енген.
Материалдың қысқаша нұсқасы

Асық ойыны — қазақ халқының көнеден келе жатқан, ұлттық болмысымыздың ажырамас бөлігі саналатын мұрасы. Бұл тек балалардың ермегі емес, сонымен қатар ептілікке, мергендікке және стратегиялық ойлауға баулитын мектеп.

Төменде асық ойыны мен оның маңызы туралы 5 қысқаша мақала ұсынылған:

1. Асық ойыны — ұлттық спорттың негізі

Асық ату — қазақтың дәстүрлі ойындарының ішіндегі ең кең таралған түрі. Ол баланы жастайынан мергендікке, қырағылыққа және шыдамдылыққа тәрбиелейді. Ойын барысында баланың көз ілмегі (глазомер) дамып, бұлшықеттері нығаяды. Бүгінде асық ату ресми спорт түрі ретінде танылып, республикалық деңгейде жарыстар өткізіліп жүр.

2. Сақаның маңызы мен киесі

Асық ойынындағы ең басты құрал — сақа. Сақа әдетте ірі қара малдың немесе арқардың асығынан таңдап алынады. Оны салмақты әрі мықты болуы үшін қорғасынмен толтырып, сыртын бояп баптайды. Халық арасында «Қой асығы демеңіз, қолайыңа жақса сақа тұт» деген мәтел бекер айтылмаған. Бұл әр нәрсенің сыртқы түріне емес, оның пайдасы мен сапасына қарау керектігін меңзейді.

3. Асық және бала тәрбиесі

Асық ойыны баланың мінезін қалыптастыруда үлкен рөл атқарады. Ойын барысында бала жеңіске жетуді, жеңілісті қабылдауды және әділдікті үйренеді. Топпен ойнау арқылы қатарластарымен қарым-қатынас орнатуды, бір-біріне құрмет көрсетуді меңгереді. Бұл — қазіргі гаджеттерге тәуелді заманда баланың қимыл-қозғалысын арттырудың таптырмас жолы.

4. Асықтың атаулары мен қалыптары

Асықтың түскен қалпына қарай төрт негізгі атауы бар:

• Алшы — асықтың тәйкесіне қарама-қарсы, етпетінен түскен түрі (ең жоғары дәреже).

• Тәйке — асықтың алшысына қарама-қарсы түскен түрі.

• Бүк — асықтың дөңес жағының жоғары қарап түсуі.

• Шік — асықтың шұңғыл жағының жоғары қарап түсуі.

Бұл атаулар қазақтың ауыз әдебиетінде сәттілік пен бақ-дәулеттің нышаны ретінде жиі қолданылады.

5. Асық — ЮНЕСКО мұрасы

2017 жылы қазақтың асық ату ойыны ЮНЕСКО-ның адамзаттың материалдық емес мәдени мұраларының тізіміне енді. Бұл — біздің ұлттық құндылығымыздың әлемдік деңгейде мойындалуы. Асық ойынын сақтап қалу және оны келесі ұрпаққа жеткізу — әрбір

Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
13.03.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Жариялаған:
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі