6-сыныпқа арналған Қазақ әдебиетінен аңыздар, ертегілер және әңгімелер жинағы әдістемелік материалдар

Аңыз: Жиренше шешен мен хан

Бірде хан Жиренше шешенді сынамақ болып: «Жиренше, маған осы дүниеде не тәтті, не ащы екенін айт!» – деп сұрапты.
Жиренше ойланып: «Хан ием, бұл дүниеде ең тәтті де, ең ащы да – тіл», – деп жауап беріпті.
Хан таңғалып: «Неге олай?» – деп сұрағанда, Жиренше: «Тіл жақсы сөз сөйлесе, адамды жақындатады, жаман сөз сөйлесе, араздастырады» – депті.
Содан бері «тіл – тәтті де, ащы да» деген сөз халық арасында кең тараған екен.

Тапсырмалар

1. 1-тапсырма: Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіз:

• 1. Хан Жиреншеден не сұрады?

• 2. Жиренше шешеннің жауабы қандай болды?

• 3. Бұл аңыз қандай ой салады?

Ертегі: Қаңбақ шал

Баяғыда бір шал болыпты. Ол өте жеңіл екен, жел тұрса, домалап кетеді. Сол үшін оны жұрт «Қаңбақ шал» деп атап кетіпті.
Бір күні Қаңбақ шал жолға шығып, бірнеше дәумен кездеседі. Олар шалдың кішкентайлығын мазақ етеді. Бірақ шал айласын асырып,
дәулерді жеңіп кетеді. Осылайша, өзінің ақылдылығымен қиындықтарды еңсереді.

Тапсырмалар

2. 1-тапсырма: Ертегі мазмұны бойынша сурет салып келіңіз.

3. 2-тапсырма: «Қаңбақ шалдың айласы» тақырыбында қысқа әңгіме жазыңыз.

Әңгіме: Бейімбет Майлин – «Шұғаның белгісі»

Бұл – қазақтың тұңғыш романтикалық шығармаларының бірі. Шығармада Шұға есімді арудың тағдыры баяндалады. Ол өте көрікті, ақылды қыз еді.
Бірақ қоғамдағы теңсіздіктің кесірінен сүйгенімен қосыла алмай, қайғылы тағдырға душар болады.

Тапсырмалар

4. 1-тапсырма: Шұғаның басынан өткен жағдайды сипаттап беріңіз.

5. 2-тапсырма: Егер сіз Шұғаға көмектесе алатын болсаңыз, не істер едіңіз?