І
нұсқа
1
тапсырма: тест
1.Шыңғыс
ханның өмір сүрген жылдарын атаңыз.
А)
1155-1227; В) 1185-1206;
С) 1167-1227
2.
Моңғол мемлекетінің негізгі заңы:
А)
Салиқалы шындық; В) Жасақ;
С) Құпиялық аңыз.
3.
Моңғол әскерінің бөлінісжүйесін
атаңыз:
А)
ондық-жүздік-мыңдық-түмен (мыңдық)
В) жүздік-мыңдық-ондық
С)
түмен-жүздік-ондық.
4.
Моңғол жері бөлінді:
А)
оң қанат; В) орталық қанат;
С) оң және сол қанат
5.
Шыңғысхан ұрпақтарының жалпы империялық
жиналысы қалай аталды?
А)
құрылтай В) жасақ С)
мәжіліс
2
тапсырма: көп нүктенің орнына тиісті
сөздерді қойып, дәптерге жаз.
Біртұтас
монғол мемлекетінің құрылуы
............................. атымен байланысты.
Монғол
әскерінің негізгі түрі
...........................әскер болатын.
«Яса»
(«Жасақ») бойынша дінбасылары мен
діни қауым өкілдері ......................
төлемдерінен босатылды.
Бала
......... жасқа толғанда қолына алғашқы
садағын ұстаған.
1229
ж. құрылтай өткізіліп, Шыңғысханның
үшінші ұлы ..................... хан болып
сайланды.
3.
Мәтінді оқыңыз. Моңғолдардың жеңістерінің
саяси, экономикалық, әлеуметтік және
әскери себептерін белгілеңіз.
Моңғол
әскерлерінің жеңуінің бір себебі
олардың мықты ұйымдасқан және тактикалық
жағынан мықты болуында. Моңғол әскерлері
қатал тәртіп ұстанғандықтан әлемдегі
ең мықты әскер болып саналды. Моңғол
әскері толығымен атты әскерден құрылған
болатын, сол себепті ұзақ қашықтыққа
төзімді болған және маневрлі
(маневренное) болған. Моңғолдың негізгі
қаруы бірнеше қорамсағы бар жебелер
және мықты садақ. Қарсылас ара-қашықтықта
атысты, содан кейін керек кезде шайқасқа
әскерлердің таңдалған бөлшектері
шықты. Моңғолдардың кеңінен қолданған
әскери әдістердің бірі – жалған қашу,
қоршауға алу және флангтік (фланговый)
айналып өту. Моңғолдар Қытайдан қоршау
қаруларын алған, бұл қарулармен олар
ірі қамалдарды жаулап алған. Жаулап
алынған халықтар жиі-жиі моңғолдарға
әскер беріп отырған. Әскери жорықтар
алдында моңғолдар жаулап алатын елге
барлаушылар жіберіп отырған. Моңғолдар
оларға қарсылық көрсеткендерді аямай,
тез арада көзін жойып отырған. «Бөліп
ал да билей бер» саясатын ұстанған
моңғолдар қарсы шыққан мемлекеттер
әскерлерлерін жан-жаққа шашыруға
тырысқан. Осындай стратегияны қолданып
моңғолдар Русті жеңген. Осы стратегияға
сүйене отырып, моңғолдар ұзақ уақыт
бойы жаулап алған жерлерді өз
ықпалдылығын сақтаған. Орыс князьдықтардың
саяси бытыраңқылығы моңғолдарға
оларды тез жеңуге өз көмегін тигізді.
Саяси
себеп
|
Экономикалық
себеп
|
Әлеуметтік
себеп
|
Әскери
себеп
|
|
|
|
|
7
сынып. «Моңғолдар» ортақ тақырыптар
бойынша жиынтық бағалау
ІІ
нұсқа
1
тапсырма: тест
1.Темужіңді
«Шыңғысхан» деген атпен ұлы хан етіп
көтерді?
А)
1206 ж. В) 1209 ж. С)
1212 ж.
2.
«Яса» («Жасақ») заңының қанша үзіндісі
күні бүгінге дейін жеткен?
А)
65 В) 36 С)
63
3.
Әскери борышын өтеуге міндетті?
А)16-59
жасқа дейінгі адам В) 15-50 жасқа
дейінгі адам
С)
15-60 жасқа дейінгі адам
4.
Монғол мемлекетіндегі ең жоғарғы
әмірші?
А)
қаған В) император
С) ұлы хан
5.
Шыңғысханның неше ұлы болды?
А)
5 В) 4 С) 6
2
тапсырма: көп нүктенің орнына тиісті
сөздерді қойып, дәптерге жаз.
«Яса»
(«Жасақ») заңын зертеуші ғалымдар
............... бөлімнен тұрған деп болжайды.
Монғолдардың
негізгі қаруы ...................... еді.
Монғолдар
балаларын ....... жастан бастап атқа
отырғызған.
Ханның
бұйрықтарын ..................... елдің
түкпір- түкпіріне тез жеткізіп
отырды.
Монғолдардың
батысқа жорығын Жошының баласы
............ басқарды.
3.
Мәтінді оқыңыз. Моңғолдардың
жеңістерінің саяси, экономикалық,
әлеуметтік және әскери себептерін
белгілеңіз.
Моңғол
әскерлерінің жеңуінің бір себебі
олардың мықты ұйымдасқан және
тактикалық жағынан мықты болуында.
Моңғол әскерлері қатал тәртіп
ұстанғандықтан әлемдегі ең мықты
әскер болып саналды. Моңғол әскері
толығымен атты әскерден құрылған
болатын, сол себепті ұзақ қашықтыққа
төзімді болған және маневрлі
(маневренное) болған. Моңғолдың
негізгі қаруы бірнеше қорамсағы бар
жебелер және мықты садақ. Қарсылас
ара-қашықтықта атысты, содан кейін
керек кезде шайқасқа әскерлердің
таңдалған бөлшектері шықты.
Моңғолдардың кеңінен қолданған
әскери әдістердің бірі – жалған
қашу, қоршауға алу және флангтік
(фланговый) айналып өту. Моңғолдар
Қытайдан қоршау қаруларын алған,
бұл қарулармен олар ірі қамалдарды
жаулап алған. Жаулап алынған халықтар
жиі-жиі моңғолдарға әскер беріп
отырған. Әскери жорықтар алдында
моңғолдар жаулап алатын елге
барлаушылар жіберіп отырған. Моңғолдар
оларға қарсылық көрсеткендерді
аямай, тез арада көзін жойып отырған.
«Бөліп ал да билей бер» саясатын
ұстанған моңғолдар қарсы шыққан
мемлекеттер әскерлерлерін жан-жаққа
шашыруға тырысқан. Осындай стратегияны
қолданып моңғолдар Русті жеңген.
Осы стратегияға сүйене отырып,
моңғолдар ұзақ уақыт бойы жаулап
алған жерлерді өз ықпалдылығын
сақтаған. Орыс князьдықтардың саяси
бытыраңқылығы моңғолдарға оларды
тез жеңуге өз көмегін тигізді.
Саяси
себеп
|
Экономикалық
себеп
|
Әлеуметтік
себеп
|
Әскери
себеп
|
|
|
|
|
Бағалау
критерийлері
|
Тапсырма
№
|
Дескриптор
|
Балл
|
Білім
алушы
|
Моңғол
мемлекетінің ішкі әлеуметтік-экономикалық
және саяси құрылымын түсіндіреді
|
1
|
Тестің
1 сұрағына дұрыс жауап береді;
|
1
|
Тестің
1 сұрағына дұрыс жауап береді;
|
1
|
Тестің
1 сұрағына дұрыс жауап береді;
|
1
|
Тестің
1 сұрағына дұрыс жауап береді;
|
1
|
Тестің
1 сұрағына дұрыс жауап береді;
|
1
|
Моңғол
шапқыншылығының бағытын картадан
көрсетеді
|
2
|
Моңғолдар
жаулап алған бірінші территорияны
көрсетеді;
|
1
|
Моңғолдар
жаулап алған екінші территорияны
көрсетеді;
|
1
|
Моңғолдар
жаулап алған үшінші территорияны
көрсетеді;
|
1
|
Моңғолдар
жаулап алған төртінші территорияны
көрсетеді;
|
1
|
Моңғолдар
жаулап алған бесінші территорияны
көрсетеді
|
1
|
Монғолдардың
өз жауларын тез жаулап алу себептерін
талдайды
|
3
|
Моңғолдардың
тез жаулап алуының әскери себебін
анықтайды;
|
1
|
Моңғолдардың
тез жаулап алуының саяси себебін
анықтайды;
|
1
|
Моңғолдардың
тез жаулап алуының әлеуметтік
себебін анықтайды
|
1
|
Моңғолдардың
тез жаулап алуының экономикалық
себебін анықтайды;
|
1
|
Өз
ойын қорытындылайды.
|
1
|
Барлығы
|
15
|
|
Бағалау
критерийлері
|
Тапсырма
№
|
Дескриптор
|
Балл
|
Білім
алушы
|
Моңғол
мемлекетінің ішкі әлеуметтік-экономикалық
және саяси құрылымын түсіндіреді
|
1
|
Тестің
1 сұрағына дұрыс жауап береді;
|
1
|
Тестің
1 сұрағына дұрыс жауап береді;
|
1
|
Тестің
1 сұрағына дұрыс жауап береді;
|
1
|
Тестің
1 сұрағына дұрыс жауап береді;
|
1
|
Тестің
1 сұрағына дұрыс жауап береді;
|
1
|
Моңғол
шапқыншылығының бағытын картадан
көрсетеді
|
2
|
Моңғолдар
жаулап алған бірінші территорияны
көрсетеді;
|
1
|
Моңғолдар
жаулап алған екінші территорияны
көрсетеді;
|
1
|
Моңғолдар
жаулап алған үшінші территорияны
көрсетеді;
|
1
|
Моңғолдар
жаулап алған төртінші территорияны
көрсетеді;
|
1
|
Моңғолдар
жаулап алған бесінші территорияны
көрсетеді
|
1
|
Монғолдардың
өз жауларын тез жаулап алу себептерін
талдайды
|
3
|
Моңғолдардың
тез жаулап алуының әскери себебін
анықтайды;
|
1
|
Моңғолдардың
тез жаулап алуының саяси себебін
анықтайды;
|
1
|
Моңғолдардың
тез жаулап алуының әлеуметтік себебін
анықтайды
|
1
|
Моңғолдардың
тез жаулап алуының экономикалық
себебін анықтайды;
|
1
|
Өз
ойын қорытындылайды.
|
1
|
Барлығы
|
15
|
|