МАҚАЛА

«7-сыныпта дене шынықтыру сабағында жасанды интеллект технологияларын қолдану» тақырыбында

Автор: Тәжіман Ержет Жайдарұлы
Мектеп: №215 жалпы білім беретін мектеп, Алматы қаласы

Кіріспе

Қазіргі білім беру жүйесінде цифрлық технологияларды енгізу – білім сапасын арттырудың маңызды бағыты. Жасанды интеллект (ЖИ) технологиялары әртүрлі пәндерде қолданылады, бірақ дене шынықтыру саласында оны қолдану әлі толық зерттелмеген.

7-сынып оқушыларының жас ерекшелігі қозғалыс дағдылары мен физикалық қасиеттердің қарқынды дамуына сәйкес келеді. Осы себептен дене шынықтыру сабағында ЖИ технологияларын қолдану оқушылардың жеке мүмкіндіктерін ескеріп, сабақ сапасын арттыруға мүмкіндік береді.

Мақалада 7-сыныпта ЖИ технологияларын қолданудың теориялық негіздері, әдістемелік тәсілдері, тәжірибелік нәтижелері және олардың білім беру үдерісіндегі әсері қарастырылады.

Теориялық негіздер

Жасанды интеллекттің маңызы

ЖИ – бұл компьютерлік жүйелердің адам сияқты ойлау, талдау және шешім қабылдау қабілетін жүзеге асыру мүмкіндігі. Дене шынықтыру сабағында ЖИ:

• қозғалыс техникасын бейнежазба арқылы талдау;

• оқушылардың физикалық көрсеткіштерін тіркеу және бағалау;

• қателерді анықтау және түзету;

• жеке даму траекториясын құру;

• сабаққа қызығушылық пен белсенділікті арттыру

сияқты мүмкіндіктер береді.

7-сынып оқушыларының жас ерекшелігі

7-сынып оқушылары – жасөспірімдік кезеңдегі оқушылар, олардың:

• физикалық дамуы қарқынды;

• қозғалыс белсенділігі жоғары;

• цифрлық құралдарды меңгеруге қабілетті;

• өзін-өзі бағалау және талдау дағдылары қалыптасуда.

Осы ерекшеліктер сабақта ЖИ құралдарын тиімді қолдануға мүмкіндік береді.

Әдістемелік ұстанымдар

1. Қарапайымнан күрделіге – оқушылар алдымен қарапайым қозғалыстарды орындайды, кейін ЖИ арқылы талдау және түзетуді меңгереді.

2. Жүйелілік – сабақтар бір-бірімен байланысып, әр кезең алдыңғы білімге сүйенеді.

3. Қолжетімділік – цифрлық құралдар түсінікті, жас ерекшелігіне сай болуы тиіс.

4. Қауіпсіздік – құрылғылар мен жаттығуларды қолдану кезінде қауіпсіздік ережелері сақталуы қажет.

Практикалық қолдану

Цифрлық құралдар

• Смартфон, планшет (бейнежазба жасау)

• Фитнес қосымшалар (қадам санау, жүрек соғысын өлшеу)

• Бейне талдау бағдарламалары

• Онлайн платформалар (нәтижелерді сақтау, салыстыру)

Жаттығулар мен бағалау

ЖИ технологияларын қолдану арқылы:

• қозғалысты бейнежазба арқылы талдау;

• қателерді анықтау және түзету;

• дене көрсеткіштерін (күш, жылдамдық, төзімділік, икемділік) өлшеу;

• өзін-өзі бағалау және кері байланыс жүргізу;

• деңгейлік және топтық тапсырмаларды орындау

жүзеге асырылады.

Сабақ құрылымы

Дайындық бөлімі: қыздыру, қауіпсіздік нұсқаулықтары (10 мин)
Негізгі бөлім: жаттығу, ЖИ арқылы талдау, түзету (25 мин)
Қорытынды бөлім: бағалау, кері байланыс (10 мин)

Эксперименттік нәтижелер

Зерттеу нәтижесінде:

• қозғалыс техникасы жақсарды;

• оқушылар өз қателерін анықтап, түзетуге үйренді;

• дене дайындығы артты;

• сабаққа қызығушылық пен мотивация жоғарылады;

• цифрлық сауаттылық пен өзін-өзі бақылау дағдылары қалыптасты.

Бағалау критерийлері мен бақылау парақтары оқушылардың жетістіктерін нақты көрсетіп, сабақ тиімділігін дәлелдеді.

Қорытынды

7-сыныпта дене шынықтыру сабағында жасанды интеллект технологияларын қолдану:

• оқыту тиімділігін арттырады;

• қозғалыс дағдыларын дамытады;

• оқушылардың дене дайындығын жүйелі бағалауға мүмкіндік береді;

• цифрлық сауаттылықты қалыптастырады;

• сабаққа қызығушылық пен мотивацияны күшейтеді.

Құралдың практикалық маңызы жоғары және оны мектептерде енгізу ұсынылады.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі. Дене шынықтыру пәні бойынша оқу бағдарламасы.

2. Назарбаев Зияткерлік мектептері. Дене шынықтыру әдістемесі.

3. Жасанды интеллект негіздері (оқу құралы).

4. Digital Education in Schools (халықаралық тәжірибе).

5. Физикалық тәрбиенің теориясы мен әдістемесі.

6. Заманауи білім беру технологиялары.

7. Оқушылардың дене дайындығын бағалау әдістері.