8 сынып жаңартылған бағдарлама бойынша қазақ тілінен БЖБ тапсырмасы

Келесі жылдан Қазақстанда көне руна жазуы күні мемлекеттік деңгейде атап өтіледі. Бұл жөнінде

бүгін Астанада өткен түркі жазбалары мен мәдени күндерінің аясында Кимек мемлекетінің

1100 жылдығына арналған «Еуразия қыпшақтары: тарих, тіл және жазба ескерткіштері»

халықаралық ғылыми конференциясында түркітанушы ғалым Алдан Смайыл мәлім етті:

«Көне жазулардың тарихын мектеп оқушылары білмейді. Біз соны осы күнге дейін тереңдетіп

оқыта алмай отырмыз. Сонда не істеуіміз керек?

(оқушы болжам жасау үшін кідіріс жасалады, сұрақ қою арқылы жауап күтіледі)

Мәтінде ары қарай не айтылуы мүмкін? Қандай мәселе көтерілуімүмкін?

Мәтін жалғасын тыңдаңыз.

Осының барлығын ойлай келе, өткен жылы Үкіметке тағы да хат жолдадық. Хаттың негізгі мақсаты – руна жазуының күндерін біз арнайы өткізуіміз керек. Ғылыми тұрғыда, салтанатты тұрғыда дейсіз бе, әйтеуір өткізуіміз қажет», – деді ол. Ғалым, осы ретте, славян елдерінің бізге үлгі көрсетіп келе жатқанына талай жылдың болғанын атап өтті. «Славян жазуы күнінің халықаралық деңгейде өткізіліп келе жатқанына он жылдан асып кетті. Олар жай ғана өткізбей, славян мәдениетінің ұлылығын дәлелдеуге арнайды. Әлемде тек қана бір тіл ғана болған сияқты, ол славян жазуы сияқты өткізеді. Соған әлемдегі бүкіл славянтанушы ғалымдарды шақырады, тіпті барлық республикада, Қазақстанның өзінде өткізіп келе жатырмыз. Целиноград қаласы болып тұрғанда, славян жазбасының күні осы жерде өтті. Ал руна-сына жазуы туралы ештеңе демейміз. Сол тойлар өтіп жатқанда, іштей қынжылатынбыз. Одан да бұрын пайда болған көне жазуымыз бар. Тіпті кейбір ғалымдардың дәлелдеуінше, грек әліпбиіне, кириллицаға негіз болған руна жазуын неге дәріптемейміз деп іштей толғанатынбыз», – деп ой бөлісті түркітанушы.

Шын мәнінде, мәтінде қандай мәселе көтерілді?

Ғалым не үшін қынжылады? Ол қандай ұсыныс білдірді?

Бөлім: Адамзаттық құндылықтар және әлем мәдениеті бөлімі бойынша №2БЖБ тапсырмасы

Ұпай саны -6

1.Сақтар және олардың мәдениеті туралы не білесің? (1 ұпай)

Сақтар өмір сүрген кезең ---------------------------

Сақтардың билеушісі--------------------------------

Сақтарға тән айғақтар --------------------------------

2. «Алтын адамды» сипаттаңдар және ол туралы не білесің?----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- (1 ұпай)

Сақтарға тән қандай ыдыстар табылды және оны сипаттаңдар.-----------------------------------------------------------------------------------

Сақтардың сәндік-зергерлік қолөнерлері әлем тарихына қандай атпен белгілі?--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3. Алтын адамды зерттеушілер және қойылған мұражайлары туралы жазыңдар.------------------------------------- (1 ұпай)

4. Би деп тану үшін адамда қандай қасиеттер болу керек?Билер ел арасында қандай рөл атқарған?--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- (1 ұпай)

5. Сөйлеу ағымындағы интонацияның құрамдас бөліктерін атаңдар. (1 ұпай)

6. Шәкәрім Құдайбердіұлы адам бойындағы жағымды және жағымсыз қасиеттерді қалай көрсетеді? (1 ұпай)