Бөлім:

9.3 А Сақталу заңдары

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

№4 практикалық жұмыс- есептер шығару.Денелердің соқтығысуы кезіндегі импульстің сақталу заңын зерттеу

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

9.2.3.2 импульстің сақталу заңын тұжырымдау және есептер шығаруда қолдану;

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар:импульстің сақталу заңын тұжырымдау және есептер шығаруда қолдан ды үйренеді .

Оқушылардың басым бөлігі:Импульстің сақталу заңын күнделікті тұрмыста және формулаларын есептер шығаруда қолдана білуге үйренеді.

Кейбір оқушылар:Білімді сыныптастарына түсіндіріп оқулықтан тыс ресурстар қоса алады.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Сабақтың басы

10 минут

Өткен білімді еске түсіру

Жаңа білім

10 минут

Бекіту

10 минут

Кері байланыс

Сабақтың соңы

10 минут

Психологиялық ахуал қалыптастыру

«Бұзық телефон» ойыны

Шаттық шеңберге тұрып бастаушы келесі адам құлағына бір сөз сыбырлайды соңында бастаушыға қайта келгенде сол сөз жету керек, кейін сөзді ауыстырып жіберген адам анықталады.

Үй тапсырмасын сұрау «Ашық микрофон» әдісі

Арқылы сұрақ жауап

1. Дене импульсі дегеніміз не? Белгіленуі, формуласы, өлшем бірлігі.

2. Күш импульсі дегеніміз не? Формуласы, өлшем бірлігі.

3. Дене импульсі мен күш импульсі арасындағы байланысты жаз.

4. Тұйық жүйе дегеніміз не?

Проблемалық сұрақ?

Үлкен жылдамдықпен келе жатқан допты футболшы аяпен немесе баспен тоқтатады.

Өте жай жылдамдықпен қозғалып келе жатқан вагонды адам тоқтата алмайды. Неге?

Күш пен оның әрекет ету уақытының көбейтіндісі күш импульсі деп аталады.

Күш импульсі: ; өлшем бірлігі Н·с

Дененің массасы мен оның қозғалыс жылдамдығының көбейтіндісіне тең болатын физикалық шаманы дене импульсі деп аталады.

Дене импульсі: ; өлшем бірлігі кг·м/с

Дене импульсінің өзгерісі күш импульсіне тең.

Тұйық жүйе деп сыртқы күштер әрекет етпеген жағдайда жүйеге енетін денелер бір-бірімен ішкі күштер арқылы ғана әрекеттесетін жүйені айтады.

Ипульстің сақталу заңы: жүйе ішінде туындайтын өзара әрекеттесулер нәтижесінде тұйық жүйенің қосынды импульсі өзгермейді.

Жұптық жұмыс «Нені білдік?»

1.Дене импульсі деп ......................................................

2.Дене импульсінің формуласы.......................

3.Өлшем бірлігі.....................

4.Бағыты ..................................бағытымен бағытталады.

5.“Импульс” ұғымын енгізген француз ғаламы.........................

6.Күш импульсі деп...........................................................

7.Егер күш пен оның әрекет ету уақыты белгілі болса, дененің алатын күш импульсі

8.Күш импульсінің өлшем бірлігі...................................

9.Күш импульсінің векторының бағыты .................

бағытымен сәйкес келеді.

10.“Дене импульсі”, “Күш импульсі” ұғымдарын пайдалана отырып, Ньютонның 2-ші заңын тұжырымда.............................

11.Тұйық жүйе дегеніміз не?

12.Импульстің сақталу заңының тұжырымдамасы......................

13.Формуласы:.....................

І топ «Аналитектер»

1Дене импульсі деп (дене массасы мен жылдамдығының көбейтіндісіне тең физикалық шама)

2 .Импульстің формуласы__( = m ) өлшем бірлігі: (кг м/с)

3."Импульс"ұғымын енгізген  француз ғалымы (Рене Декарт)

4.Күш импульсі; I=( )__ өлшем бірлігі _(Н·с)_

5.Тұйықжүйе дегеніміз не (өзара әрекеттесетін денелер импульстерінің векторлық қосындысы өзгеріссіз қалады

6.Импульстің сақталу заңының формуласы ( )

ІІ топ «Қолданушылар»

Берілген құрал-жабдықтармен маятникті жасап көрсетіңіздер

ІІІ топ «Зерттеушілер»

Сұрақтарға жауап беріңіздер:

1. Неліктен хоккейде қорғанушыны салмақтылау, ал шабуылшыны жеңілдеу әрі ептілеу болатындай етіп таңдайды?

2. Мылтықтанатқанда неге керісерпілуболады?

3.Массасы әртүрліеківагон бірдейжылдамдықпенқозғалады. Егербірдейкүшпенқозғалысқақарсыәсеретсе, вагондардыңжылдамдығықалайөзгереді?

Топтық жұмыс. Есептер шығару

(Оқушылардың білімдері тиянақталады, нәтиже бағаланады)

Жеке жұмыс Есептер шығару

Сабақты бекітуге арналған есептер.

1 топ

№1. 6 км/сағ жылдамдықпен жүгіріп келе жатқан массасы 60 кг адамның импульсі қандай?

Б ер: 1,6 м/с 60кг 96 кг м/с

Т/к:

2 топ

2. Массасы 50 кг бала 5 м/с жылдамдықпен жүгіріп келе жатып,2 м/с жылдамдықпен келе жатқан массасы 100 кг арбаның үстінде қарғып мінді.Осыдан кейін арба қандай жылдамдықпен қозғалады?

Б ер: ( )

3 м/с

Т/к:

3 топ

3. Массасы 5кг денеге 10 Н күш 2 с бойы әсер етеді. Дененің күш әсерінен кейінгі импульсін анықтау керек. Дененің бастапқы жылдамдығы 3 м/с.

Б ер: 35 Н

+

t = 2 c

Т/к:

Рeфлексия пирамидаcы:Қарастырылған мәсел Рeфлексия пирамидаcы:Қарастырылған мәселелерді қаншалықты ұққандығыңды өзің бағалап, пирамиданы толықтыр:елерді қаншалықты ұққандығыңды өзің бағалап, пирамиданы толықтыр:

Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау

-Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап жазу.

Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.

Оқушылар сұрақтарға бүгінгі өткен тақырыпты талдай отырып, жауап береді.

Әр түрлі мысалдар келтіру арқылы дененің импульсін салыстырады

Бағалау критерийі

оқушылар сабақ мазмұнын түсінеді

-қойылған сұрақтарға толық жауап бередіі

-формуланы меңгергені,

-формуладан белгісіз шаманы табуыды біледі

- Үдеу, жылдамдық және жүрілген жол графиктерін байланыстыруды пайдаланады

Дескриптор:

Оқушылыр бұрынғы өткен тақырыптарды еске түсіреді.

-Импульс анықтамасын дұрыс айтады

-Импульсті анықтау тәсілдерін дұрыс анықтайды

-Әр түрлі ортадағы импульстерді талдай алады

Жалпы тапсырма- 3 балл

Дескриптор

-жылдамдықтарын және массаларын салыстырады

-доптың және вагонның импульстерін салыстырады.

-Тенис добы мен оқтың импульстерін салыстырады

Жалпы 3 балл

Жауаптары:

Әр дұрыс жауап 1 балл мен бағаланады

Оқулық

Слайд

Слайд /бейнеролик/

Презентация

https://bilimland.kz/kk/courses/physics-kk/mexanika/dinamika/lesson/impuls-momenti

Презентация