2.1 Кешенді географиялық аудандастыру

Сабақтың тақырыбы

$111 әлем аймақтарының картасында Қазақстанның орны

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)

11.6.1.4-географиялық аймақтар картасында Қазақстан Республикасы орнының өзгеруін зерттеу негізінде болжау.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар: Аудандастыру белгілерін түсінеді.

Оқушылардың көпшілігі: Аудандастырудың негізгі белгілерін талдау және физикалық-географиялық, тарихи-мәдени, саяси-географиялық, геосаяси аудандыстыруды түсіндіреді.

Кейбір оқушылар: Географиялық аудандастырудың маңыздылығы жайлы өз көзқарасын ұсынады.

Бағалау критерийі

-Аудандастыру белгілерін түсінеді;

-Аудандастырудың негізгі белгілерін талдау және физикалық-географиялық, тарихи-мәдени, саяси-географиялық, геосаяси аудандастыруды түсіндіреді;

-Географиялық аудандастырудың маңыздылығы жайлы өз көзқарасын ұсынады.

Тілдік мақсаттары

Оқу дағдысы: түртіп алу арқылы оқу.

Жазу дағдысы: графикалық түрде «Дүниежүзінің физикалық-географиялық, тарихи-мәдени, саяси-географиялық, геосаяси аудандастырылуы» тақырыбында сызбанұсқа құрастыру.

Сөйлеу және тыңдау дағдылары: тапсырмаларды бөлу және өзара оқыту, мәселелерді талқылау.

Негізгі тірек сөздер тізбегі: аудандастыру, физикалық-географиялық, тарихи-мәдени, саяси-географиялық, геосаяси аудандастыру

Құндылықтарды қалыптастыру

Экономикалық бағытындағы тәрбие (ақпараттық және экономикалық мәдениет элементтерін қалыптастыру).

Ынтымақтастыққа баулу (оппоненттердің пікірін тыңдау және қабылдау қабілетін қалыптастыру арқылы).

Пәнаралық байланыстар

Тарих

Тақырып бойынша алдыңғы білімдері

Мемлекеттік шегара, қалыптасу жағдайы

Сабақ барысы

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 мин

Ұйымдастыру. Сыныпта қолайлы ахуал қалыптастыру. «Өрмекші торы» әдісі

Оқушылар айнала тұрып, жіп орамын бір-біріне береді, барлық оқушы жіптен ұстауы қажет. Орамды бергенде: «Бүгінгі сабақта саған ... тілеймін», – дейді.

Тірек етістіктер көмегімен мақсат қою.

Мұғалім сабақтың тақырыбын айтады және оқушыларға тірек етістіктердің көмегімен сабақтың мақсатыншығаруды ұсынады: оқу, білу, білік, анықтау, жалпылау, бекіту, дәлелдеу, салыстыру, талдау, қорытынды шығару, жүйелеу, т.б.

Жаңа материалды меңгеру

1-тапсырма

(Жеке) «Түртіп алу» арқылы оқу әдісі

(Ж) - Оқу материалы бойынша қандай сұрақтар туындады және қандай ақпарат саған белгілі?

- Дүниежүзінің физикалық-географиялық, тарихи-мәдени, саяси-географиялық, геосаяси аудандастырылуының себебі неде?

- Қандай дәлелдер келтіре аласың?

Дескриптор:

1. Түртіп алу арқылы тақырыпты оқиды.

2. «V» – білемін (тақырыпты оқығанға дейін мен білдім), «+» – жаңа мәлімет білдім!

«?» – сұрақтар туындады, осы әдіс туралы көп білгім келеді.

3. Келтірілген айғақтарын дәлелдейді.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың ортасы

Ж. 2-тапсырма

Оқып,сұрақтарға жауап бер.

Аудандастыру– жер бетін бірыңғай жағдайларына қарай бөлетін географиялық кеңістіктегі жүйелеу. Физикалық географияда мұндай жағдайлар ретінде топырақ, жер бедері, климат, өсімдік жамылғысы, геология қарастырылады. Экономикалық географияда– әкімшілік шегаралар, табиғат ресурстары, халықтың құрамы, салалық мамандандырылуы қарастырылады. Аудандастыру – географияның басты әдістерінің бірі. Себебі ол аумақтарды географиялық тұрғыдан оқып-үйренудің негізі, яғни географиялық жағдайлардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын ажыратуға көмектеседі.

Сұрақтар:

1) Физикалық және экономикалық географиядағы аудандастырудың негізін талдап, аудандастыру деген не екендігін түсіндір.

2) Венн диаграммасының көмегімен аудандастырудың географиядағы маңызды әдіс екендігін дәлелде

3) Кешенді географиялық аудандастырудың маңызы жайлы өз көзқарасыңды ұсын.

Дескриптор:

- Физикалық және экономикалық географиядағы аудандастырудың негізін талдап, аудандастыру деген не екендігін түсіндіреді.

- Венн диаграммасының көмегімен аудандастырудың географиядағы маңызды әдіс екендігін дәлелдейді.

- Кешенді географиялық аудандастырудың маңызы жайлы өз көзқарасын ұсынады.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

(Т) 3-тапсырма

Оқулық мәтінін оқып шығып, дүниежүзінің физикалық-географиялық, тарихи-мәдени, саяси-географиялық, геосаяси аудандастырылуын графикалық сызба түрінде көрсет.

Тарихи-мәдени аудандастырудың төрт тобының біреуіне сипаттама бер.

Біртұтас Еуропа шегіндегі интеграциялық байланыстардың даму болашағына баға бер. Оның дамуына не кедергі келтіруі мүмкін?

Дескриптор:

- Дүниежүзінің физикалық-географиялық, тарихи-мәдени, саяси-географиялық, геосаяси аудандастырылуын графикалық сызба түрінде көрсетеді.

- Тарихи-мәдени аудандастырудың төрт тобының біреуіне сипаттама береді;

- Біртұтас Еуропа шегіндегі интеграциялық байланыстардың даму болашағына баға береді.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың соңы

10 мин

«Үш М» әдісі. Оқушыларға сабақта үш сәтті атауға мүмкіндік береді және келесі сабақта жұмысты оңтайландыру әрекетін ұсынады.

Үй тапсырмасы.

§ 106 оқу, сараланған 5 сұрақ құрастыру, жауабын дайындау.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

6-бөлім. ЕЛТАНУ

6.2 ДҮНИЕЖҮЗІ ЕЛДЕРІ

Салыстырмалы елтану

Сабақтың тақырыбы

$114 Қазақстанның ұлттық бәсекеге қабілеттілігі

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)

Оқыту мақсаттары:

11.6.2.3-есептеу негізінде көрсеткіштер жиынтығы бойынша анықталатын индекстер мен рейтингтерде Қазақстанның орнын арттыру бойынша идеяларды ұсыну.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар: Салыстыру әдісін, ЖІӨ, ЖҰӨ, сатып алу қабілеті, гендерлік теңсіздік ұғымдарын біледі.

Оқушылардың көпшілігі: Дүниежүзі елдерін сәйкестендіру үшін қолданылатын көрсеткіштерді анықтайды.

Кейбір оқушылар: Дүниежүзі елдерін сәйкестендіру үшін диаграммалар құрады.

Бағалау өлшемдері

-Салыстыру әдісін, ЖІӨ, ЖҰӨ, сатып алу қабілеті, гендерлік теңсіздік ұғымдарын біледі;

-Дүниежүзі елдерін сәйкестендіру үшін қолданылатын көрсеткіштерді анықтайды.

-Дүниежүзі елдерін сәйкестендіру үшін диаграммалар құрады.

Тілдік мақсаттары

Оқу дағдысы: түртіп алу арқылы оқу

Жазу дағдысы: графикалық түрде «Дүниежүзінің физикалық-географиялық, тарихи-мәдени, саяси-географиялық, геосаяси аудандастырылуы» тақырыбында сызбанұсқа құрастыру

Сөйлеу және тыңдау дағдылары: тапсырмаларды бөлу және өзара оқыту, мәселелерді талқылау

Негізгі тірек сөздер тізбегі: салыстыру әдісі, ЖІӨ, ЖҰӨ, сатып алу қабілеті, гендерлік теңдік

Құндылықтарды қалыптастыру

Экономикалық бағытындағы тәрбие (ақпараттық және экономикалық мәдениет элементтерін қалыптастыру).

Ынтымақтастыққа баулу (оппоненттердің пікірін тыңдау және қабылдау қабілетін қалыптастыру арқылы).

Пәнаралық байланыстар

Тарих, адам және қоғам

Тақырып бойынша алдыңғы білімдері

Дүниежүзінің аймақтары

Сабақ барысы

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 мин

Ұйымдастыру. Сыныпта қолайлы ахуал қалыптастыру - «Шаттық шеңбері»

Тірек етістіктер көмегімен мақсатты қалыптастыру.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың ортасы

20 мин

Жаңа материалды меңгеру

(Жеке) 1-тапсырма.

«Түртіп алу арқылы оқу» әдісі

(Ж) Оқу материалы бойынша қандай сұрақтар туындады және қандай ақпарат тың, саған белгілі болған материалды жұппен талқыла.

Дүниежүзі елдерін сәйкестендіру үшін қолданылатын көрсеткіштерді анықтаудың өзектілігі неде, қандай негіздер келтіре аласың.

Дескриптор:

1. Түртіп алу арқылы тақырыпты оқу.

2. «V» – білемін (тақырыпты оқығанға дейін мен білдім), «+» – жаңа мәлімет білдім!

«?» – сұрақтар туындады, осы әдіс туралы көп білгім келеді.

3. Дүниежүзі елдерін сәйкестендіру үшін қолданылатын көрсеткіштерді анықтаудың өзектілігіне негіздер келтіреді.

ҚБ. Мұғалім + оқушы.

«Екі жұлдыз – бір тілек» әдісі

(Ж) 2-тапсырма.

Оқып шығып, сұрақтарға жауап бер.

Салыстыру – зерттеудің жалпы ғылыми әмбебап әдісі. Өзінің функционалдық бағыты мен қолдану түріне қарай эмпирикалық, яғни тікелей бақылау мен тәжірибеге сүйене отырып, фактілерді зерттеуге негізделген болып табылады. Салыстыруды сәтті қолдану бақылау әдісінің бірегейлігінде. Сонымен қатар, келесі көрсеткіштер бойынша сәйкестендіруді бастапқы мәліметтер мен соңғы нәтижені салыстыру арқылы жүргізуді де жатқызуға болады:

- ЖІӨ

- ЖҰӨ

- САҚ - сатып алу қабілеті

- Гендерлік теңсіздік

Сұрақтар:

- Бақылау және тәжірибе нәтижесінде алынған фактілерді салыстыруға мысалдар келтір.

- Венн диаграммасының көмегімен дүниежүзі елдерін сәйкестендіруде қолданылатын бастапқы мәліметтер стандарттарын салыстыр.

- Дүниежүзі елдерін сәйкестендіруге диаграмма құр.

Дескриптор:

- Бақылау және тәжірибе нәтижесінде алынған фактілерді салыстыруға мысалдар келтіреді.

- Венн диаграммасының көмегімен дүниежүзі елдерін сәйкестендіруде қолданылатын бастапқы мәліметтер стандарттарын салыстырады.

- Дүниежүзі елдерін сәйкестендіруге диаграмма құрады.

ҚБ. Оқушы-оқушы «Бағдаршам» әдісі

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

(Т) 3-тапсырма

1-2-3-4 тапсырмаларды орында.

Дескриптор:

1. А, Б, В

2. Қытай - Шанхай

3. 1. Қазақстан. 2. Еуропа. 3. Азия.

4. Каспий теңізі. 5. Иран. 6. Әзербайжан.

7. Қарақия. 8. Қытай. 9. Қырғызстан.

10. Астана. 11. Алматы. 12. Қазақтар.

13. Орыстар. 14. 4,8‰

ҚБ. Оқушы-оқушы «Сэндвич» әдісі

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың соңы

10 мин

«Үш М» әдісі. Оқушыларға сабақта үш сәтті атауға мүмкіндік береді және келесі сабақта жұмысты оңтайландыру әрекетін ұсынады.

Үй тапсырмасы: § 114 оқу.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

6-бөлім. ЕЛТАНУ

6.2 ДҮНИЕЖҮЗІ ЕЛДЕРІ

Салыстырмалы елтану

Сабақтың тақырыбы

§115 Қазақстан Республикасының Адами даму деңгейі

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)

Оқыту мақсаттары:

11.6.2.4-индекстер мен рейтингтерде елдің орнын анықтауда ескерілетін өмір сүру деңгейінің жеке көрсеткіштерін арттырудағы тұлғаның рөлін түсіндіру.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар: Сәйкестендіру көрсеткіштерінің бірін есептеу әдісін түсіндіреді.

Оқушылардың көпшілігі: ЖҰӨ анықтайды.

Кейбір оқушылар: ЖҰӨ, сатып алу қабілетін есептеудің әдістерін ұсынады.

Бағалау өлшемдері

- Сәйкестендіру көрсеткіштерінің бірін есептеудің әдісін түсіндіреді.

- ЖҰӨ-ні анықтайды.

- ЖҰӨ, сатып алу қабілетін есептеудің әдістерін ұсынады.

Тілдік мақсаттары

Оқу дағдысы: түртіп алу арқылы оқу

Жазу дағдысы: ЖІӨ, ЖҰӨ, жан басына шаққандағы көрсеткішті қоса алғанда, сатып алу қабілеті, гендерлік тепе-теңдік бойынша деректер

Сөйлеу және тыңдау дағдылары: тапсырмаларды бөлу және өзара оқыту, мәселелерді талқылау

Негізгі тірек сөздер тізбегі: ЖІӨ, ЖҰӨ, сатып алу қабілетін есептеудің әдістері, гендерлік теңдік индексін анықтау

Құндылықтарды қалыптастыру

Экономикалық бағытындағы тәрбие (ақпараттық және экономикалық мәдениет элементтерін қалыптастыру)

Ынтымақтастыққа баулу (оппоненттердің пікірін тыңдау және қабылдау қабілетін қалыптастыру арқылы)

Пәнаралық байланыстар

Математика

Тақырып бойынша алдыңғы білімдері

Елдерді сәйкестендіру көрсеткіштері

Сабақ барысы

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 мин

Ұйымдастыру. Сыныпта қолайлы ахуал қалыптастыру. «Шаттық шеңбері»

Тірек етістіктер көмегімен мақсатты қалыптастыру.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың ортасы

20 мин

Жаңа материалды меңгеру

(Жеке) 1-тапсырма.

«Түртіп алу арқылы оқу» әдісі

(Ж) Оқу материалы бойынша қандай сұрақтар туындады және қандай ақпарат тың, саған белгілі болған материалды жұппен талқыла.

Дүниежүзі елдерін сәйкестендіру үшін қолданылатын көрсеткіштерді (ЖІӨ, ЖҰӨ, сатып алу қабілеті, гендерлік саясат, теңдік индексі) анықтаудың өзектілігі неде, қандай негіздер келтіре аласың.

Дескриптор:

1. Түртіп алу арқылы тақырыпты оқу.

2. «V» – білемін (тақырыпты оқығанға дейін мен білдім), «+» – жаңа мәлімет білдім!

«?» – сұрақтар туындады, осы әдіс туралы көп білгім келеді.

3. Дүниежүзі елдерін сәйкестендіру үшін қолданылатын көрсеткіштерді анықтаудың өзектілігіне негіздер келдіреді.

(ҚБ) мұғалім + оқушы.

«Екі жұлдыз – бір тілек» әдісі

2-тапсырма

Оқып шығып, сұрақтарға жауап бер.

Теория бойынша ішкі өнім мөлшері таза күйінде есептелуі керек, яғни негізгі капиталдан шығынды алып тастау арқылы. Ұлттық есептеу жүйесінің қағидаларына сәйкес негізгі капиталдың жұмсалуын анықтау үшін негізгі қорды қалыптастырушы бағамы жайындағы мәліметтер негізінде жасалған арнайы есептеулер қажет. Бухгалтерлік есеп амортизациясы бұл мақсаттарға жарамайды. Мұндай есептеулерді барлық елдер жүргізе бермейді, ал жүргізетіндер әртүрлі әдістерді қолданады. Сондықтан ЖІӨ көрсеткіші елдер арасында салыстыру үшін қолайлы. Осыған орай таза ішкі өнімнен гөрі жалпы ішкі өнім көрсеткіші неғұрлым көбірек қолданылады. ЖІӨ үш түрлі әдіспен есептелуі мүмкін.

Сұрақтар:

- Сәйкестендіру көрсеткіштерінің бірін есептеудің әдісін түсіндір.

- ЖҰӨ анықта.

- ЖІӨ мен сатып алу қабілетін анықтаудың әдісін ұсын.

Дескриптор:

- Сәйкестендіру көрсеткіштерінің бірін есептеудің әдісін түсіндіреді.

- ЖҰӨ анықтайды.

- ЖІӨ мен сатып алу қабілетін анықтаудың әдісін ұсынады.

ҚБ. Оқушы-оқушы. «Мадақтау» әдісі

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың соңы

10 мин

«Үш М» әдісі. Оқушыларға сабақта үш сәтті атауға мүмкіндік береді және келесі сабақта жұмысты оңтайландыру әрекетін ұсынады.

Үй тапсырмасы

§ 115сұрақтарға жауаптар

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

6-бөлім. ЕЛТАНУ

6.2 ДҮНИЕЖҮЗІ ЕЛДЕРІ

Салыстырмалы елтану

Сабақтың тақырыбы

§116-117 әлем елдерінің типологиясы бойынша әлем елдерінің рейтингтері мен индекстері

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)

Оқыту мақсаттары:

11.6.2.5-қолданбалы елтану ақпаратының мәнін, субъектілері мен тұтынушыларын анықтау;

11.6.2.6-әр түрлі мақсатты аудиториялар үшін әлем елдерінің кешенді елтану сипаттамаларын дайындау және шығармашылық түрде ұсыну графикалық нысанда көрсеткіштердің жиынтығы бойынша айқындалған әлем елдерінің рейтингтері мен индекстерін ұсынады.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар: Статистикалық мәліметтерді көрсетеді.

Оқушылардың көпшілігі: Статистикалық мәліметтерді көрсете отырып, талдайды.

Кейбір оқушылар: Бір көрсеткіш бойынша (таңдауы бойынша) елдердің рейтингісін графикалық түрде ұсынады.

Бағалау өлшемдері

- Статистикалық мәліметтерді көрсетеді;

- Статистикалық мәліметтерді көрсетеді,талдайды;

- Бір көрсеткіш бойынша (таңдауы бойынша) елдердің рейтингісін графикалық түрде ұсынады.

Тілдік мақсаттары

Оқу дағдысы: түртіп алу арқылы оқу

Жазу дағдысы: графикалық түрде дүниежүзі елдерінің рейтинг көрсеткіштерін жазу

Сөйлеу және тыңдау дағдылары: тапсырмаларды бөлу және өз ара оқыту, мәселелерді талқылау

Негізгі тірек сөздер тізбегі: статистикалық мәліметтер, кестелер, карталар

Құндылықтарды қалыптастыру

Экономикалық бағытындағы тәрбие (ақпараттық және экономикалық мәдениет элементтерін қалыптастыру).

Ынтымақтастыққа баулу (оппоненттердің пікірін тыңдау және қабылдау қабілетін қалыптастыру арқылы)

Пәнаралық байланыстар

Информатика

Тақырып бойынша алдыңғы білімдері

Елтануда қолданылатын салыстыру көрсеткіштерін есептеу әдістері

Сабақ барысы

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 мин

Ұйымдастыру. Сыныпта қолайлы ахуал қалыптастыру: «Шаттық» әдісі

Тірек етістіктер көмегімен мақсатты қалыптастыру.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың ортасы

20 мин

Жаңа материалды меңгеру

1-тапсырма

«Түртіп алу арқылы оқу» әдісі

(Ж) Оқу материалы бойынша қандай сұрақтар туындады және қандай ақпарат тың, саған белгілі болған материалды жұппен талқыла.

Көрсеткіштердің бірі бойынша (таңдау бойынша) елдердің рейтингісін графикалық түрде көрсетудің маңызы неде, қандай негіздер келтіре аласың.

Дескриптор:

1. Түртіп алу арқылы тақырыпты оқу.

2. «V» – білемін (тақырыпты оқығанға дейін мен білдім), «+» – жаңа мәлімет білдім!

«?» – сұрақтар туындады, осы әдіс туралы көп білгім келеді

3. Бір көрсеткіш бойынша (таңдауы бойынша) елдердің рейтингісін графикалық түрде көрсетудің маңызына негіздер келтіреді.

ҚБ. Мұғалім + оқушы.

«2 жұлдыз – 1 тілек» әдісі

2-тапсырма

Оқып шығып, сұрақтарға жауап бер.

Қолданбалы сатистиканың зерттеу нысаны ретінде бақылау мен тәжірибе нәтижесінде алынған статистикалық мәліметтер қарастырылады. Статистикалық мәліметтер – бұл нысандар (бақылау, оқиғалар) мен белгілердің (айнымалылар) және олардың сипаттамаларының жиынтығы. Мысалы, зерттеу нысаны – дүниежүзі елдері, белгілері – географиялық және экономикалық көрсеткіштер, олардың сипаттамалары – құрлық, жергілікті жердің теңіз деңгейінен биіктігі, орташа жылдық температура, өмір сапасы бойынша елдердің тізіміндегі алатын орны, жан басына шаққандағы ЖІӨ үлесі бойынша алатын орны, қоғамның денсаулық сақтауға, білім алуға, әскери қорғанысқа жұмсайтын шығыны, өмір жасының орташа ұзақтығы, жұмыссыздықтың, сауатсыздықтың үлесі, өмір сапасының индексі т.с.с.

Сұрақтар:

- Статистикалық мәліметтерді талда;

- Бір көрсеткіш бойынша (таңдауы бойынша) елдердің рейтингісін графикалық түрде көрсет.

Дескриптор:

- Статистикалық мәліметтерді біледі.

- Статистикалық мәліметтерді талдайды.

- Көрсеткіштердің бірі бойынша (таңдауы бойынша) елдердің рейтингісін графикалық түрде көрсетеді.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың соңы

10 мин

«Үш М» әдісі. Оқушыларға сабақта үш сәтті атауға мүмкіндік береді және келесі сабақта жұмысты оңтайландыру әрекетін ұсынады.

Үй тапсырмасы.

§ 116-117

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

6.1 ЖАЛПЫ ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ӘДІСТЕР

ӨЗЕКТІ ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ

Сабақтың тақырыбы

§118-119 Әлем елдері мен Қазақстанның табиғи ресурстары матрицасын қолдану

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)

11.1.1.2-зерттеу тақырыбына сәйкес сараптамалық бағалау әдістерін қолдану;

11.1.1.3-зерттеу тақырыбына сәйкес модельдеу әдістерін қолдану;

11.1.1.4-зерттеу тақырыбына сәйкес аудандастыру әдістерін қолдану.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар: Дүниежүзі елдерінің индексі мен рейтингісінің сипаттамасын сипаттайды.

Оқушылардың көпшілігі: Жиынтық көрсеткіштер бойынша есептелінетін дүниежүзі елдерінің рейтингтерін графикалық түрде көрсетеді.

Кейбір оқушылар: Көрсеткіштердің бірі бойынша елдердің рейтингісін графикалық түрде ұсынады.

Бағалау өлшемдері

- Дүниежүзі елдерінің индексі мен рейтингісінің сипаттамасын сипаттайды;

- Елдердің графикалық түрде берілген рейтингісін талдайды;

- Көрсеткіштердің бірі бойынша елдердің рейтингісін графикалық түрде ұсынады.

Тілдік мақсаттары

Оқу дағдысы: түртіп алу арқылы оқу

Жазу дағдысы: графикалық түрде «Дүниежүзі елдерінің рейтингісі мен индекстерінің сипаттамасы» тақырыбында сызбанұсқа құрастыру

Сөйлеу және тыңдау дағдылары: тапсырмаларды бөлу және өзара оқыту, мәселелерді талқылау

Негізгі тірек сөздер тізбегі: индикатор, индекс, бақыт индексі, адам потенциалының даму индексі

Құндылықтарды қалыптастыру

Экономикалық бағытындағы тәрбие (ақпараттық және экономикалық мәдениет элементтерін қалыптастыру).

Ынтымақтастыққа баулу (оппоненттердің пікірін тыңдау және қабылдау қабілетін қалыптастыру арқылы).

Пәнаралық байланыстар

Информатика

Тақырып бойынша алдыңғы білімдері

Салыстырмалы елтану

Сабақ барысы

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 мин

Ұйымдастыру. Сыныпта психологиялық ахуал қалыптастыру

Тірек етістіктер көмегімен мақсатты қалыптастыру.

«Домино» әдісі арқылы үй тапсырмасын тексеру

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың ортасы

20 мин

Жаңа материалды меңгеру

(Жеке жұмыс) 1-тапсырма

«Түртіп алу арқылы оқу» әдісі

(Ж) Оқу материалы бойынша қандай сұрақтар туындады және қандай ақпарат тың, саған белгілі болған материалды жұппен талқыла.

Бір көрсеткіш бойынша (таңдауы бойынша) елдердің рейтингісін графикалық түрде көрсетудің маңызы неде, қандай негіздер келтіре аласың?

Дескриптор:

1. Түртіп алу арқылы тақырыпты оқу.

2. «V» – білемін (тақырыпты оқығанға дейін мен білдім), «+» – жаңа мәлімет білдім!

«?» – сұрақтар туындады, осы әдіс туралы көп білгім келеді.

3. Бір көрсеткіш бойынша (таңдауы бойынша) елдердің рейтингісін графикалық түрде көрсетудің маңызына негіздер келтіреді.

ҚБ. Мұғалім + оқушы.

«Екі жұлдыз – бір тілек» әдісі

2-тапсырма.

Оқып шығып, сұрақтарға жауап бер.

Қолданбалы статистиканың зерттеу нысаны ретінде бақылау мен тәжірибе нәтижесінде алынған статистикалық мәліметтер қарастырылады. Статистикалық мәліметтер – бұл нысандар (бақылау, оқиғалар) мен белгілердің (айнымалылар) және олардың сипаттамаларының жиынтығы. Мысалы, зерттеу нысаны – дүниежүзі елдері, белгілері – географиялық және экономикалық көрсеткіштер, олардың сипаттамалары – құрлық, жергілікті жердің теңіз деңгейінен биіктігі, орташа жылдық температура, өмір сапасы бойынша елдердің тізіміндегі алатын орны, жан басына шаққандағы ЖІӨ үлесі бойынша алатын орны, қоғамның денсаулық сақтауға, білім алуға, әскери қорғанысқа жұмсайтын шығыны, өмір жасының орташа ұзақтығы, жұмыссыздықтың, сауатсыздықтың үлесі, өмір сапасының индексі т.с.с.

Сұрақтар:

- Статистикалық мәліметтерді талда;

- Бір көрсеткіш бойынша (таңдауы бойынша) елдердің рейтингісін графикалық түрде көрсет.

Дескриптор:

- Статистикалық мәліметтерді біледі.

- Статистикалық мәліметтерді талдайды.

- Бір көрсеткіш бойынша (таңдауы бойынша) елдердің рейтингісін графикалық түрде көрсетеді.

ҚБ. Оқушы-оқушы. «Бағдаршам» әдісі

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың соңы

10 мин

«Үш М» әдісі. Оқушыларға сабақта үш сәтті атауға мүмкіндік береді және келесі сабақта жұмысты оңтайландыру әрекетін ұсынады.

Үй тапсырмасы

§ 118-119 Статистикалық талдау

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

6-бөлім. ЕЛТАНУ

ЖАЛПЫГЕОГРАФИЯЛЫҚ ӘДІСТЕР

Зерттеу әдістерінің түрлері

Сабақтың тақырыбы

§120-121 Электрондық картографиялық ресурстардың мүмкіндіктері

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)

11.2.1.1 - зерттеу тақырыбына сәйкес электрондық картографиялық ресурстардың мүмкіндіктерін пайдалану (сандық карталарды оқу, олардың көмегімен орналасқан жерін, географиялық объектілер мен аумақтардың сандық және сапалық көрсеткіштерін анықтау, олардың сипаттамасы мен талдауы).

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар: Шаруашылық салаларының орналасуын сызба арқылы көрсетеді.

Оқушылардың көпшілігі: Дүниежүзі елдеріндегі табиғат ресурстары жайлы білімнің қажеттілігін түсіндіреді, мониторинг саласын анықтаудың әртүрлі жолдарына баға береді.

Кейбір оқушылар: Қазақстанның табиғат ресурстарын зерттеу туралы өз көзқарасын ұсынады.

Бағалау өлшемдері

- Шаруашылық салаларының орналасуын сызба арқылыкөрсетеді;

- Дүниежүзі елдеріндегі табиғат ресурстары жайлы білімнің қажеттілігін түсінеді, мониторинг саласын анықтаудың әртүрлі жолдарына баға береді;

- Қазақстанның табиғат ресурстарын зерттеу туралы өз көзқарасын ұсынады.

Тілдік мақсаттары

Оқу дағдысы: түртіп алу арқылы оқу

Жазу дағдысы: графикалық түрде «Дүниежүзі табиғат ресурстарының географиялық мониторингісін жүргізудің әдістері» тақырыбында сызбанұсқа құрастыру

Сөйлеу және тыңдау дағдылары: тапсырмаларды бөлу және өзара оқыту, мәселелерді талқылау

Негізгі тірек сөздер тізбегі: елдің физикалық-географиялық жағдайы, табиғат жағдайы мен ресурстары, шаруашылық қызметі, өңдеуші және өндіруші өнеркәсіп, елдің ЖІӨ-ға баға беру, матрица

Құндылықтарды қалыптастыру

Экономикалық бағытындағы тәрбие (ақпараттық және экономикалық мәдениет элементтерін қалыптастыру).

Ынтымақтастыққа баулу (оппоненттердің пікірін тыңдау және қабылдау қабілетін қалыптастыру арқылы).

Пәнаралық байланыстар

Математика, информатика

Тақырып бойынша алдыңғы білімдері

Географиялық зерттеу әдістері

Сабақ барысы

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 мин

Ұйымдастыру. Сыныпта қолайлы ахуал қалыптастыру.

«Ыстық орындық» әдісі арқылы үй тапсырмасын тексеру.

Тірек етістіктер көмегімен мақсатты құрастыру.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың ортасы

20 мин

Жаңа материалды меңгеру

(Жеке) 1-тапсырма

«Түртіп алу арқылы оқу» әдісі

Кесте толтыру

Базалық материал:

Табиғат ресурстарына, өңдеуші және өндіруші өнеркәсіпке баға беруде матрицаның мынадай түрлері қолданылады:

1. Негізгі табиғат ресурстарының, өңдеуші және өндіруші өнеркәсіптердің тізімі.

2. Экономикаға әсер етуші шаруашылық қызметінің нысандары.

3. Экономикаға әсер етуші шаруашылық қызметі мен табиғат ресурстары арасындағы байланыстың себеп-салдарын қалыптастырушы матрица.

(Ж) Оқу материалы бойынша қандай сұрақтар туындады және қандай ақпарат тың, саған белгілі болған материалды жұппен талқыла.

Кешенді экологиялық мониторингтің маңызы неде? Қандай негіздер келтіре аласың.

Дескриптор:

1. Түртіп алу арқылы тақырыпты оқу.

2. «V» – білемін (тақырыпты оқығанға дейін мен білдім), «+» – жаңа мәлімет білдім!

«?» – сұрақтар туындады, осы әдіс туралы көп білгім келеді.

3. Кешенді экологиялық мониторингтің маңызына негіздер келтіреді.

ҚБ. Мұғалім + оқушы.

«Екі жұлдыз – бір тілек» әдісі

2-тапсырма

• Оқып шығып, сұрақтарға жауап бер.

Дескриптор:

- Өндіруші және өңдеуші өнеркәсіп пен негізгі табиғат ресурстарының тізімін жинақтайды.

- Экономикаға әсер етуші шаруашылық қызметінің нысандарын жазып алады.

- Өндіру мен өңдеудің шаруашылық қызметімен байланысына аргументтер келтіреді.

ҚБ. Оқушы-оқушы – «Бағдаршам» әдісі

3-тапсырма

• Постер арқылы өзіңнің тұрғылықты жеріңдегі түскен жапырақтарды қолданудың жолдарын көрсет.

Дескриптор:

Постер арқылы тұрғылықты жердегі түскен жапырақтарды қолданудың жолдарын ұсынады.

ҚБ. «Сэндвич» әдісі

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың соңы

10 мин

Кері байланыс: «Синквейн» әдісі

Үй тапсырмасы

§ 120-121. Сараланған сұрақтар құрастыру

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

6-бөлім. ЕЛТАНУ

ЖАЛПЫГЕОГРАФИЯЛЫҚ ӘДІСТЕР

Зерттеу әдістерінің түрлері

Сабақтың тақырыбы

§122-123 компьютерлік бағдарламаларды қолдана отырып географиялық деректер базасының негіздері

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)

11.2.2.3-тақырып бойынша компьютерлік бағдарламаларды қолдана отырып елдердің географиялық мәліметтер базасын құру.

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар: Дүниежүзілік интеграцияны зерттейді.

Оқушылардың көпшілігі: ШЫҰ елдерінің интеграциясын талдайды.

Кейбір оқушылар: Дүниежүзі елдерінің қауіпсіздігіне баға береді.

Бағалау өлшемдері

- Дүниежүзілік интеграцияны біледі;

- ШЫҰ елдерінің интеграциясын талдайды;

- Дүниежүзі елдерінің қауіпсіздігіне баға береді.

Тілдік мақсаттары

Оқу дағдысы: түртіп алу арқылы оқу

Жазу дағдысы: графикалық түрде сызбанұсқа құрастыру

Сөйлеу және тыңдау дағдылары: тапсырмаларды бөлу және өзара оқыту, мәселелерді талқылау

Негізгі тірек сөздер тізбегі: интеграция, экономикалық блок. ТМД, ЕО, АСЕАН, АТС, БҰҰ, ШЫҰ

Құндылықтарды қалыптастыру

Экономикалық бағытындағы тәрбие (ақпараттық және экономикалық мәдениет элементтерін қалыптастыру).

Ынтымақтастыққа баулу (оппоненттердің пікірін тыңдау және қабылдау қабілетін қалыптастыру арқылы).

Пәнаралық байланыстар

Жаратылыстану ғылымдары

Тақырып бойынша алдыңғы білімдері

Жалпыгеографиялық әдістер, зерттеу әдістерінің түрлері

Сабақтың барысы

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 мин

Ұйымдастыру кезеңі. Сыныпта қолайлы ахуал қалыптастыру.

«Күлкі сыйлау» әдісі

«Кластер» әдісі

Құрамдас бөлігін ата:

«Экологиялық ...»

Тақтадағы сызбаны толықтыру

Интеграция (болуы мүмкін)

Э кономикалық блок (мысалы)

«Миға шабуыл» әдісі

Сұрақ: Осы ұғымдар арасында қандай байланыс болуы мүмкін?

Дескриптор:

1. Интеграция ұғымына не жататынын біледі.

2. Экономикалық блокқа мысалдар келтіреді.

3. Дүниежүзі елдерінің қауіпсіздік мәселесін біледі.

4. Байланысты анықтайды.

ҚБ. Мұғалімнің кері байланысы.

Тақырыпты ашу:

• Қалай ойлайсыңдар, біз бүгінгі сабақта не жайлы қарастырамыз?

Оқушылардың барлығы осы сабаққа мақсат қояды, әрбір үшіншісі ауызша айтады.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың ортасы

20 мин

Жаңа материалды меңгеру

Мағынаны ашу. Географиялық білім көздерінің әртүрлілігі.

1-тапсырма. Мәтінмен жұмыс.

- Мәтінді мұқият оқып шығып, ондағы негізгі ұғымдарды дәптерге жаз.

- «Географиялық білім көздері» тақырыбында концептуалдық карта құр.

Дескриптор:

1. Мәтінді оқиды.

2. Негізгі ұғымдарды анықтайды.

3. Оларды топтастырады.

4. Концептуалдық карта құрастырады.

ҚБ. «Басбармақ» әдісі арқылы өзара бағалау

Кері байланыс:

• Балалар, жақсы, тапсырманы жылдам орындадыңдар.

2-тапсырма. Оқулықпен жұмыс

Елдердің интеграциясын анықтағанда олардың құрлық ішіндегі алатын орнын да ескеру қажет.

• Елдердің экономикалық қатынастар құруының критерийлерін анықта.

• ШЫҰ интеграциясына сипаттама бер.

• Өзіңнің қорытындыларың мен бақылауларыңды графикалық түрде көрсет.

Дескриптор:

1. Әр топтағы оқушылар елдердің интеграциясына сипаттама береді.

2. Әр топ басқа топтың постеріндегі ақпаратты толықтырады.

«Галерея» әдісімен әр топ өз жұмысын тақтаға іліп,таныстырылым жасайды.

ҚБ. Өзара бағалау: «Бағдаршам» әдісі

Кері байланыс:

• Әр топ өз жұмысын жақсы атқарып шықты. Күшті жақтары мен әлсіз жерлері жайлы айтып кету.

3-тапсырма

Оқулықтағы 48-кестені толтыр.

49-кесте бойынша дүниежүзіндегі ірі корпорацияларды шығаратын өнімдерімен сәйкестендір.

Дескриптор:

1. Кестені толтырады.

2. Корпорациялардың мамандануын талдайды.

3. Таңдалған жауаптың дұрыстығына баға береді.

Жұппен өзара бірін-бірі тексеру.

ҚБ. «Смайлдер»

Кері байланыс:

Әрқайсысың дұрыс баға беріп, әр сектордың өндіретін тауарлар түрін дұрыс анықтадыңдар.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың соңы

10 мин

Рефлексия: «Жетістік сатысы»

Сен үшін не жаңалық болды?

Не қиындық туғызды?

Қызығушылығыңды не оятты?

Үй тапсырмасы.

§122-123, 2-тапсырма

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

6-бөлім. ЕЛТАНУ

6.2 ЕЛДЕРДІ САЛЫСТЫРУДЫҢ ӘДІСТЕРІ

Заманауи картографиялық әдістер

Сабақтың тақырыбы

§124 географиялық деректерді визуализациялау негіздері

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)

11.2.2.4-компьютерлік бағдарламаларды қолдана отырып тақырыптық картосхемалар құру.

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар: Microsoft Excel, легенда, картограмма, диаграмма ұғымдарын меңгереді.

Кейбір оқушылар: Зерттеу бойынша статистикалық деректер жинақтау, себеп-салдар тізімін құрғанда алған білімдерін жүйелейді.

Кейбір оқушылар: Еуропаның демографиялық саясатының мүмкіндіктеріне баға береді (жобалық жұмыс).

Бағалау өлшемдері

- Microsoft Excel, легенда, картограмма, диаграмма ұғымдарының мағынасын ашады;

- Зерттеу бойынша статистикалық деректер жинақтайды;

- Себеп-салдар тізімін құрады;

- Жоба нәтижесін ұсынады.

Тілдік мақсаттары

Оқу дағдысы: түртіп алу арқылы оқу

Жазу дағдысы: диаграмма құрастыру және оны оқу

Сөйлеу және тыңдау дағдылары: тапсырмаларды бөлу және өзара оқыту, мәселелерді талқылау

Негізгі тірек сөздер тізбегі: картограмма мен диаграмма, легенда, Microsoft Excel бағдарламасы

Құндылықтарды қалыптастыру

Экономикалық бағытындағы тәрбие (ақпараттық және экономикалық мәдениет элементтерін қалыптастыру).

Ынтымақтастыққа баулу (оппоненттердің пікірін тыңдау және қабылдау қабілетін қалыптастыру арқылы).

Пәнаралық байланыстар

Информатика

Тақырып бойынша алдыңғы білімдері

Елдердің интеграциясы

Сабақтың барысы

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 мин

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың сабаққа дайындығына көңіл бөлу, амандасу. Коллаборативті орта құру, сабақтың мақсатын қою.

1-тапсырма

Алдыңғы білімге арналған «Дейін» және «Кейін» кестесін толтырады. Оқушылар кестенің

1-бағанын толтырады, топ спикері дауыстап оқиды. 2-бағанды сабақтың соңында толтырады.

ҚБ. «Смайлдер»

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың ортасы

25 мин

2-тапсырма

Берілген суретті талдаймыз. Еуропа халқының тығыздығы берілген.

Дескриптор:

1. Халық тығыздығын есептеуді біледі.

2. Елдің ЭГЖ-сін картадан көрсете алады.

3. Еуропа елдеріндегі агломерациялар мен урбандалуға мысалдар келтіреді.

4. Қорытындылайды.

ҚБ. «Бағдаршам»

Өзара бағалау.

Кері байланыс:

• Балалар, жақсы, тапсырманы жылдам орындадыңдар.

(Т) 3-тапсырма

Топпен жұмыс жасай отырып, Еуропаның демографиялық саясатындағы мәселелер жайлы шағын жоба дайында.

ҚБ. Өзара бағалау: «Смайлдер» әдісі

Дескриптор:

1. Еуропа халқының сауатсыздық деңгейін анықтайды.

2. Мәселеге баға береді.

3. Сауатсыздық деңгейіне сипаттама береді.

Кері байланыс: Не түсініксіз болды?

Сұрақтар бойынша талқыланады.

Зерек оқушылардың жауаптары тыңдалады.

4-тапсырма

Алынған білімді бекіту мақсатында географиялық диктант алынады. Соңынан терминдер бойынша өзара бағалау жүргізіледі.

«Дейін» және «кейін» кестесіне қайтып ораламыз, екінші бағанын толтырып, топ ішінде ауызша талдаймыз.

ҚБ. «Басбармақ» әдісі

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың соңы

5 мин

Рефлексия. «Көңіл күй ағашы»

Үй тапсырмасы

§124- «Экономика сауаттылық деңгейіне әсер етеді» деген тұжырыммен келісесің бе? Жауабыңды негізде.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

7-бөлім. АДАМЗАТТЫҢ ЖАҺАНДЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ

7.1 ЖАҺАНДЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРДІ ШЕШУ

Сабақтың тақырыбы

§126. Жаһандық мәселелердің географиялық аспектілері

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)

10.7.1.1 Адамзаттың дамуындағы мәселелерін топтастыру

10.7.1.2 Жаһандық мәселелерді анықтау

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар: Адамзат дамуындағы жаһандық мәселелердің өлшемдерін анықтайды.

Оқушылардың көпшілігі: Жаһандық мәселелердің себептері мен салдарын анықтап, топтастырады.

Кейбір оқушылар: Жаһандық мәселелердің аймақтық көрінісіне баға береді.

Бағалау өлшемдері

- Адамзат дамуындағы жаһандық мәселелердің өлшемдерін анықтайды;

- Жаһандық мәселелердің себептері мен салдарын анықтап, топтайды;

- Жаһандық мәселелердің аймақтық көрінісіне баға береді.

Тілдік мақсаттары

Оқу дағдысы: оқығаны бойынша тезистер құру

Жазу дағдысы: «Ғаламшардың орман жамылғысы» деген кестені толтыру

Сөйлеу және тыңдау дағдылары: тапсырмаларды бөлу және өзара оқыту, мәселелерді талқылау, афоризмдердің мағынасына пікір айту

Негізгі тірек сөздер тізбегі: заманауи жаһандық мәселелер

Құндылықтарды қалыптастыру

Экологиялық бағытындағы тәрбие (қоршаған орта мен табиғи ресурстарды тиімді қолдануға).

Ынтымақтастыққа баулу (оппоненттердің пікірін тыңдау және қабылдау қабілетін қалыптастыру арқылы).

Пәнаралық байланыстар

Тарих, биология, экология

Тақырып бойынша алдыңғы білімдері

Елтану

Сабақтың барысы

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 мин

Ұйымдастыру кезеңі

Амандасу, психологиялық ахуал қалыптастыру

«Күлімсіреу» әдісі сабақтың басындағы эмоциялық жағдайды жақсартады.

1, 2, 3, 4 дейін санау арқылы топтарға бөлу.

«Миға шабуыл» әдісі арқылы білімді белсендіру.

Тақырыпты анықтап, мақсат қою.

«Жаһандық мәселелер және олардың өзара байланысы» бейнеролигін көру.

Негізгі сұраққа жауап беру: Жаһандық мәселелер қандай қағидалар бойынша жіктеледі?

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың ортасы

20 мин

Жаңа сабақты меңгеру

1-тапсырма

Жаһандық мәселелердің дамуына әсер ететін негізгі түрткіжайттарды анықта.

Мәтінмен жұмыс. Оқулық мәтінін оқы.

«Тезис құру» әдісі

Бұл әдіс арқылы жұмыс жасағанда мәтінге анализ және синтез жасау қоса жүреді. Тезистер мәтіннің негізгі идеясын анықтауға көмектеседі. Оқушылар мәтінді бірнеше бөлікке бөліп, олардағы ең маңызды мағынаны табады. Осы негізгі мағына айтылған пікірді құптайды немесе қарсы пікір болады.

Оқылған материалдан алынған негізгі идеяларыңмен жұпта бөлісіңдер. Адамзаттың жаһандық мәселелерінің өршуіне қандай басты түрткіжайттар әсер етіп отырғандығын жұбыңмен талда.

ҚБ. «Үш шапалақ»

Дескриптор:

- Мәтінді оқып, тезистер жазады;

- Алған білімін қолданып, негізгі түрткіжайттарды анықтайды;

- Адамзаттың жаһандық мәселелеріның даму деңгейіне баға береді.

2-тапсырма

Оқулық мәтіні және картамен жұмыс:

«Ғаламшардың орман жамылғысы» тақырыбында кесте толтыру.

Картамен жұмыс оқушылардың картографиялық сауаттылығын, графикалық түрдегі ақпаратты талдау және қорытындылау, өзіндік ойын қалыптастыру дағдыларын дамытуға көмектеседі.

Картографиялық сауаттылықтың қазіргі таңдағы қажеттілігі компьютерлік сауаттылықтан кем емес.

Талқылау: «Еркін микрофон»

Дескриптор:

- Орман жамылғысының азаюы байқалатын негізгі аймақтар мен елдерді атайды;

- Орман жамылғысының азаюына әсер ететін түрткіжайттарды талдайды;

- Халықаралық салалық мамандану жағдайындағы жаһандықмәселелердің көрінісін анықтайды;

- Адамзат үшін орман жамылғысының азаюы мәселесінің шешу жолдарын ұсынады.

Кері байланыс. Жұмыс барысын талдап, ұсыныстар айтылады.

ҚБ. «Жұдырықтан бес саусаққа дейін» әдісі

3-тапсырма

«Кластер құру» әдісі

«Адамзат дамуындағы мәселелерді жіктеу»

Топта кластер құрумен айналыса отырып оқушылар бір тақырып төңірегінде бірнеше байланыстарды орната алады. Жіктеудің қағидаларын неғұрлым тереңірек ұғынып, өзі үшін осы сұрақты талдаудың маңызын анықтайды. Көшбасшылық белгілері анықталып, өзіне сенімділігі артады.

Дескриптор:

- Қосымша деректерді қолданады;

- Тақырыпты тереңірек түсінудің себебін анықтайды;

- Жаһандық мәселелерді шешу жолдарын әрі қарай дамытудың мүмкіндіктеріне баға береді;

- Қорытынды жасайды.

Постерлерін қорғайды.

ҚБ. «Екі жұлдыз – бір тілек»

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың соңы

10 мин

Рефлексия:

3 минуттық эссе – «Жердің ертеңгі күні»

Үй тапсырмасы.

§ 126 , тақырыптық таныстырылым дайындау

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

7-бөлім. АДАМЗАТТЫҢ ЖАҺАНДЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ

7.1 ЖАҺАНДЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРДІ ШЕШУ

Жаһандық мәселелердің географиялық аспектілері

Сабақтың тақырыбы

§127.Жаһандық мәселелерді шешудегі әлемдік тәжірибе

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)

Оқыту мақсаты:

11.7.1.1-жаһандық мәселелерді шешуде әлемдік тәжірибені зерттеу.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар: Адамзат дамуындағы жаһандық мәселелердің өлшемдерін біледі және анықтайды.

Оқушылардың көпшілігі: Жаһандық мәселелердің себептері мен салдарын талдайды.

Кейбір оқушылар: Жаһандық мәселелердің аумақтық көріну дәрежесіне баға береді.

Бағалау өлшемдері

- Адамзат дамуындағы жаһандық мәселелердің критерийлерін біледі және анықтайды,

- Жаһандық мәселелердіңсебептері мен салдарын талдайды;

- Жаһандық мәселелердің аумақтық көріну дәрежесіне баға береді.

Тілдік мақсаттар

Оқу дағдысы: оқылған мәліметтер бойынша тезистер құрастыру

Жазу дағдысы: «Ғаламшардың орман жамылғысы» кестесін толтыру

Сөйлеу және тыңдау дағдылары: рөлдерді, тапсырмаларды бөлу және өзара оқыту, топтағы мәселелерді талқылау, афоризмдердің мағынасын түсіндіру

Негізгі тірек сөздер тізбегі: жаһандық мәселелер

Құндылықтарды қалыптастыру

Экологиялық тәрбие (табиғи ресурстар мен қоршаған ортаға ұқыпты қарау).

Ынтымақтастыққа баулу (оппоненттердің пікірін тыңдау және қабылдау қабілетін қалыптастыру арқылы)

Пәнаралық байланыс

Тарих, биология, елтану

Тақырып бойынша алдыңғы білім

Елтану

Сабақтың барысы

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Ұйымдастыру сәті. Психологиялық көңіл күй. «Миға шабуыл»

Сабақ тақырыбын таныстыру. Оқушылар сабақтың мақсатын өз бетінше ашуы керек. Оқушылармен бірге сабақты бағалау критерийлері талқыланады.

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың ортасы

25 мин

Жаңа материалды зерттеу

(Ж) 1-тапсырма

- Жаһандық мәселелердің негізгі аспектілерін анықта.

Мәтінмен жұмыс. Оқулық мәтінін оқу

«Тезис құрастыр». Тезистерді құрастыру. Бұл әдіс мәтінді талдау мен синтездеуді жүргізуді талап етеді және бір мезгілде оларды жетілдіреді. Тезистер неғұрлым егжей-тегжейлі мәтінді ажыратады және талқылау арқылы дәлелденетін қысқаша тұжырымдар түрінде көрсетіледі. Тезистер мәтіннің негізгі идеяларын анықтауға, оларды белгілі бір жүйеде нақты тұжырымдауға мүмкіндік береді. Оқушылар мәтінді бірнеше бөлікке бөледі, олардың ішіндегі ең маңыздысын анықтайды, мәтіндегі қандай да бір пікірлерді бекітетін немесе теріске шығаратын нақты ережелерді айқындайды және тұжырымдайды. Жұпта зерттелген материалдан алынған негізгі идеялармен алмасыңыз.

Достарыңмен адамзаттың жаһандық мәселелерін дамытуда қандай түрткіжайттар маңызды деп санайтыныңды талқыла.

Дескриптор:

1. Мәтінді оқиды, тезистер жазады.

2. Мәтіннен жаһандық мәселелер түрткіжайттарын ерекшелейді.

3. Адамзаттың жаһандық мәселелерінің тарихи даму деңгейіне баға береді.

ҚБ. Оқушы-оқушы – «Үш мақтау» эмоциялық көтермелеу.

2-тапсырма. Картамен жұмыс, параграф суретін пайдалана отырып, «Ғаламшардың орман жамылғысы» кестесін толтыр. Картамен жұмыс істеу картографиялық сауаттылықты, графикалық дереккөздердің ақпаратын талдай білуді және тұжырымдар мен ой-пікірлер жасауды дамытуға мүмкіндік береді. Картографиялық сауаттылық компьютерлік сауаттылықтан кем емес заманауи адамға қажет.

Дескриптор:

1. Орман алқаптарын қысқартатын негізгі елдер мен аймақтарды атайды.

2. Орман жамылғысының қысқаруын анықтайтын түрткіжайттарды талдайды.

3. Жаһандық мәселелердің, халықаралық мамандану саласының аумақтық көріністерін айқындайды.

4. Адамзат үшін орман жамылғысын қысқарту мәселесін практикалық шешуді ұсынады.

Кері байланыс. Тапсырманы орындау барысында ұсыныстар. Кестені толтыру қорытындысы бойынша қорытындылар. ҚБ. Мұғалім + оқушы.

«Жұдырықтан бес саусаққа дейін» қабылдау.

(Т) 3-тапсырма

Бекітуді негізде:

Жаһандық ауқымда энергетикалық және шикізат мәселелері 20-ғасырдың 70-жылдарында алғаш рет байқалды.

Дескриптор:

1. Қосымша материалды пайдаланады.

2. Бұл мәселені зерттеудің терең себептерін анықтайды. Топта идеяларды талқылайды.

3. Жаһандық мәселелерді шешу жолдарын одан әрі дамыту мүмкіндіктеріне баға береді.

4. Мынадай тұжырымға келеді: Жаһандық мәселелерді шешуге шақыру – бұл адами мүмкіндіктерді ашады.

Постерлерді қорғау.

ҚБ. Оқушы + оқушы.

«Екі жұлдыз - бір тілек» әдісі

Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай қалыптастырушы бағалаумен бағланады

Тапсырма орындауға қажетті құралдар

Сабақтың соңы

10 мин

Рефлексия:

Мен сабақтың мақсатына қол жеткіздім бе?

Мен дамытуым керек ...

Сабаққа менің пікірім ...

Менің ұсынысым ...

Терминдерді қайталау.

Елдер бойынша 3 мысал келтіру

Үй тапсырмасы

§ 127(тақырып бойынша 5 слайдтан артық еместаныстырылым дайындау)