Сабақ тақырыбы: І.2. Кинематика формулалары Үдеу. Жылдамдық. Жол

Мақсат:

1) оқушыларға теңайнымалы қозғалыс және оның формулалары жайлы түсіндіру

2. Шығармашылық қабілетін дамыту.

3.Еңбекке баулу, имандылыққа, іззеттілікке тәрбиелеу.

Болжамдап отырған нәтиже: тақырыпты толық меңгерген тұлға қалыптастыру

Сабақ типі: Бекіту және білім, білік, дағдыларды дамыту

Сабақ әдісі: Баяндау, сұрақ-жауап, есептер шығару

Сабақта пайдаланылатын көрнекіліктер:

• Формулалар

• Тақырыпқа байланысты есептер жинағы.

• Тақырыпқа байланысты тесттер жинағы.

Қосымша матреиалдар:

• Физика оқулықтары (9-,10-сыныптар)

• Есептер жинағы (әр түрлі әдебиеттер)

• Әдістемелік құралдар (Шың кітап және ҰБТ-ке дайындалуға арналған тесттер, т.б.)

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау. ............................................................................

ІІІ. Жаңа сабақ:

Тақырып жоспары:

1. Теңайнымалы қозғалыс

2. Дененің үдеуі

3. Теңайнымалы қозғалыс кезінде жылдамдық

4. Теңайнымалы қозғалыс кезінде жол

Формулалары:

Келтіру формулалары:

;

егер ₀0 болса, ;

, ,

Есептер шығару үлгілері.

• Егер дене жылдамдығын 10 с ішінде 18 км/сағ-тан 36 км/сағ-қа арттырса, оның үдеуі

Берілгені: шешуі:

t10 c

₀5 м/с

10 м/с .

a - ? жауабы: а0,5м/с²

• 25 м/с жылдамдықпен, келе жатқан үдеуі 5 м/с² жүк көлігі тежегішті басып, тоқтағанға дейін қанша уақыт өтеді?

Б ерілгені: шешуі:

₀25 м/с

  0

а5 м/с^{2 .}

t - ?

жауабы:

• 20 м/с жылдамдықпен қозғалып келе жатқан дене 4 м/с² үдеумен тежеле бастады. 5 с-тан кейінгі жылдамдығы:

Берілгені: шешуі:

₀20 м/с

а-4 м/с²

t5 с .

 - ? жауабы:

• Бастапқы жылдамжығы 36 км/сағ болатын дене а-2 м/с² үдеумен қозғалады. Дененің t  5 с ішінде жүрген жолы:

Берілгені: шешуі:

₀10 м/с

а-2 м/с²

t  5 с .

S- ? жауабы: S25м

• 0,2 м/с² үдеумен қозғалатын автомобилдің қозғалыс басталғаннан кейін 10 с ішінде жүрген жолы:

Берілгені: шешуі:

а0,2 м/с²

t10 с

₀0 .

S- ?

жауабы: S10м

• Ұшақ тоқтағанға дейін 1 км жол жүрген. Қону жылдамдығы 80 м/с, оның кезіндегі үдеуі

Б ерілгені: шешуі:

S10³м

0

₀80 м/с .

а- ?

жауабы: а3,2 м/с²

ІV. Сабақты бекіту:

Өз бетінше шығаруға арналған есептер:І.2-жаттығу

Сабақты қорытындылау:

V. Үйге берілетін тапсырма: ...................................................................

1. Тестпен жұмыс І.2- тест (шығарылу жолдарымен)

2. тақырыпқа қажетті материалдар табу, іздену

VI. Бағалау

I.2. Кинематика формулалары Үдеу. Жылдамдық. Жол

1. Бірқалыпты айнымалы қозғалыс дегеніміз:

A) Кез келген екі нүктесін қосатын түзу өзінің бастапқы күйіне параллель орын ауыстыратындай қозғалыс.

B) Кез келген екі бірдей уақыт аралықтарында сәйкес бірдей қашықтықтар жүріп өтетіндей қозғалыс.

C) Кез келген бірдей уақыт аралығында қозғалыс

жылдамдығы сәйкес бірдей шамаға өзгеріп

отыратын қоз-с.

D) Кез келген екі нүктесін ќосатын түзу.

E) Кез келген екі бірдей уаќытқа сәйкес өзгеретін ќозғалыс.

2. Түзу сызықпен қозғалып келе жатқан дене жылдамдығын азайтты. Үдеудің бағыты

A) траекторияға жанама бойымен.

B) берілген нүктенің траекториясының радиус-векторының бойымен.

C) қозғалыс бағытымен.

D) қозғалысқа қарсы.

E) нормаль бойымен.

3. Үдеудің анықтамасына сәйкес келетін формула

A)

B)

C) a = 4²n²R

D)

E)

4. 4с-та нүктенің жылдамдығы 1м/с-тан 3м/с-қа дейін артты, оның үдеуінің модулі

A) 0,1 м/с²

B) 2 м/с²

C) 1 м/с²

D) 0,5 м/с²

E) 3 м/с²

5. Автомобильдің жылдамдығы 5 с-та, 15м/с - тан 10м/с-қа дейін бірқалыпты кемиді. Автомобиль үдеуінің модулі

A) 3 м/с².

B) 2 м/с².

C) 5 м/с².

D) 1 м/с².

E) 4 м/с².

6. Толық тоқтағанға дейінгі 1 км жол жүрген, қону

жылдамдығы 80 м/с ұшақтың, тежелу кезіндегі үдеуі

A) 3,2 м/с2.

B) 5,2 м/с2.

C) 5 м/с2.

D) 4 м/с2.

E) 2 м/с2.

7. Ұзындығы 2 м көлбеу жазықтықтан сырғанап түскен

арбашаның жолдың соңындағы жылдамдығы 4 м/с.

Осы арбашаның үдеуі υ₀=0.

A) 10 м/с2.

B) 1 м/с2.

C) 4 м/с2.

D) 5 м/с2.

E) 6 м/с2.

8. 1 м/с2 үдеумен қозғалған поездың жылдамдығы

72 км/сағ-қа жетуге қажет уақыт

A) 20 с.

B) 30 с.

C) 25 с.

D) 15 с.

E) 10 с.

9. Автомобиль бақылау пунктінен 10 м/с жылдамдықпен жүріп өтеді. Жүргізуші тежегішті басқаннан кейін автомобиль 1,0 м/с² үдеумен қозғала бастайды. Автомобильдің тоқтағанға дейінгі өткен уақыты

A) 50 с.

B) 10 с.

C) 0,5 с.

D) 0,1 с.

E) 100 с.

------------------------------------------

10. Велосипедші төмен қарай 0,3 м/с² үдеумен түсіп келеді. Егер бастапқы жылдамдығы 4 м/с болса, оның 20 с-тан кейінгі жылдамдығы:

A) 15 м/с.

B) 21 м/с.

C) 13 м/с.

D) 17 м/с.

E) 10 м/с.

11. Бір қалыпты үдемелі қозғалыс кезіндегі орын ауыстырудың проекциясы

A)

B)

C)

D)

E)

12. Тыныштық қалпынан бірқалыпты үдемелі қозғала бастаған автомобильдің жүру уақытын 2 есе арттырса, онда оның қашықтығы

A) 2 есе кемиді.

B) 4 есе өседі.

C) өзгермейді.

D) 2 есе өседі.

E) 4 есе кемиді.

13. 1м/с² тұрақты үдеумен қозғалған поездың 10 секундтағы жүрген жолы.

A) 500 м.

B) 100 м.

C) 10 м.

D) 5 м.

E) 50 м.

14. 0,2 м/с² үдеумен қозғалған автомобиль қозғалыс басталғаннан кейін 10 с ішінде жүрген жолы

A) 2 м.

B) 4 м.

C) 0.

D) 1 м.

E) 10 м.

15. Қозғалғаннан кейінгі автомобильдің үдеуі 0,5м/с². Осындай үдеумен қозғалған автомобильдің 4 секундта жүрген жолы.

A) 2 м.

B) 10 м.

C) 0,5 м.

D) 4 м.

E) 8 м.

16. Шаңғышы тыныштық күйден 0,5 м/с2 үдеумен

таудан сырғанайды, 20с уақыт өткен соң 2 м/с2

үдеумен тежеле бастайды. Толық тоқтағанда дейінгі

шаңғышының тежелу қашықтығы

А) 20 мм

В) 25 м

С) 30 м

D) 35 см

Е) 20 м

17. Автобус 20 м/с жылдамдықпен бірқалыпты қозғала

отырып тежеле бастайды, оның 5 с-тан кейінгі тежелу

жолы

А) 25 м

В) 60 м

С) 40 м

D) 50 м

Е) 30 м

18. Шайба ұзындығы 60 м мұз айдынын 4 с-та сырғып өтіп, тоқтады. Демек оған хоккейшінің берген бастапқы жылдамдығы:

A) 25 м/с.

B) 45 м/с.

C) 35 м/с.

D) 40 м/с

E) 30 м/с.

--------------------------------

19. Автомобиль жолдың 50 м түзу сызықты бөлігінде бір қалыпты үдемелі қозғала отырып жылдамдығын 18 км/сағ-тан 36 км/сағ-ға дейін арттырған. Автомобильдің үдеуі:

A) 1,5 м/c².

B) 9,7 м/c².

C) 0,75 м/c².

D) 0,36 м/c².

E) 4 м/c².

20. Тежелген автомобиль толық тоқтағанға дейін 100 м жол жүрді. Егер оның бастапқы жылдамдығы 72 км/сағ болса, үдеуі:

A) -2 м/с².

B) -0,8 м/с².

C) 1 м/с².

D) 2 м/с².

E) -1 м/с².

21. Тежелген автомобиль толық тоқтағанға дейін 200 м жол жүрді. Егер оның бастапқы жылдамдығы 72 км/сағ болса, үдеуі:

A) -0,8 м/с².

B) 2 м/с².

C) 1 м/с².

D) -2 м/с².

E) -1 м/с².

------------------------------

22. Оқ бөгетке тиіп, оған h₁ тереңдікке кіреді. Жылдамдығы одан екі есе артық, массасы дәл сондай оқ енетін h₂ тереңдік

A) h₂=4 h₁.

B) h₂= h₁/4.

C) h₂=2 h₁.

D) h₂= h₁/2.

E) h₂= .

23.Дене тыныш күйден бір қалыпты үдемелі қозғалып,

10м жол жүріп, 2 м/c жылдамдық алған. Үдеуі сол

қалыпта қала берсе, кейінгі 10 м-де оның жылдамдығы:

A) 4,5 м/c.

B) 3,8 м/c.

C) 4 м/c.

D) 2 м/c.

E) 2,8 м/c.

24. Жолдың горизонталь бөлігіндегі бастапқы жылдамдығы 15 м/с болатын автомобильдің тежелу жолын табыңыз.Автомобиль доңғалағының жолмен үйкелу коэфиценті 0,5.

A) 45 м.

B) 90 м.

C) 6 м.

D) 11,25 м.

E) 22,5 м.

25. Реактивтік ұшақ 720 км/сағ жылдамдықпен ұшып келеді. Бір мезеттен бастап, ұшақ 10 с бойы үдей қозғалып, соңғы секундта 295 м жол жүреді. Ұшақтың үдеуі

A) а = 10 м/с².

B) а = 9 м/с².

C) а = 7 м/с².

D) а = 6 м/с².

E) а = 8 м/с².