Тақырыбы:

«Сыбайлас жемқорлық және оған қарсы күрес»

Қауіпсіздік сабағы: № 3 сабақ. «Қақтығыс соңындағы жауапкершілік»

Құндылық:

Заң және тәртіп. Әділдік және Жауапкершілік.

Мақсаты:

Заң мен құқықтық актілерді дұрыс түсіндіре алуы және түсіне білу; Құқықтық білімді нақты өмірде, нақты практикалық жағдайларды шешуде өз бетінше қолдана білу; Кез-келген қызмет түріне немесе іс-әрекетке жауапкершілікпен қарау; Ақпаратты бағалау және талдау негізінде салмақты шешімдер қабылдау.

Қауіпсіздік сабағы: қақтығыстағы жеке жауапкершіліктің маңыздылығын түсіну және жанжалды жағдайларды бейбіт жолмен шешуді үйрену.

Негізгі міндеттер:

1. Жанжалдың не екенін және оның қалай пайда болатынын түсіндіріңіз.

2. Жанжалдағы әрекеттеріңіз үшін жеке жауапкершіліктің маңыздылығын

көрсетіңіз.

3. Жанжалдарды бейбіт жолмен шешу әдістерін үйрету.

Күтілетін нәтиже:

Заң мен құқықтық актілерді дұрыс түсінеді; Құқықтық білімді нақты өмірде, нақты практикалық жағдайларды шешуде өз бетінше қолдана біледі; Кез-келген қызмет түріне немесе іс-әрекетке жауапкершілікпен қарайды; Ақпаратты бағалау және талдау негізінде салмақты шешімдер қабылдайды.

Қауіпсіздік сабағы бойынша: қақтығыстағы жеке жауапкершіліктің маңыздылығын түсінеді және жанжалды жағдайларды бейбіт жолмен шешуді үйренеді.

Уақыты

Бөлімі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Ынтымақтастық ахуал қалыптастыру.

 Сәлемдесу, оқушылардың сабаққа дайындықтарын тексеру.

Гимн орындалады.

 Сабақтың тақырыбымен және мақсаты мен міндеттерімен таныстыру
Тақырыпты ашу үшін талқылау сұрақтары:

• Сыбайлас жемқорлықтың ең көп тараған түрлері қандай?

• Қоғамға тигізетін салдары қандай?

• Оны қалай болдырмауға болады?

• Сыбайлас жемқорлықпен күрестің қандай жолдары бар?

Мұғалімді мұқият тыңдайды.

 Оқушылар мысалдарды келтіріп, өз көзқарастарын білдіреді.

Белсенділікпен пікірталасқа қатысады.

Презентация

Жазба дәптері

Сабақтың ортасы

20 мин

Топтық жұмыс

Теориялық бөлік: Сыбайлас жемқорлықтың негізгі түрлері (парақорлық, алаяқтық, қызмет бабын асыра пайдалану және т.б.) және олардың қоғамға әсері туралы түсіндіру.

Сыбайлас жемқорлық – бұл мемлекеттік қызметкерлердің немесе лауазымды тұлғалардың өз өкілеттіктерін және қызметтік жағдайын жеке пайдасы үшін заңсыз пайдалануы. Сыбайлас жемқорлыққа қатысты әрекеттер мыналарды қамтиды:

• Пара алу және беру – қызметкерлердің өз қызметтері үшін пара алуы немесе пара берушілерден қандай да бір артықшылықтар талап етуі;

• Қызметтік өкілеттіктерін асыра пайдалану – заңды немесе жеке тұлғалардың заңды мүдделеріне нұқсан келтіре отырып, лауазымды тұлғаның өз қызметін заңсыз орындауы;

• Қызмет бабын пайдаланып, жеке мақсатта шешімдер қабылдау – өз немесе жақындарының пайдасына шешімдер қабылдау;

• Әділетсіз бәсекелестік – экономикалық және басқа да салаларда лауазымды тұлғалардың жеке мүдделерін көздеп, әділетсіз әрекеттерге баруы.

Сыбайлас жемқорлық мемлекет пен қоғамға теріс әсер етеді, оның ішінде заңдардың бұзылуына, мемлекеттік басқару сапасының төмендеуіне, экономикалық тұрақсыздыққа және азаматтардың мемлекеттік органдарға деген сенімінің жоғалуына әкеледі. Сондықтан сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес кез келген мемлекеттің маңызды басымдықтарының бірі болып табылады.

ҚР Қылмыстық кодексіне сәйкес, сыбайлас жемқорлыққа байланысты қылмыстарға келесі жазалар қолданылуы мүмкін:

1. Айыппұл салу – заңсыз әрекеттері үшін қомақты айыппұлдар салынады.

2. Бас бостандығынан айыру – лауазымды тұлғалардың сыбайлас жемқорлық қылмыстары үшін әртүрлі мерзімге түрмеге жабылуы мүмкін.

3. Мүлікті тәркілеу – заңсыз жолмен алынған мүлікті тәркілеу.

4. Белгілі бір лауазымдарды атқаруға тыйым салу – сотталған адамдарға белгілі бір мемлекеттік немесе қоғамдық қызметтерді атқаруға өмір бойы немесе белгілі бір мерзімге тыйым салынады.

Сонымен қатар, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қылмыстар жасаған адамдар қоғамдық қызметтен шығарылуы мүмкін және оларға мемлекет тарапынан қандай да бір артықшылықтар мен жеңілдіктер берілмейді.

Қазақстанда сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте маңызды рөл атқаратын арнайы мемлекеттік органдар бар, мысалы, Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі.

Практикалық тапсырма:

"Менің елімдегі сыбайлас жемқорлықпен күрес" тақырыбына жоба жасау

Мұқият тыңдайды

Маңызды, қажет деп тапқан ақпараттарды жазба дәптеріне түртіп жазып алады.

 Оқушылар өз ойларымен бөлісіп, сыбайлас жемқорлықтың алдын алу жолдары туралы плакат немесе шағын жобалар жасайды.

 Жасалған жұмыстарды қорғайды.

Презентация

Жазба дәптері

Стикерлер

Плакаттар

Маркерлер

Презентация

Үлестірмелі материалдар

Жазба дәптерлері

10 мин

Қауіпсіздік сабағы: 3 - сабақ

1. Кіріспе (2 минут)

Қақтығыс дегеніміз не? Олар неге пайда болады.

Бәсекелестік (бәсекелестік) – өз мүдделері үшін басқаларға зиян келтіруге ұмтылу.

Бейімделу – басқа біреудің мүддесі үшін өз мүдделерін құрбан ету.

Компромисс – өзара жеңілдіктерге негізделген келісім; туындаған қайшылықты жоятын нұсқаны ұсыну.

Ынтымақтастық – жағдайға қатысушылар екі жақтың мүдделерін толығымен қанағаттандыратын байламға келеді.

2. Негізгі бөлім (6 минутқа дейін)

«Екі дос» жаттығуы

Мақсаты: жанжалдағы жетекші мінез-құлық стратегиясын анықтау. Жаттығуды орындамас бұрын, А4 парақтары еденге жайылады. Жолдың әр жағында, бір-біріне қарама-қарсы орналасқан екі оқушы таңдалады. Оқушыларға нұсқаулық: «Сіздер әртүрлі жағалауларда тұрғандарыңызды және көпірден екінші жағына өтулеріңіз керек екенін елестетіп көріңіздер. Бір уақытта қозғалысты бастайсыздар». Оқушылар

жанжал көпірдің ортасында қалай өту керектігін шешеді. Қорытындысы бойынша стратегия жасалады.

- Презентация: қақтығыстардың себептері мен түрлері.

- Талқылау: әр қатысушының іс-әрекеті жанжалдың нәтижесіне қалай әсер етеді.

• Топтық жұмыс: жанжалды бейбіт жолмен шешу стратегиясын әзірлеу.

3. Қорытынды

Мұқият тыңдайды

Маңызды, қажет деп тапқан ақпараттарды жазба дәптеріне түртіп жазып алады.

Жанжалды бейбіт жолмен шешу стратегиясын әзірлейді.

Плакаттар

Маркерлер

Стикерлер

Пайдалы сілтеме:

https://youtu.be/gH3zqZPR4EQ?si=t4BxnvmuyQ8xmGGc

https://drive.google.com/file/d/1--5CKKNBuFOGTdrzaYYzA-j7f2WBBwf/view

https://drive.google.com/file/d/1cve7u4yQMv7XI0ykhDOsKp3hWk-1qEtr/view

Сабақтың соңы

5мин

Үй тапсырмасы: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы мақалаларды оқып, рефлексия жазу.

«Аяқталмаған сөйлем» әдісі бойынша кері байланыс

Тиімді кері байланыс береді

Стикер, жапсырма қағаз