«Бекітемін» «Келісемін»

атындағы Директордың оқу ісі

қазақ орта мектебінің директоры: жөніндегі орынбасары ________________ ______________

Тақырыптық-күнтізбелік жоспары

Үйден оқыту

• Пән мұғалімі:

• Пәні: Психомоторика

• Сыныбы: 9

• Оқу жүктемесінің көлемі: аптасына - 1 сағат, жылына – 34сағат

• Тақырыптық-күнтізбелік жоспар Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2018 жылғы 31 қазандағы №604 бұйрығымен бекітілген Негізгі орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты;

• «Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндердің, таңдау курстарының және факультативтердің үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі №115 бұйрығының 533-қосымшасына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

• ҚР Білім және ғылым министрлігінің 2018 жылғы 20 қыркүйектегі №469 бекітілген бұйрықтың 105- қосымшасын басшылыққа ала отырып жасалды.

2023 – 2024 оқу жылы

9 - сынып оқушыларына арналған

«Психомоторика»

пәнінен жаңартылған мазмұндағы

КҮНТІЗБЕЛІК-ТАҚЫРЫПТЫҚ ЖОСПАР

Түсінік хат

Күнтізбелік-тақырыптық жоспар Психикалық дамуының тежелуі бар білім алушыларға арналған 5-9 сыныптары үшін «Психомоторика» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасына сәйкес әзірленді.

Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

Психомоторикасы мен сенсорлық процестерін дамыту сабақтарындағы мақсатты-бағытты жұмыс нәтижесінде білім алушылыр мыналарды үйренеді:

1) сенсорлық эталондарға бейімделуді;

2) берілген белгілері бойынша заттарды тануды;

3) заттарды сыртқы белгілері бойынша салыстыруды;

4) заттарды формасы, көлемі, түр-түсі, функционалдық міндеттері бойынша топтастыруды;

5) түрлі белгілері бойынша заттар мен олардың бейнелерінің нұсқалық қатарын құрастыруды;

6) объекттер мен құбылыстардың белгілері мен қасиеттерін практикалық тұрғыда бөлуді;

7) қарама-қарсы іс-әрекеттер мен құбылыстарды ажыратуды;

8) өз іс-әрекетінің уақыт шеңберін белгілеуді;

9) оқиғалардың реттілігін белгілеуді; 10) кеңістікте бейімделуді;

11) нұсқаулық әрекеттерді мақсатты бағытта орындауды;

12) өз қимылы мен іс-әрекеттерін өз-бетінше келістіруді;

13) іс-әрекетін тілмен жалғауды.

5. Бағдарламада, орташа ақыл-ой кемістігі бар білім алушыларға жекелік бағдарламалар құру барысында бағдарлық негіз болатын, түзеу жұмысы мақсаттарының болжамдық жүйесі тұжырымдалған. Бағдарламаның мазмұны ұсынымдық сипатта, сондықтан педагог жұмыс мазмұнына білім алушының мүмкіндіктері мен қажеттіліктеріне қарай өзгерістер енгізуге құқына ие.

6. Психомоторикасы мен сенсорлық процестерін дамыту келесідей оқу және түзету пәндерімен біріктіру арқылы жүзеге асырылады: «Айналадағы әлем», «Тәртіп мәдениеті», «Тіл дамуының кемшіліктерін түзеу», «Түзеу ырғағы», «Белсенді-қозғалыстық сипаттағы жекелік және топтық сабақтар».

7. Оқу процесін ұйымдастыру тәсілдерінің негізінде, айқын ақыл-ой кемістіктері бар тұлғалардың өмірін ұйымдастырудың негізгі идеясы болып бүкіл әлемде қабылданған «тұрақтандырудың» педагогикалық тұжырымдамасы жатыр. Осы тұжырымдамаға сәйкес, бүкіл түзеу-педагогикалық іс-шараларын жобалау барысында білім алушы негізгі және жалғыз есептеу нүктесі болып табылады.

8. «Тұрақтандыру» тұжырымдамасының негізінде орташа ақыл-ой кемістігі бар білім алушыларды тәрбиелеу мен оқыту процесін ұйымдастырудың төмендегідей қағидалары қалыптастырылған:

1) білім алушыға, өзінің бірегей ерекшеліктерін сақтай отырып, жеке қарқында дамуы үшін мүмкіндіктерді қамтамасыз ету. Бұл қағиданың ұстанымы бойынша, білім алушының жекелік бағдарламасының мазмұнын белгілеп алу мақсатында, оның мүмкіндіктері мен ілгерілмелі дамуын үнемі зерделеп отыру. Дамуы мен дағдыларды меңгерудегі минималды жылжуын оқудың оң нәтижесі деп тану;

2) білім алушының жеке мүмкіндіктерін және білімдік және тұлғалық жетістіктері мониторингі нәтижелерін ескере отырып, оқытудың мазмұнын, әдістерін, формаларын, дидактикалық оқу құралдарын педагог өз бетінше таңдауы;

3) білім алушының практикалық іс-әрекеттері мен әлеуметтік дағдыларын қалыптастыру үшін мектепте тиісті орта құру. Білім алушылармен сабақ өтетін бөлмелерді түрлі өмірлік жағдайларды қамтып көрсететін кеңістікке айналдыру. Пәндік орта білім алушының мұқтаждықтарының өзгеруіне орай қайта-қайта ауыстырылып отырады. Қабілеттері мен дағдыларының қалыптасуы осы дағдылар қолданылатын жағдайға максималды жақындатылып жүзеге асырылады;

4) білім алушылардың мектептегі күнделікті іс-әрекетінің біріктірілген сипаты. Барлық пәндер бойынша сабақ біріктірілген сипатта жүреді;

5) ойлау қабілетінің, тілінің және қатынасының дамуы - әлеуметтену құралы ретінде болуы. Орташа ақыл-ой кемістігі бар білім алушылардың тілінде, ойлау қабілетінде, қатынасында өзіне тән проблемалары болады, олардың орны педагогикалық құралдармен толтырылады. Білім алушының тілді түсінуі, вербалдық және вербалсыз қатынас құралдарының қалыптасуы, көрнекілік-әрекеттік ойлауының дамуы жұмыстарын кеңейту бойынша дәйекті жұмыс құрастырылады. Педагог білім алушының түсінігіне сәйкес тілді қолданады;

6) оқу-тәрбие процесінің әлеуметтендірушілік бағыттары: білім алушыларды мектептен тыс күрделі әлеуметтік ортаға енгізу (қоғамдық көлікпен жүргізу, дүкендерге, дәріханаға, поштаға, емханаға, музейлерге, театрға, кафелерге бару).

9. Оқу процесі мазмұны бойынша да, ұйымдастырушылық формалары бойынша да қатаң реттелмейді.

10. Білім алушылардың сабақ кезіндегі белсенділігі мен дербестігін көрсететін негізгі іс-әрекеті ретінде төмендегілер қолданылады:

1) табиғат құбылыстары мен әлеуметтік өмір құбылыстарын бақылау; 2) заттық- практикалық іс-әрекет;

3) іскерлік ойындар;

4) білім алушылардың шаруашылық-еңбектік іс-әрекеттері; 5) әлеуметтік-тұрмыстық іс-әрекеттері;

6) жақын айналасындағы білім алушылар мен үлкен адамдармен қатынасы (микросоциум);

7) оқу іс-әрекеті (білім алушының мүмкіндіктеріне сәйкес).

11. Оқу-тәрбие процесі орташа ақыл-ой кемістігі бар білім алушылардың бүкіл оқу кезеңі ішінде заттық іс-әрекеті бойынша құрастырылады.

12. «Психомоторикасы мен сенсорлық процестерін дамыту» түзеу сабақтары оқу және тұрмыс жағдайларында дербестік пен белсенділікке максималды негіздер құруға бағытталады.

13. Білім алушымен жүргізілетін нақты жекелік түзеу жұмысының мазмұны, оның психофизикалық жағдайы ерекшеліктерін тексеру нәтижелері бойынша, белгіленеді.

14. Тексеру барысында даму деңгейі ғана емес, сондай ақ жақын арадағы даму аймағы да анықталады. Бір мезгілде іс-әрекет компоненттерін меңгергені бағаланады: мотивациялық-бейімделушілік, операционалдық, бақылау-бағалаушылық.

15. Тексеру нәтижелері түзеу сабағын өткізу үшін ішкі топтар құру барысында айқындаушы болып табылады.

16. «Психомоторикасы мен сенсорлық процестерін дамыту» пәні шеңберіндегі түзеу жұмысы, білім алушылармен әр оқу жылында жүргізілетін барлық жұмыс барысында жүріп отырады.

17. Орташа ақыл-ой кемістігі бар білім алушылардың жетістіктерін бағалайтын бастапқы сәті болып, түзеу жұмысының жекелік бағдарламасында көрсетілген міндеттер табылады.

18. Орташа ақыл-ой кемістігі бар білім алушылардың жетістіктерін бағалау ішкі бағалау құралдары арқылы жүзеге асырылады. Жекелік бағдарламаларды жүзеге асыру нәтижелерін мұғалім сабақтың оқу процесі барысында бағалайды.

19. Орташа ақыл-ой кемістігі бар білім алушылармен жүргізетін жұмыстардың барлығы негізіне кіретін «Диагностика мен түзеу-дамыту жұмысының бірлігі» атты арнайы педагогикасының қағидасына ере отырып, педагогтар бақылаушылық бағалау әрекеттерін жүйелі түрде жүзеге асырады.

20. Бағалаушылық әрекеттеріне - білім алушының белсенділігін бақылау, ауызша жауаптарын түзеу жұмысының жекелік міндеттерімен салыстыру, іс-әрекеттерінің өнімдерін зерделеу кіреді.

21. Білім алушылардың жетістіктері мен дамуының ағымдық бағалануы, олардың жұмысын күнделікті бақылау арқылы жүзеге асырылады. Аралық бағалану бірінші жартыжылдық біткен кезде жүзеге асырылады. Нәтижелердің қорытынды бағалануы оқу жылы аяқталғанда жүзеге асырылады. Түзеу жұмысының жекелік бағдарламасына сәйкес қабілеттері мен дағдыларының қалыптасуы жөніндегі бағалау пікірлер жекелік бағдарламада көрсетіліп жазылады.

Психомоторика сабағының бағдарламасы 34 сағатқа жасалынды.

«Психомоторикасы мен сенсорлық процестерін дамыту» пәнінің мазмұны 3 бөлімді қамтиды:

1) 1- бөлім «Сенсорлық процестері мен кеңістіктік-уақыттық бейімделуін дамыту»;

2) 2- бөлім «Қимыл-қозғалыс саласын дамыту»;

3) 3- бөлім «Зерделік саласын дамыту».

«Сенсорлық процестері мен кеңістіктік-уақыттық бейімделуін дамыту» бөлімі келесідей бөлімшелерді қамтиды:

1) есту қабілетін дамыту; 2) көру қабілетін дамыту;

3) кеңістікте бейімделуін дамыту; 4) уақыттық бейімделуін дамыту;

5) тактильдік-қозғалыстық түйсігін дамыту; 6) дәм және иіс сезімін дамыту.

«Қимыл-қозғалыс саласын дамыту» бөлімі келесідей бөлімшелерді қамтиды:

1) ұсақ моторикасын дамыту;

2) мимикасы мен и пантомимикасын дамыту;

«Зерделік саласын дамыту» бөлімі келесідей бөлімшелерді қамтиды: 1) жадын дамыту;

2) тіл мен ойлау қабілетін дамыту; 3) қиялын дамыту;

4) зейінін дамыту.

Үйден оқытылатын 9 сынып оқушысы _______________________ Пәні: Психомоторика Пән мұғалімі:_______________________

Бөлім	Бөлімше	Оқыту мақсаттары	Р/с	Сағат саны		Мерзімі
1. Сенсорлық процестері мен кеңістіктік бейімделуін дамыту	1-тоқсан 8 сағат 1.1 Есту қабілетін дамыту	9.1.1.1 қатынастың түрлі жағдайында жаңа ақпаратты тыңдау арқылы қабылдау; 9.1.1.2 дыбыстық құрамы ұқсас сөздер мен буындарды ажырату; 9.1.1.3 сөздегі дыбыс реттілігін анықтау;	1	1
		9.1.1.4 берілген дыбысқа сөздер таңдау; 9.1.1.5 музыкалық жанрды ажырату (вальс, полька, марш; 9.1.1.6 таныс фильм/муль тфильм, персонажда рының, әншілердің дауыстарын тану;	2	1
		9.1.1.7 музыкалық аспаптарды ң дыбысын ажырату; 9.1.1.8 сыбырлаған дауысты ажырату (сөздер мен сөйлемдер) сыбырлап жауап қату; 9.1.1.9 әлеуметтік маңызды тұрмыстық, қалалық дыбыстард ы ажырату	3	1
	1.2 Көру қабілетін дамыту	9.1.2.1 көлемнің бірнеше параметрлері бойынша заттарды топтастыру: ұзындығы, ені (сериация); 9.1.2.2 ерін арқылы оқу (дыбыстард ы, буындарды, сөздерді); 9.1.2.3 бастырылға н немесе шатастыры лған бейнелерді Тану;	4	1
		9.1.2.4 күрделі фигураларды көшіру; 9.1.2.5 үлгі бойынша күрделі орнаметтер ді салу; 9.1.2.6 ұзындықты мм, см, дм, м арқылы өлшеу;	5	1
		9.1.2.7 адамдардың , жануарлард ың, айналадағы объекттерді ң айырмашылығын, ұқсастығын табу; 9.1.2.8 шатастырылған бейнелерді тану; 9.1.2.9 жоспар бойынша, тірексіз сюжеттік картиналар топтамасын құрастыру;	6	1
		9.1.2.10 таныс шығарма, мультфильм бойынша сюжеттік картиналар топтамасын құрастыру; 9.1.2.11. 2 сюжеттік картинадан айырмашыл ығын табу; 9.1.2.12 суреттен, фотодан таныс және бейтаныс адамдарды ұқсату және суреттеу	7	1
	1.3 Кеңістікте бейімделуді дамыту	9.1.3.1 бөлменің планын сызу; 9.1.3.2 пазлдармен сюжеттік картиналар құрастыру;	8	1
	2-тоқсан 8-сағат 1.3 Кеңістікте бейімделуді дамыту	9.1.3.3 сызба бойынша құрастыру; 9.1.3.4 екі қолымен бір мезетте сурет салу; 9.1.3.5 үлгі бойынша құрастыру;	9	1
		9.1.3.6 метрикалық ұғымдарын көрсету (зат қаншалықт ы алыс орналасқан) ; 9.1.3.7 координаттық ұғымдарын көрсету (қайда, қай жағынан); 9.1.3.8 картиналар да персонаж қай қолымен әрекет жасағанын, қай жағында тұрғанын анықтау;	10	1
		9.1.3.9 сөйлеу тілінде заттардың кеңістіктік қатынасын көрсететін сөздерді қолдану; 9.1.3.10 топологиял ық ұғымдарын көрсету (зат қайда тұр); 9.1.3.11 қоғамдық орындарда бейімделу: дүкен, дәріхана, пошта, емхана, әлеуметтік қызмет орындары;	11	1
		9.1.3.12 қоғамдық орындарда бейімделу: дүкен, дәріхана; 9.1.3.13 сызба, ауызша нұсқау бойынша кеңістіктік қатынастарын келтіру; 9.1.3.14 көмекші сөздерді объекттерді ң өзара орналасуын бағалау үшін қолдану	12	1
	1.4 Уақытта бейімделуді дамыту	9.1.4.1 фотоальбом ын қолдана отырып оқиғалар күнделігін жүргізу (жекелік, сыныптық, мектептік); 9.1.4.2 оқиғаларды басынан аяғына қарай және аяғынан басына қарай;	13	1
		9.1.4.3 өз өміріндегі оқиғалар хронология сын құру; 9.1.4.4 күнтізбеден жақындардың, достардың туылған күндерін табу;	14	1
		9.1.4.5 теле бағдарлама бойынша хабардың басталу уақытын анықтау; 9.1.4.6 оқиғалар мен мен іс-әрекеттерді ң уақытын көрсетіп қысқа мәтіндер құру;	15	1
		9.1.4.7 өз өмірбаянын құрастыру; 9.1.4.8 сағатта уақытты көрсетіп қою	16	1
	3-тоқсан 10 сағат 1.5 Тактильдік - қозғалыстық қабылдауын дамыту	9.1.5.1 материалда рды сипаттамала ры бойынша ажырату (температура, фактура, ылғалдық, тұтқырлық); 9.1.5.2 заттардың ерекше қасиеттерін сөзбен айту;	17	1
		9.1.5.3 қолда немесе арқада «жазылған» әріптер мен сандарды қайта жазу, қайталау (екі жағындағы) ; 9.1.5.4 заттар мен материалда р бетінің фактурасын атау; 9.1.5.5 әріптер мен сандарды сипап тану	18	1
	1.6.Дәм және иіс түйсігін дамыту	9.1.6.1 тағамдық өнімдер мен тағамдар дәмін суреттеу (дәмді, хош иісті, тойымды); 9.1.6.2 иістерді тану және атау (гүл, косметика); 9.1.6.3 деодорантта р мен иіссулардың міндеттемесін білу	19	1
2. Қимыл-қозғалыс саласын дамыту	2.1 Ұсақ моторикасын дамыту	9.2.1.1 баспа әріптері элементтері не ұқсас фигуралар салу; 9.2.1.2 бірілген үлгі бойынша нүктелер арқылы сызықтар жүргізу;	20	1
		9.2.1.3 шектелген кеңістікте тік және көлденең сызықтар жүргізу; 9.2.1.4 түрлі бағытта ерікті сызықтар жүргізу	21	1
	2.2 Мимика мен пантомимиканы дамыту	9.2.2.1 елестеткен заттармен қимылдар жасау; 9.2.2.2. бет пен дененің түрлі ұсақ бөліктерінің статистикалық және динамикалық позаларын ажырату (көздер, ауыз, саусақтар);	22	1
		9.2.2.3 вербалсыз коммуникац ияның тәсілдерін қолдану (мимика, пантомимик а); 9.2.2.4 эмоционалд ық жағдайлард ы келтіру; 9.2.2.5 өз эмоциясын ың сыртқы көрінісін бақылау	23	1
3. «Зерделік саласын дамыту»	3.1 Жадын дамыту	9.3.1.1 нышындар қатарын артынша келтіру (әріптер сандар); 9.3.1.2 берілген сөздер қатарын келтіру (10-ның ішінде);	24	1
	4-тоқсан 8 сағат 3.1 Жадын дамыту	9.3.1.3 тыңдалған ауызша материалды келтіру және қайталап айту (сөйлемдер, қысқа мәтін, екі жол тақпақ; 9.3.1.4 объекттерді суреттемесі бойынша тану;	25	1
		9.3.1.5 қайталап айтудың жоспарын жасау, қолдан бұйымдар жасау; 9.3.1.6 өткен күннің, аптаның, жылдың оқиғалары жайлы әңгімелеу;	26	1
		9.3.1.7. жадыны дамыту бойынша қозғалысты ұжымдық ойындарға қатысу; 9.3.1.8. би және гимнастика қимылдарын келтіру	27	1
	3.2 Тілі мен ойлау қабілетін дамыту.	9.3.2.1 заттарды ерекше қасиетері бойынша топтастыру; 9.3.2.2 заттар мен сызықтардың жазықтықта орналасуының заңдылығын анықтау;	28	1
		9.3.2.3 негізгі белгі ретінде көлем бойынша топтастыру; 9.3.2.4 орындалған тапсырманы бағалау: дұрыс, тез, жақсырақ, әдемірек;	29	1
		9.3.2.5 өз тапсырмасы ның орындалған ын бақылау; 9.3.2.6 түстер мен реңдерін өз бетінше топтастыру;	30	1
		9.3.2.7 элементтер қатарында заңдылықты белгілеу (түс, форма, көле); 9.3.2.8 сюжеттік картинада қателер табу (болады-болмайды); 9.3.2.9 көрнекі есептер шығару (Сегена тақтасы, Равен Матрицалары, Айзенк тесттері тәрізді)	31	1
	3.3 Қиялын дамыту	9.3.3.1 жұмбақтар жасыру және жауабын табу; 9.3.3.2 «жабыраңқ ы», «көңілді», «мейірімді» , «ашулы» картиналар салу	32	1
	3.4 Зейінді дамыту	9.3.4.1 зейінді дамыту бойынша қозғалысты ұжымдық ойындарға қатысу; 9.3.4.2 көру үлгісі бойынша графикалық диктанттар орындау; 9.3.4.3 Ахутина; Мюнстерберг әдістемелерін; Шульте кестелерін қолдана отырып тапсырмалар орындау;	33	1
		9.3.4.4 түрлі сезім әсерлерін келтіру: қуанышты, қорқынышты; 9.3.4.5 ережелерін ауыстыра отырып әріптермен, сандармен геометриял ық фигуралармен корректуралық тапсырмалар орындау	34	1
Барлығы:				34