№ 12 Б. Майлин Шұғаның белгісі хикаятының көркемдік қуаты..docx

САБАҚ: қазақ әдебиеті

Мектеп:

Мерзімі:

Мұғалім:

СЫНЫП: 9

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар: 0

Бөлім: Адам жанының құпиясы

Сабақтың тақырыбы: Б. Майлин "Шұғаның белгісі" хикаятының көркемдік қуаты.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

9.2.3.1 шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың (троп пен фигура) түрлерін талдай отырып, автор стиліне баға беру;

Сабақтың мақсаттары

Б. Майлин "Шұғаның белгісі" хикаятындағы құбылту мен айшықтаудың түрлерін талдап, автор стиліне баға беру.

Бағалау критерийлері

• құбылту мен айшықтаудың түрлерін талдайды;

• автор стиліне баға береді

Ойлау дағдыларының

деңгейі

Жинақтау

Құндылықтарға баулу

Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы (6-құндылық)

Пәнаралық байланыс

Әдебиет теориясы, қазақ тілі

Тілдік мақсаттар

Пәнге тән лексикология мен терминология:

Диалог пен айтылымға арналған тіркестер:

• Бірінші сөйлем «Менің ойымша, ... »

• Екінші сөйлем «Себебі, мен оны былай түсіндіремін … »

• Үшінші сөйлем «Оны мен мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын … »

• Соңғы сөйлем «Осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім

Алдыңғы білім

Бұл бөлімде оқушылар 8-сыныпта меңгерген тілдік дағдыларын одан әрі дамытады.

Жоспар

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

3 минут

7 минут

І. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен амандасу. Назарын сабаққа аудару.

Қызығушылықты ояту.

«Көршіңмен талқыла» әдісі арқылы оқушылар теориялық мәліметті талқылайды.

Троп - грекше - tropos - бұрылыс, бұрма деген сөз. Көркем тілдің басқа түрлерінен ауыстыру мағынасында қолданылатын сөздердің негізгі ерекшелігі астарлылығында. Бір нәрсені айтып, екінші мағына ұқтыруында. Мысалы, ақындар: Алатау ақ бас шалым көпті көрген не жұлдыз жымыңдады, күн күлді деп жазады. Мен Абайды оқыдым, көше ояу, ана үйдің құдасы келді дейтін сөйлемдердегі сөздерді алсақ – бәрі де ауыстыру мағынасында қолданылған сөздер. Жұлдыз жымыңдады, күн күлді - жанды нәрселердің істейтін іс-амалын жансыз нәрселерге істету, көше ояу -адамның орнына тұрағын айту. Абайды оқыдым - шығармасының орнына авторын айту т.б. осылар тәрізді сөз қолданыстар троп немесе ауыспалы мағынасында қолданылатын сөз делінеді. Троп негізінде алтыға бөлінеді: 1) метафора; 2)кейіптеу; 3) метонимия; 4) синекдоха; 5) символ 6)аллегория. Фигура (латынша келбет, бейне) - әдеби тілдің әсерлігі үшін қажет тәсіл, яғни сөз тіркестерін дағдылы синтаксистік қалыптан гөрі өзгешелеу ораммен, айрықша айшықпен құру. Мақсаты: сөздерге ерекше леп, екпін, тыныс беру арқылы олардың оқырманға әсерін күшейту. Айшықтаудың бірнеше түрі бар.Арнау – адамның, яғни ақынның өзіне не өзгеге, кейде тіпті жалпы жұртқа арнайы тіл қатуы, олармен іштей кеңесуі. Арнауды А.Байтұрсынов үш түрге бөлген: жарлай арнау, сұрай арнау, зарлай арнау. Кейін бұл үлгіге айналды.

Сабақ мақсаты мен бағалау критерийлері белгіленеді.

Оқушылар назары сабаққа аударылды.

Оқушылар «Көршіңмен талқыла» әдісі арқылы теориялық мәліметті талқылайды.

Сабақ мақсаты мен бағалау критерийлері белгіленеді.

ҚБ

https://lektsii.com/1-51554.htm

Әдебиет теориясы

20 минут

8 минут

Сабақтың соңы

2 минут

Мағынаны тану. Тапсырма. Оқушылар ұсынылған кестеге сай құбылту мен айшықтаудың түрі, қолданылу мақсатын, автордың стильдік ерекшелігін бағалайды.

Дескриптор:

• Құбылту мен айшықтаудың түрін анықтаңыз;(кемінде 3-4);

• Көркемдегіш құралдың қолданылу мақсатын анықтайды(кемінде 3-4);

• Автордың стильдік ерекшелігіне баға береді(кемінде 2-3)

ҚБ

Тапсырма. «Тұжырым картасы» арқылы оқушылар берілген тұжырым мен өзі оқыған шығарманы байланыстыра отырып, автор стиліне баға береді.

Дескриптор:

• Ұсынылған тұжырымды түсінеді;

• Автор стиліне баға береді;

• Өз пікіріне дәлелдер келтіреді(кемінде 2-3)

• Қорытынды шығарады.

ҚБ

Сабақ соңында кері байланыс «Бес саусақ» әдісі арқылы алынады.

Оқушылар ұсынылған кестеге сай құбылту мен айшықтаудың түрі, қолданылу мақсатын, автордың стильдік ерекшелігін бағалайды.

«Тұжырым картасы» арқылы оқушылар берілген тұжырым мен өзі оқыған шығарманы байланыстыра отырып, автор стиліне баға береді.

ҚБ

ҚБ

9-сынып «Қазақ әдебиеті» оқулығы

Қосымша ақпарат

Ажырату – сіз қалай көбірек қолдау беруді жоспарлайсыз?

Басқаларына қарағанда анағұрлым қабілетті оқушыларға қандай тапсырма бересіз?

Бағалау – оқушылардың оқуын қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыстар.

Денсаулық және қауіпсіздік тексерісі.

АКТ байланыстары.

Құндылықтар байланыстары.

Қорытындылау

Сабақ мақсаттары/ оқу мақсаттары жетімді болды ма?

Бүгін оқушылар нені үйренді?

Оқу атмосферасы қалай болды?

Менің жұмысым жоспарлы болды ма?

Мен уақытымды дұрыс жоспарлай алдым ба?

Жоспарыма қандай өзгертулер енгіздім және неге?

Төмендегі бөлікті сабағыңыз туралы өз ойыңызды жазуға қолданыңыз. Сол жақ бағаннан өз сабағыңызға қатысты ең орынды келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағалау

Ең жақсы өткен екі нәрсе не (оқытуды да, оқуды да қатар қарастырыңыз)?

1:

2:

Қандай екі нәрсе сабақты жақсартар еді (оқытуды да, оқуды да қатар қарастырыңыз)?

1:

2:

Бұл сабақтан мен келесі сабағыма әсер ететін, сынып туралы немесе оқушылар жайында нені білдім?