№ 16 Шыңғыс Айтматовтың «Алғашқы ұстаз» повесіндегі дәуір шындығы 1.docx

Бөлім: «Аңызбен өрілген көркем сөз»

Мектеп: Мұғалім:

Сынып: 10

Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақ тақырыбы

Шыңғыс Айтматовтың «Алғашқы ұстаз» повесіндегі дәуір шындығы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

10.2.2.1 шығармадағы авторлық идеяның өмір шындығымен байланысын айқындау;

Сабақтың

мақсаттары

Оқушылардың барлығы: Көркем шығармалардан алған үзінділерді ғаламдық тақырыптағы өзекті мәселелермен байланыстырады.

Оқушылардың көпшілігі: Шығармадағы авторлық идеяның өмір шындығымен байланысына тоқталады.

Оқушылардың кейбіреуі: Шығармадағы ұлттық құндылықтардың әлемдік тақырыптармен үндестігін ашады.

Бағалау критерийі

• Көркем шығармадан алған үзіндіден әлемдік тақырыптағы өзекті мәселелермен байланыстырады.

• Шығармадағы авторлық идеяның өмір шындығымен байланыстыра алады.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Қолдану, жоғары деңгей дағдылары

Тілдік

мақсат

Оқушылар орындай алады:

Шығармадағы авторлық идеяны өмір шындығымен байланыстыра алады.

Құндылықтарға баулу

Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы. Елжандылық, толеранттық, ұлтжандылық тәрбие.

Пәнаралық байланыс

Тарих, қазақ тілі

Алдыңғы білім

Ш. Айтматов шығармашылығы

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

1. Ұйымдастыру кезеңі. Сәлемдесу

2. Психологиялық ахуал. «Жүректі тазарту» Оқушыларға таза парақшалар таратылады. Оған дәл қазіргі кездегі бойындағы кірбіңді, ренішті, қолайсыз көңіл-күйді жазу ұсынылады. Жазып болған соң қоқыс жәшігіне тастайды. Осылайша барлық жағымсыз көңіл күйден арылып, тазарған жүрекпен, көтеріңкі көңіл-күймен сабақ басталады.

Қызығушылықты ояту.

«Миға шабуыл» әдісі

2. Повесть неліктен «Алғашқы ұстаз» деп аталған?

3. Дүйсенге басқа ауыл адамдары неге тісін батыра алмады? Себебі не деп ойлайсыңдар?

Алтынайдың өз ойын алғаш рет батыл жүзеге асыруы оның болашағына қалай әсер етті?

Алтынай бейнесін өздерін оқыған қай шығармадағы кейіпкермен салыстырар едіңдер?

Шығармадағы негізгі кейіпкерлерден басқа жанама кейіпкерлерді ата.

Дескриптор:

1.Повестің «Алғашқы ұстаз» деп аталғанына түсінік береді.

2. Повестегі көтерілген мәселелерге тоқталады.

ҚБ

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты анықталады.

Оқушыларға таза парақшалар таратылады. Оған дәл қазіргі кездегі бойындағы кірбіңді, ренішті, қолайсыз көңіл-күйді жазу ұсынылады. Жазып болған соң қоқыс жәшігіне тастайды. Осылайша барлық жағымсыз көңіл күйден арылып, тазарған жүрекпен, көтеріңкі көңіл-күймен сабақ басталады.

Қалыптастырушы бағалаулар

Өзара бағалау. «Комментарий жасау» әдісі

10-сынып

«Қазақ әдебиеті» оқулығы

Сабақтың ортасы

Мағынаны тану.

Шығармадағы автор бейнесін анықтау.«Балық қаңқасы» тәсілі арқылы берілген тақырыпың қалағанын таңдап, шығарма мазмұны бойынша автор бейнесіне қатысты себептер мен дәлелдемелер тауып қорғайды.

Автор – оптимист.

Автор – реалист.

Автор – патриот (елжанды).

Дескриптор:

• Тақырыпты ашатын дәлелдемелер келтіреді;

• Себебін анықтайды;

• Қорытынды шығарады.

ҚБ

2-тапсырма.

Тапсырма. Берілген кестені толтырып, автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісіне талдау жаса.

ҚБ. Бас бармақ

3-тапсырма

«Алғашқы ұстаз» повесіндегі авторлық идеяның өмір шындығымен байланысы туралы пікірлеріңді«ПОПС формуласы» арқылы білдіріңдер.

Бірінші сөйлем: «Менің ойымша, ...»

Екінші сөйлем: «Себебі, мен оны былай түсіндіремін...»

Үшінші сөйлем: «Оны мен мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын...»

Соңғы сөйлем: «Осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім...»

Оқушылар роман мазмұнын талдау арқылы шығармадағы автор бейнесін анықтайды.

Берілген кестені толтырып, автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісіне талдау жасайды.

«Алғашқы ұстаз» повесіндегі авторлық идеяның өмір шындығымен байланысы туралы пікірлеріңді«ПОПС формуласы» арқылы білдіреді.

Бағалау. «Дауыс беру» әдісі.

ҚБ

10-сынып «Қазақ әдебиеті» оқулығы

Ш. Айтматов «Алғашқы ұстаз» повесі

Сабақтың соңы

Кері байланыс.

Егер тапсырманы толық түсінсеңіз, желкенді жасыл түспен бояңыз. Егер сұрағыңыз болса, сары түспен бояңыз. Егер мүлдем түсінбесеңіз, қызыл түспен бояңыз.