САБАҚ:

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 9

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім тақырыбы

«Тарихи шындық пен көркемдік шешім» бөлімі

Сабақтың тақырыбы:

Нысанбай жырау «Кенесары – Наурызбай» жыры

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

9.1.1.1 әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау;

Сабақтың мақсаттары

Нысанбай жыраудың «Кенесары – Наурызбай» дастанына сюжеттік-композициялық талдау жасау;

Бағалау критерийі

• әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасайды.

Жоспар

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі.

Қызығушылықты ояту. Ой тастау: Кенесары – Наурызбай көтерілісі жөнінде бейнефильмді тамашалау, Нысанбайдың жоқтауын тыңдау.

Сабақтың тақырыбын ашып, мақсатымен таныстыру:

- Бейнефильмде 1837-1847 жылдар аралығында болған Кенесары ханның патшаның отарлау саясатына қарсы көтерілісі жөнінде айтылды. Кенесары хан бастаған ұлт-азаттық көтерілісіне бастан-аяқ қатысып, барлық оқиғаларды өзі көрген Нысанбай жыраудың Кенесары мен Наурызбайды жоқтауын тыңдадық. Нысанбай жырау осы тарихи оқиға жөнінде «Кенесары – Наурызбай» дастанын жазған. Бүгін осы дастанның ерекшелігін, құндылығын талқылау мақсатында ғылыми кеңесте бас қосып отырмыз. Кеңесте тарихшы, әдебиетші, өнер танушы ғалымдар өз пікірлерін ортаға салмақ, олай болса, кеңесімізді бастаймыз.

Сабақтың мақсаты, тақырыбы, бағалау критерийі таныстырылады.

Оқушылар назарын сабаққа аударады.

Сабақтың мақсатын, тақырыбын, бағалау критерийін анықтайды.

ҚБ «Нысана»

Оқушы

лар стикер жапсыру арқылы бағалай

ды.

«Кенесары көтерілісі қырғыз жерінде» Марат Қаниевтың бейне-

фильмі,

үнтаспада Нысанбай жыраудың Кенесары

мен Наурызбай

ды жоқтауы

https://www.youtube.com/watch?v=Aj7omxQzbMs

Сабақтың

ортасы

15 минут

Мағынаны тану

ΙΙ. Проблемалық сипаттағы сұрақ

Кеңесті жүргізуші:

- Құрметті кеңеске қатысушылар, дастанның тарихи негізі туралы қандай дәлелді пікір айтар едіңіздер?

1. «Тарихшылар» Кенесары – Наурызбай көтерілісі туралы мәлімет береді.

Көтерілісшілер қырғыз жерінде

… (сол жердегі көтерілістің барысы бойынша түсінік беру)

Дескриптор:

• Кенесары – Наурызбай көтерілісі туралы мәлімет береді.

• Көтерілістің мезгілін анықтайды;

• Мекенін анықтайды;

• Оқиғаны анықтайды.

2.«Әдебиетшілер» Нысанбай жырау мен оның дастаны жөніндегі деректермен таныстырады.

Нысанбай жыраудың өмірі мен шығармашылығы.

Дескриптор:

• Автордың өмір сүрген кезеңі мен ортасын анықтайды;

• Атқарған қызметін анықтайды;

• Шығармаларын анықтайды.

ЖЖ

Тапсырма.Дастанның жанрлық ерекшелігін, поэтикалық тілін талдау.

«Нысанбайдың бұл поэмасының бір зор қасиеті – эпикалық оқиғаға ақын лирика дәнін тамаша еге білген. Поэмада оқушының жан жүйесін босататын, ойын тербететін лирикалық мотивтер көп. Бұл поэмамен Нысанбай XIX ғасырдағы қазақ ақындарының арасында төрден орын алады.»

Сәбит Мұқанов «Кенесары, Наурызбай туралы» ,1991 жыл

Жинақтау сұрақтары:

1.Дастан неге «Кенесары – Наурызбай» деп аталған? («Қырғыздағы қырғын», «Қазақтың соңғы ханы», «Көтерілістің күйреуі» емес ...)

2.Осы дастанды жырлаудағы ақынның басты мақсаты не деп ойлайсың?

3.Кенесарының қырғызға қарсы соғысына автордың көзқарасы қандай?

(кеңес мүшелері тарихшылар мен әдебиетшілердің хабарламаларын тыңдай отырып, кестені толтырады, сұрақтар қойылғанда өзінің түйінді шешімін айтады.)

Кеңесті жүргізушінің қорытынды сөзі: «Кенесары– Наурызбай» - тарихи жыр.

Алайда әдебиет – тарих емес, тарихи күрестің, оқиғалардың сәулесі ғана. Сондықтан тарихи мәліметтерді алып, сонымен тұп-тура шығуын талап етуге болмайды. Кейде дәл келсе, кейде тарихи шындықтан ауытқып жатуы мүмкін. Олай болуы заңды.

Түйінді ой: «Нысанбай жырында оқушының көз алдында ағып отырған қандай қызулы, жанды шындық бар. Барлық сөзінде сол жорықтың қуанышы мен қайғысы кеше ғана көз алдынан өткізген, көзі көргеннің жаңалығы бар. Көп қолмен бірге кешегі тарыққан қайғы, мұң, арманы бар. Өзі – сол оқиғаның адамы.»

Мұхтар Әуезов «Әдебиет тарихы», 1927 жыл.

Ж.

«Келер ұрпақты тәрбиелеуде

«Кенесары – Наурызбай» жырының

рөлі ерекше» деген оймен келісесіз бе?

Дескриптор:

• Сұрақтарға жауап береді;

• Түйінді ой айтады.

«Тарихшылар» Кенесары – Наурызбай көтерілісі туралы мәлімет береді.

.«Әдебиетшілер» Нысанбай жырау мен оның дастаны жөніндегі деректермен таныстырады.

Нысанбай жыраудың өмірі мен шығармашылығын анықтайды.

Оқушылар жұппен орындайды.

Жеке жұмыс

ҚБ «Нысана»

ҚБ «Нысана»

ҚБ «Нысана»

Кестемен жұмыс

Сабақтың соңы

5 минут

Рефлексия:

Ең, ең, ең

• Ең ұтымды ой...

• Ең нақты салыстыру...

• Ең көркем жұмыс...

Қосымша ақпарат

Дифференциация – Сіз оқушыларға көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырма беруді көздеп отырсыз?

Бағалау – Оқушылардың ақпаратты қаншалықты меңгергенін қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыс

Қауіпсіздік ережелері

АКТ-мен байланыс
Құндылықтармен байланыс (тәрбиелік элемент)

Дифференциацияны берілетін тапсырма, күтілетін нәтиже, қолдау көрсету, бөлінетін уақыт, қолданылатын дереккөздер арқылы жүзеге асыруға болады.

Дифференциация сабақтың кез келген бөлімінде қолданылады.

Бұл бөлімді оқушылардың сабақ барысында алған білімдерін бағалау үшін қолданылатын әдіс-тәсілдеріңізді жазу үшін пайдаланыңыз.

Сабақ жоспарын құру үшін сізге өзге пән мұғалімдерінің көмегі керек пе?

Берілген тапсырмалардың қайсыбірі оқушылардың қауіпсіздігіне немесе денсаулығына қауіп төндіре ме?

Оқушылар сабақ барысында өздерінің АКТ дағдыларын дамыта ала ма?

Осы сабақ барысында НЗМ құндылықтарын дамытуға қандай мүмкіндік бар?

Ойлану

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары жүзеге асырымды болды ма?

Бүгін оқушылар нені үйренді? Сыныптағы оқу атмосферасы қандай болды? Дифференциацияны жүзеге асыру қолымнан келді ме? Мен жоспарланғануақытымды ұстандым ба? Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?

Төменде берілген бөлімді осы сабақ туралы ойларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Сол жақ бағанда берілген сабағыңызға қатысты ең маңызды сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сәтті өткен екі нәрсені атап көрсетіңіз (сабақ беру және оқытуға қатысты)?

1:

2:

Қандай екі нәрсе сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (сабақ беру және оқытуға қатысты)?

1:

2:

Осы сабақ барысында сынып немесе жеке оқушылар туралы менің келесі сабағыма дайындалу үшін қажет болуы мүмкін қандай ақпарат алдым?