« Қазақстан жастарының жаппай шетелге көшуі »

Соңғы жылдары Қазақстанда білімді, білікті жастардың шет елдерге, әсіресе Еуропа мен Америкаға тұрақты өмір сүру немесе оқу мақсатында жіберу үрдісі күшейіп отыр. Бұл құбылыс елдегі кадр тапшылығына, «ми ағуына» (brain drain) және қоғамдағы әлеуметтік дисбалансқа әкелуде.

Brain Drain (Ми ағуы) дегеніміз не?

Brain Drain — бұл бір елдегі дарынды, білімді, кәсіби адамдардың жақсы өмір, жоғары жалақы, жақсы жағдай іздеп шетелге кетуі. Бұл құбылыс көбінесе дамушы елдерде байқалады.

Жастардың шет елдерге тұрақты көшуі себептері:

• Жұмыссыздық және төмен жалақы

• Сапалы білім мен өмір сүру деңгейін шетелден іздеу

• Саяси немесе әлеуметтік тұрақсыздық сезімі

• Болашаққа сенімсіздік

• Осы себептердің арқасында жастар шет елдерге кетіп,сол жақта мәмәңгілік қалуда. Статистикалық мәліметтерге сүйенсек :

• 2024 жылы Қазақстаннан тұрақты көшуі үшін шетелге кеткендер саны 12800 адамды құрады, бұл тәуелсіздік алғаннан бергі ең төменгі көрсеткіш.

• Жастар арқасында эмиграцияға деген қызығушылық жоғары. 18-29 жас аралығындағы азаматтардың 25%-ы шетелге көшуіге ниетті екенін білдірген, ал 30 жастағылардың арасында бұл көрсеткіш 30%-ға жетеді.(The times of Central Asia)

Эмигранттардың басым бөлігі жоғарғы оқу және кәсіби мамандар болып табылады. Мысалы, 2023 жылы шетелге кеткендердің ішінде 1677 адам жоғары білімге ие болған.( The Astana times)

Жастардың шетелге көшуі - Қазақстан үшін маңызы мәселе. Оны шешу үшін:

• Елдегі өмір сүру сапасын арттыру;

• Сапалы білім мен жұмыс орындарымен қамтамасыз ету

• Жастарға кепілдік беру қажет

Менің ойымша біз жастарға көптеген мүмкіндіктер жаратып беруіміз керек. Олар сол мүмкіндіктері арқылы өздерін дамыта алады. Осылайша біз жастағылардың шетелге көшуін тоқтата аламыз.

Нартаева Алина