Бөлім:

ІІІ бөлім: Ғасырлық туынды

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 11

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

«Абай жолы» роман-эпопеясы. Жолда

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

11.1.4.1 - көркем шығармалардан алған үзінділерді, қанатты сөздер, дәйексөздерді шығармашылық жұмыстарда қолдану;

11.2.5.1 - әлем және қазақ әдебиетіндегі ортақ құндылықтардың үндестігін талдау;

Сабақтың мақсаты

Көркем шығармалардан алған үзінділерді, қанатты сөздер, дәйексөздерді шығармашылық жұмыстарда қолдана алады. Әлем және қазақ әдебиетіндегі ортақ құндылықтардың үндестігін талдай алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-мемлекеттік тілді жетік меңгеруге және оны белсенді қолдануға ұмтылу;

-отандық және әлемдік мәдениетті танудың құралы ретінде оқуға деген тұрақты қызығушылық;

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-тапсырманы жоспарланған мерзімге сәйкес уақытылы және сапалы орындау.

Құндылық: заң және тәртіп

-моральдық принциптер мен нормаларды және оқу-танымдық іс-әрекеттегі адал мінез-құлықты ұстану;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут

Сабақтың ортасы

15 минут

20 минут

Сабақтың соңы

5 минут

Сәлемдесу. Оқушылардың сабаққа қатысуын түгендеу

Психологиялық ахуал

Өкпені еріту» жаттығуы

Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатын хабарлау

Ойталқы

1.Ш.Айтматов: «Өз басым өзге елге сапарға шығып, өзге жұрттың табалдырығын аттай қалсам, әрқашан қасиет тұтып, өзіммен бірге қастерлеп ала жүретін екі түрлі асылым бар: бірі – «Манас», бірі – Мұхтар Әуезов», – деген екен. Сен қандай кітапты алар едің?

2.М.Әуезов: «Мен Абай тереңінен шөміштеп қана іштім» депті. Не себепті олай деген?

1-тапсырма

1) Есімдердің бірін таңдап, кейіпкер бойындағы қасиеттерді атаңыз. Кейіпкерлер: Ұлжан, Зере, Тоғжан, Әйгерім, Керімбала, Үмбетей, Айғыз, Ділдә, Салтанат, Қуандық

2) Жұпта келесі пікірді негізге алып, талқылау жүргізіңіз. Эпопеяның сан алуан образдар галлереясында әйел атаулының жарастықты, жарқын бейнесі айрықша орын алады. Ақылгөй де адал Зере, абзал ана Ұлжан, жас ару Тоғжан, жез таңдай әнші Әйгерім, парасатты Салтанат бәрі-бәрі де Абайдың рухани дүниесін байыта береді. М.Қаратаев

3) Берілген тақырыптардың бірін таңдап, аналар бейнесі мен арулар бейнесіндегі құндылықтарды талдаңыз, әлем әдебиетіндегі бір кейіпкер бейнесімен үндестігін анықтап, пікіріңді білдіріңіз.

1) Абай аналары - Зере, Ұлжан («Қарашығым, қоңыр қозым...»)

2) Абай сүйген арулар - Тоғжан, Әйгерім («Жарқ етпес қара көңілім...») 3) Абай заманының шерменділері - Керімбала, Үмітей («Жолыңа жаным кұрбан»).

4) Абай жақындары, күңдестік бұғауындағылар - Айғыз, Ділдә («Күндестің аты да күндес те»)

5) Абайға жақтас парасат иелері - Қуандық, Салтанат («Дос бола біл...»)

Үлгі жауап:

Абай Құнанбайұлының шығармаларындағы Тоғжан мен Әйгерім бейнелері қазақ әдебиетіндегі ерекше нәзіктік пен сұлулықтың, рухани байлықтың және махаббаттың символы болып табылады. Бұл бейнелерде әйел сұлулығы мен оның ішкі жан-дүниесінің үйлесімділігі бейнеленген. Олардың мінездері, сезімталдықтары, махаббатқа адалдығы әлем әдебиетінің кейіпкерлерімен үндеседі.

Мәселен, Тоғжан бейнесін әлем әдебиетіндегі Шекспирдің Джульетта бейнесімен салыстыруға болады. Тоғжан мен Джульеттаның тағдырында махаббатқа деген беріктік пен адалдық ерекше көрініс табады. Екі кейіпкер де сүйіктілеріне шынайы ғашық болып, өмірлік қиындықтарға қарамастан, сезімдерін жоғалтпайды. Тоғжанның Абайға деген сүйіспеншілігі, бірақ тағдырдың оларды қосуға мүмкіндік бермеуі, Джульеттаның Ромеомен бірге болу жолындағы трагедиялық күресін еске түсіреді.

Әйгерім бейнесін Шарлотта Бронте шығармасындағы Джейн Эйрмен ұқсастыруға болады. Әйгерімнің ішкі рухани сұлулығы, ақылдылығы, өнерге жақындығы және Абайдың рухани серігі бола білуі Джейн Эйрдің Рочестермен қарым-қатынасындағы қасиеттерімен үндеседі. Екі кейіпкер де өздерінің даралығы, шынайылығы және жүрек тазалығымен ерекшеленеді.

Сонымен, Тоғжан мен Әйгерім бейнелері қазақ әдебиетінде әйелдің тек сыртқы сұлулығымен емес, ішкі әлемімен де тереңдік пен құндылықты көрсетеді. Олар әлем әдебиетіндегі ұлы кейіпкерлермен үндесе отырып, жалпыадамзаттық махаббат пен рухани байлық идеясын ұсынады.

2-тапсырма

Топтық жұмыс

Берілген тақырып бойынша топпен көрініс әзірлеңіздер, шығармадан үзінділерді, дәйексөздерді орынды пайдаланыңыздар.

1-топ: Қодар мен Қамқаны жазалау

2-топ: Барлас ақынның қонақта болған кезі

3-топ: Бөжей асына дайындық

Үйге тапсырма: 3-тапсырма 129-бет

«Бір минуттық рефлексия» әдісі

1.Осы сабақтағы мен үшін ең маңызды ақпарат_________________________

2.Әлі де маған мына жайттар түсініксіз_____________________

3.Бүгінгі сабақтан түйгенім________________________

Психологиялық ахуал

Өкпені еріту» жаттығуы
Тып - тыныш денеңізді бос ұстап отырыңыз. Өзіңізді қаракөлеңкеде театрда отырмын деп есептеңіз Алдыңыздағы шағын сахнаға ( ең жек көретін, көргіңіз келмейтін ) сіз кешіруге тиісті адамды қойыңыз. Мейлі ол сізді қазір ренжітсін, бұрын ренжітсін, қазір өмірде бар болсын, әлде өмірден өтіп кетті ме, оған мән бермеңіз. Көз алдыңызға елестеткенде оның жағдайы жақсы, жүзіне күлкі үйірілген жағдайда болуы керек. Оны бақытты деп біліңіз. Бірнеше минут оның жүзін анық көз алдыңызда ұстап тұрыңыз. Сонан соң барып ол бейнемен қоштасыңыз. Сіз кешірген адам кетісімен сіз өзіңізді сахнаға қойыңыз. Өзіңізді де тек жақсы жағдайда елестетіңіз. Бақытты, күлкі үйірілген жүзбен тұрыңыз. Бұл әлемдегі жақсылық барлығыңызға да тең жететінін ұғыңыз

Үлгі:

Ұлжан

1. Мейірімділік пен сабырлылық

Ұлжан мейірімді ана ретінде бейнеленеді. Ол қиын сәттерде сабыр сақтай білетін, отбасының берекесін ойлайтын ақылды әйел. Оның бала тәрбиесіне деген ықыласы мен махаббаты Абайдың тұлға ретінде қалыптасуына ықпал етті.

2. Ақылдылық пен парасаттылық

Ұлжан – тек отбасының ұйытқысы ғана емес, сонымен қатар дана, салмақты, және жағдайды дұрыс бағалай алатын әйел. Ол Күңке мен Айғыз секілді басқа әйелдермен салыстырғанда өзінің байсалды мінезімен ерекшеленеді.

3. Төзімділік

Ұлжан қазақ әйелдеріне тән шыдамдылық пен төзімділіктің символы ретінде суреттеледі. Құнанбайдың қатал мінезіне, үй ішіндегі түрлі қиындықтарға қарамастан, ол отбасының татулығын сақтауға тырысады.

4. Шешендік

Ұлжанның сөздері мен ойлары терең мазмұнға ие. Ол өзінің ой-пікірін ашық, бірақ жұмсақ жеткізе біледі. Бұл қасиеті оның ерекше даналығын көрсетеді.

5. Тәрбиелілік пен аналық мейірім

Ұлжан балаларына, әсіресе Абайға үлкен ықыласпен тәрбие береді. Оның тәрбиесі Абайдың білімге құштар, әділ, және адамгершілігі мол тұлға болып қалыптасуына негіз болды.

Берілген тақырыптардың бірін таңдап, аналар бейнесі мен арулар бейнесіндегі құндылықтарды талдайды. Әлем әдебиетіндегі бір кейіпкер бейнесімен үндестігін анықтап, пікірін білдіреді.

Берілген тақырып бойынша топпен көрініс әзірлейді, шығармадан үзінділерді, дәйексөздерді орынды пайдаланады.

Ауызша мадақтау арқылы бағалау Жарайсың! Тамаша! Керемет!

Дескриптор

Білім алушы

-шығармадағы әйелдер бейнесін талдайды;

- құндылық

тарды анықтайды;

- әлем әдебиеті шығармалары

мен байланысты

рады.

Бағалау

Дескриптор

Білім алушы

- топпен бірлесе тақырып негізінде көрініс әзірлейді;

- шығармадан алған үзінділерді, дәйексөздерді орынды қолданады;

- кейіпкер рөлдерін актерлік шеберлікпен сомдайды;

- мазмұн беруде креативтілік танытады.

Оқулық

11-сынып

«Атамұра» баспасы

2020жыл

Қалыптас

тырушы бағалауға арналған

тапсырма

лар жинағы

11-сынып

ОҚЫТУДАҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН

Оқулық

11-сынып

«Атамұра» баспасы

2020жыл