"Абай қарасөздеріне эссе жазу" таңдамалы сабағына қысқаша мерзімді жоспар

Сабақ № 21

Мұғалім: Мустафина Карлыгаш Кабдешевна

Сабақтың тақырыбы

Абайдың « Он сегізінші қара сөзіне » саяхат

Сабақтың мақсаты

А. Құнанбаевтың он сегізінші қара сөзінің мазмұнын түсінеді, қара сөзіндегі ұғымдарға түсінік бере алады, талдау тапсырмаларын орындай отырып, қара сөзіндегі көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені түсіндіріп, қазіргі жағдаймен салыстыра отырып, эссе жазады.

Сабақтың барысы

Сабақтың басы

1. Ұйымдастыру

« Менің күнім » тренингісін өткізеді.

Мақсаты: Ынтымақтастық орта орнату.

2. « Қабырғадағы ой » әдісі арқылы оқушылар Абайдың он сегізінші қара сөзінің аудиожазбасын тыңдайды. Негізгі идеяны анықтайды.

ҚБ: « Табиғат құбылысы » әдісі арқылы топтар бірін бірі бағалайды.

Сабақтың ортасы

3. « Шахмат » әдісі арқылы оқушылар қара сөзге кіріспе жасап, меңгерген ақпараттарымен бөліседі.

Он сегізінші сөзге саяхат

Абай бұл сөзін халық арасында «кербез» атын таратуға тырысатындарға арнапты. Өзіне табиғат бермеген сәнді қолдан жасамақ болып әлекке түсетіндерді, кедейлігін жасырып, бар болып көрінуге тырысатындарды сөз етеді. Бұл сөздер бар тірлігін отбасына, өз басына пайдалы еңбекке емес, әркімге еліктеуге тырысып, қор болатындарды ойлай отырып жазылған секілді.

…Тегінде, адам баласы адам баласынан ақыл, ғылым, ар, мінез деген нәрселермен озбақ. Онан басқа нәрсеменен оздым дегеннің бәрі де – ақымақтық.

Бұл – Абай сөзі. Абай  – ойы.

Орынсыз кербездікке құмарларды тек қана Абай емес, басқа  адамдар да көрмей жүрген жоқ, көріп жүр. Бірақ олар «ақымақсың» деп айта алмайды, өйткені олар Абай емес.

Абай ғана айта алған. Абай солар үшін жаны күйгесін айтып отыр. Жаны күйген Алласын қарғардың кебі ғой…

Абай қара сөздері өлеңдерімен үндестік тауып толығып отырады:

Бір ғылымнан басқаның бәрі бекер асқанға,

Өйткен адам жолығар кешікпей-ақ тосқанға, –  деп келетін өлең жолдары жоғарыдағы сөзімен толық қабысады.

Абай бұл сөзінде адамның ішкі жан дүниесін байытуға күш салады.

ҚБ: « Стикердегі баға » әдісі арқылы бағалайды

Сабақтың соңы

4. « Стикердегі пікір » әдісі арқылы оқушылар он сегізінші қара сөздегі құнды ой жинақтайды.

5. Эссе жазу. Абайдың он сегізінші қара сөзіне оқушылар 300 сөзден тұратын эссе жазады. Ең әуелі эссе жазуға кіріспес бұрын, алдыңғы бірінші сөзіне жазылған эссені талдап, оқушыларға жеке-жеке кері байланыс жасап, ондағы болған қателікті болдырмауға ұсыныс жасап, түзету жұмыстарын жүргіземін.

6. Кері байланыс . « Бүгінгі күн... » әдісі арқылы кері байланыс жасайды.