400 000+ дайын материалды шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар, көрнекіліктер және авторлық материалдар - 690 тг-ден бастап
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Абайдың он жетінші қарасөзі.

Материал туралы қысқаша түсінік
Абайдың он жетінші қарасөзі.Қазақ әдебиеті,10-сынып
Материалдың қысқаша нұсқасы

Ашық сабақ Абайдың он жетінші қарасөзі

Абай жүрек туралы тек 17-қарасөзде ғана емес, басқа бірнеше қарасөздерінде де жанама түрде немесе тікелей айтып өтеді. Міне, жүрекке қатысы бар бірнеше қарасөз:

7-қарасөз

Абай бұл қарасөзінде адамның жақсы мен жаманды айыру қабілеті, тәрбиенің маңызы туралы айтады. Жақсы қасиеттердің жүрекпен, сезіммен байланысты екенін аңғаруға болады.

Абай адамның мінез-құлқын тәрбиелеуде жүрек жылуын, мейірімділікті маңызды санайды.

19-қарасөз

Бұл сөзінде Абай адам баласының адамгершілік, моральдық болмысы туралы айтады. Жақсылық, рахым, ар-ұят секілді қасиеттердің жүректен шығатынын меңзейді.

"Адам баласына адам баласының бәрі дос" деген ой жүрекке негізделген мейірім мен сүйіспеншілікті білдіреді.

38-қарасөз (Ғақлия)

Бұл қарасөз – Абайдың діни-философиялық ойлары жинақталған аса маңызды еңбегі. Мұнда жүрек пен ақыл, рух туралы терең толғаныстар бар. Ол жүректі "сәуле қабылдағыш таза айна" ретінде сипаттайды.

"Рас, адамда неше түрлі ғылым бар. Соның бәрі жүректің ісі. Ақыл, қайрат, жүрек үшеуін бірдей ұстап, соны адам ете білсеңіз, сіздің де адам болғандығыңыз." – дейді Абай.

Қорытынды:

Абайдың жүрек туралы айтқан ең маңызды, негізгі қарасөзі – 17-қарасөз, алайда:

  • 7-қарасөз – мінез бен тәрбиеде жүрек рөлі;

  • 19-қарасөз – адамгершілік пен мейірім;

  • 38-қарасөз – жүрек пен рухани таным, иман.

Бұл қарасөздерде де жүректің түрлі қырлары қозғалады.

ТАПСЫРМА БЕРУ ЖОЛДАРЫ (деңгей бойынша саралау)

Деңгей

Тапсырма түрі

Мысал

? Бастапқы деңгей

Мәтінмен жұмыс, түсіну

Абай қарасөзінде қандай үш ұғым тартысқа түседі?
Жүрек қандай қасиеттермен байланысты?

? Орта деңгей

Салыстыру, сипаттау

? Ақыл, жүрек, қайраттың қайсысы маңызды деп ойлайсың? Неге?
? Абай неге жүрекке төрелік береді?

? Жоғары деңгей

Пікір айту, эссе, рөлдік ойын

✍️ “Егер сен Абайдың орнында болсаң, қандай шешім шығар едің?”
? “Ақыл мен жүрек айтысы” атты шағын қойылым жазу
✍️ “Адам болу үшін не маңызды?” тақырыбында эссе жаз

? ҚОСЫМША ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ТАПСЫРМАЛАР (оқушыларды қызықтыру үшін)

  • ? Менталды карта жасау: “Абайдың жүрек туралы ойлары” деген тақырыпта

  • ? Символмен бейнелеу: Жүрек, ақыл, қайратты сурет, белгі арқылы бейнеле

  • ? Цитата талдау:

Үшеуің ала болсаң, мен жүректі жақтаймын”, – неге жүректі таңдады?

? Саралау әдістері:

Әдіс

Түсініктеме

? Мәтін бойынша саралау

Оқушыларға түсіну деңгейіне қарай түрлі тапсырма беру

? Диалог арқылы саралау

Топта/жұпта пікір алмасу (ақыл мен жүрек рөлінде сөйлету)

? Нәтиже бойынша саралау

Біреуі – қысқаша жауап, біреуі – постер, біреуі – эссе жазады

? Үлгі тапсырма (жазбаша түрде):

Тапсырма:
Абайдың 17-қарасөзінде “Ақыл, жүрек, қайрат” үшеуі таласқа түседі.

  1. Мәтінді оқы.

  2. Осы үшеуінің арасындағы айырмашылықты кесте арқылы көрсет.

  3. Абай неге жүректі ең бастысы деп таныған? Өзіңнің пікірің қандай?

  4. Өз өміріңнен мысал келтір.

  1. I деңгей (қолдауды қажет ететін)

Абайдың 17-қарасөзінен 3 негізгі ойды тауып, оларды қысқаша түсіндіріп жаз.

- Мәтіннен негізгі ойларды табады
- Қысқа түсініктеме береді
- Өз сөзімен жазуға тырысады

II деңгей (орташа дайындық)

Қарасөзден алынған идеялардың бірін таңдап, қысқа эссе немесе шағын мәтін жазыңдар, онда идеяның маңызын түсіндір.

- Идеяны талдайды
- Түсініктеме береді
- Мәтінді логикалық құрастырады

III деңгей (жоғары деңгей)

Абайдың 17-қарасөзіндегі идеяны қазіргі қоғаммен немесе өз өміріңмен байланыстырып, шығармашылық жазба (эссе, шағын әңгіме, өлең) жаз.

- Қарасөз идеясын қазіргі өмірмен байланыстырады
- Шығармашылық ойды көрсетеді
- Мәтінді еркін әрі креативті жазады









Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
1 ұстаз жүктеп алған
14.05.2026
6
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі